Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
55 treff

Nynorskordboka 55 oppslagsord

forklare, forklåre

forklara, forklåra

verb

Opphav

frå lågtysk ‘gjere klår’; jamfør for

Tyding og bruk

  1. gjere tydeleg og forståeleg;
    greie ut, opplyse, tyde
    Døme
    • bli forklart systemet;
    • det forklarer saka;
    • la meg forklare korleis det fungerer
  2. gje ein strålande og guddomleg glans;
    gjere lysande eller klar;

Faste uttrykk

  • forklare seg
    gje forklaring på noko ein har gjort;
    gjere greie for seg
Artikkelside

tolke

tolka

verb

Opphav

norrønt tulka; lågtysk tolken

Tyding og bruk

  1. omsetje munnleg
    Døme
    • tolke til samisk;
    • pasienten treng nokon som tolkar for han
  2. gjere forståeleg meininga eller innhaldet av;
    greie ut;
    forklare
    Døme
    • tolke dikt
  3. forstå meining eller innhald;
    Døme
    • korleis skal eg tolke dette?
    • talen vart tolka som støtte til framlegget
  4. målbere, gje uttrykk for;
    Døme
    • ho tolka Grieg vakkert;
    • tolke kjenslene sine;
    • tolke ei teaterrolle
Artikkelside

generativ grammatikk

Tyding og bruk

i språkvitskap: teori som vil skildre den ibuande grammatiske kunnskapen menneske har og forklare kva for syntaktiske strukturar ein kan generere i eit språk;
Sjå: generativ
Artikkelside

generativ

adjektiv

Opphav

frå latin; av generere

Tyding og bruk

  1. som gjeld øksling;
    Døme
    • generativ formeiring
  2. med skapande kraft eller eigenskaper
    Døme
    • generative kunstneriske prosessar

Faste uttrykk

  • generativ grammatikk
    i språkvitskap: teori som vil skildre den ibuande grammatiske kunnskapen menneske har og forklare kva for syntaktiske strukturar ein kan generere i eit språk
  • generativ kunstig intelligens
    teknikk innan maskinlæring der ein ein eksponerer ein datamodell (2) på eit stort materiale (til dømes av tekst eller bilete) og målet er at datamodellen kan generere data som etterliknar materialet han er trent på
    • biletet er laga med generativ kunstig intelligens
Artikkelside

formidle

formidla

verb

Opphav

frå lågtysk; av for- (2 og middel (1

Tyding og bruk

  1. vere mellomledd for;
    hjelpe til å skje;
    Døme
    • ei nettside som formidlar musikk;
    • formidle kontakt
  2. dele vidare kunnskap eller informajon;
    forklare noko på ein pedagogisk måte;
    Døme
    • formidle ei historie
Artikkelside

teskei

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. lita skei, til dømes til å røre i te eller kaffi med
  2. brukt som måleining i matlaging: 5 ml;
    forkorta ts
    Døme
    • ei teskei salt
  3. mengd som rømmest i ei teskei
    Døme
    • ei lita teskei med rømme
  4. i overført tyding: lita mengd;
    Døme
    • saka løyste seg med ei teskei diplomati

Faste uttrykk

  • få inn med teskei
    måtte bli forklart noko svært utførleg for å forstå
  • gje inn med teskei
    måtte forklare noko på ein nøyen og omstendeleg måte
Artikkelside

tolkingskunst

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å forklare ytringar og påstandar
  2. det å bortforklare noko
    Døme
    • forvirre med tolkingskunstane sine
  3. måte å tolke og framføre ein komposisjon
    Døme
    • tolkingskunst på høgt musikalsk nivå
Artikkelside

utdjuping

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å utdjupe;
det å forklare noko meir detaljert
Artikkelside

utdjupe

utdjupa

verb

Tyding og bruk

forklare eller skildre nøyare;
gjere meir detaljert
Døme
  • utdjupe synet sitt;
  • ho utdjupa hovudargumentet
  • brukt som adjektiv:
    • kome med eit utdjupande svar
Artikkelside

tips 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

av engelsk tip

Tyding og bruk

  1. informasjon som kan løyse eller forklare noko;
    Døme
    • eit anonymt tips;
    • eg treng eit godt tips
  2. gissing om det mest sannsynlege utfallet i ein konkurranse
    Døme
    • har du eit tips til utfallet?
Artikkelside