Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
59 treff

Nynorskordboka 59 oppslagsord

langvarig

adjektiv

Opphav

av middelnedertysk lankwarich

Tyding og bruk

som varer lenge
Døme
  • ein langvarig hoste;
  • ei langvarig kulde
Artikkelside

langsam

adjektiv

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. sein, seinvoren;
    Døme
    • langsame rørsler;
    • det har vore ein langsam prosess;
    • eg held eit langsamare tempo enn deg
    • brukt som adverb
      • gå langsamt
  2. Døme
    • eit langsamt arbeid;
    • det er langsamt å vere aleine;
    • det blir langsamt for ungane å sitje i ro
Artikkelside

stress

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

frå engelsk ‘trykk’

Tyding og bruk

  1. psykisk eller fysisk overbelasting;
    Døme
    • vere plaga av stress og søvnløyse;
    • plagane skuldast langvarig stress
  2. høgd arbeids- eller tidspress;
    mangel på tid til å rekke over noko
    Døme
    • ein lærar må tole mykje stress og mas;
    • det er ikkje alltid eg taklar alt stresset i kvardagen
  3. Døme
    • plantene vart utsette for stress gjennom fleire slåttar
Artikkelside

tørke 2, turke 2

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt þurka f; av tørke (3

Tyding og bruk

  1. langvarig tørt vêr;
    uttørking av jord, vokstrar og liknande
    Døme
    • ein sommar med mykje tørke;
    • tørken har gjort skade på avlingane
  2. i overført tyding: mangel på idear, ressursar eller liknande
    Døme
    • det er tørke i ordrebøkene
Artikkelside

vald 1

substantiv hankjønn

Opphav

same opphav som vald (2

Tyding og bruk

  1. brutal bruk av fysisk makt;
    maktmisbruk
    Døme
    • ty til vald;
    • han vart utsett for grov vald;
    • ho har opplevd både fysisk og psykisk vald frå partnaren;
    • skulen arbeider med å redusere mobbing og bruk av vald;
    • stogge valden mot kvinner og barn
  2. bruk av brutal dominans, myndigheit eller makt (1);
    påføring av psykisk eller immateriell skade
    Døme
    • bli utsett for langvarig psykisk vald;
    • prosjektet er vald mot rettane våre;
    • øve vald mot demokratiet

Faste uttrykk

  • blind vald
    umotivert vald der valdsutøvaren og offeret vanlegvis ikkje kjenner kvarandre frå før
  • stump vald
    vald utført ved slag, spark eller liknande eller ved bruk av butt (3 gjenstand
  • ta med vald
    valdta
Artikkelside

traute

substantiv hankjønn

Opphav

samanheng med norrønt þraut og med tryte (4

Tyding og bruk

langvarig røyning;
arbeid som varer lenge;
Artikkelside

trykksår

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

sår (1, 1) som kjem av trykk mot underlaget ved langvarig sengeleie;
Artikkelside

syndflod

substantiv hokjønn

Opphav

omlaga av lågtysk sintfluot opphavleg ‘vedhaldande, sterk straum’

Tyding og bruk

  1. i bunden form eintal: den store flaumen som etter Bibelen råka menneska på grunn av syndene deira
  2. stor flaum;
    langvarig, sterkt regn
    Døme
    • vårløysinga var reine syndfloda
  3. i overført tyding: noko som kjem i store mengder
    Døme
    • eg har fått ei syndflod av reklame i innboksen
Artikkelside

våpenkvile, våpenkvild

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

avtalt mellombels stans i krigshandlingane;
Døme
  • få til ei langvarig våpenkvile
Artikkelside

snøkave

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør kave (1

Tyding og bruk

tett og langvarig snøbye;
Døme
  • båten grunnstøytte i vind og snøkave
Artikkelside