Avansert søk

Nynorskordboka 6 oppslagsord

utgift

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

sum som ein betaler for varer, tenester, skyldnader eller liknande;

Døme

faste utgifter;
utgifter til kost og losji;
utgiftene på budsjettet er større enn inntektene;
ha store utgifter på bilen;
husleiga er ei stor utgift

- driftsutgift
- flytteutgift

disponibel inntekt

Tyding og bruk

inntekt ein har til rådvelde når skattar og faste utgifter er betalte;

Sjå: disponibel

Døme

folk flest vil få høgare disponibel inntekt

fast

adjektiv

Opphav

norrønt fastr

Tyding og bruk

som ikkje kan flyttast
Døme
- fast innbu
- brukt som adverb
  sitje fast i fella;
  binde noko fast;
  gå seg fast i fjellet;
  halde seg fast i karmen
som held forma;
hard, kompakt
Døme
- fast grunn;
- grauten vart for fast
stø (3, sikker (2), resolutt, påliteleg
Døme
- fast grep;
- med fast hand;
- fast overtyding
- brukt som adverb
  tru fullt og fast på noko;
  vere fast bestemt på noko
ubrigdeleg, varig;
regelbunden
Døme
- ha faste vanar;
- ete til faste tider;
- faste utgifter;
- gå i fast rute;
- ha fast følgje;
- fast kunde;
- fast takst;
- eit fast haldepunkt;
- ha fast plass på laget
- brukt som adverb
  vere fast tilsett;
  dette står fast

Faste uttrykk

fast eigedom
jord, hus og liknande;
til skilnad frå lausøyre
overta ein fast eigedom
fast føde
mat ein må tyggje
ete grønsaker, kjøt eller anna fast føde
fast i fisken
1. spenstig, stø
  bilen er stramt sett opp og fast i fisken
2. som ikkje gjev etter for press
  han må vere tydeleg på kva han vil, vere fast i fisken
fast ordstilling
plassering av ledd i ei setning etter reglar i språket
moderne norsk har relativt fast ordstilling til skilnad frå kasusspråk
fast uttrykk
ord som ofte opptrer saman;
frase (2, 1), idiom (1)
‘å hoppe etter Wirkola’ er vorte eit fast uttrykk
halde fast ved
vere tru mot
i fast form
ikkje flytande eller i gassform
sjokolade i fast form
laust og fast
likt og ulikt
snakke om laust og fast
slå fast
konstatere

disponibel

adjektiv

Opphav

Tyding og bruk

som er til disposisjon (2);

som er til rådvelde;

som er ledig (3)

Døme

kundane får mindre disponibelt på konto;
alt disponibelt mannskap er ute;
vere disponibel for oppdrag;
desse midlane vil bli disponible frå i morgon

Faste uttrykk

disponibel inntekt
inntekt ein har til rådevelde når skattar og faste utgifter er betalte
folk flest vil få høgare disponibel inntekt

dekningsbidrag, dekkingsbidrag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

beløp ei verksemd har til å dekkje (3) faste utgifter og gje overskot

nettoinntekt

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

samla inntekt med frådrag for visse faste utgifter og skatt;

jamfør bruttoinntekt