Avansert søk

9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

basun

substantiv hankjønn

Uttale

basuˊn

Opphav

norrønt basún n, gjennom lågtysk; frå latin bucina ‘horn, lur’

Tyding og bruk

  1. i bibelmål: lurliknande blåseinstrument
  2. orgeltone som etterliknar tonen i ein basun (2)

trekkbasun

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

basun (2) der ein endrar tonehøgda med å dra ein rørleg del av instrumentet fram eller attende;

basunere

basunera

verb

Uttale

basuneˊre

Opphav

av basun

Tyding og bruk

meddele klart og tydeleg

Faste uttrykk

ventilbasun

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

basun med ventilar;
til skilnad frå trekkbasun

trompet

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk eller fransk; frå italiensk trombetta, diminutiv av tromba ‘basun’

Tyding og bruk

messingblåseinstrument med skarp klang, oftast stemt i B
Døme
  • blåse ein lang støyt i trompeten;
  • blåse på trompet;
  • spele trompet i orkesteret

basunengel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i biletkunst: engel (1) som blæs i basun (1)

jubelår

substantiv inkjekjønn

Opphav

gjennom latin annus jubilaeus ‘jubelår’ og gresk iobelaios; frå hebraisk jobel ‘basun’, (av di det jødiske jubelåret vart innleidd med basunblåsing)

Tyding og bruk

  1. jødisk festår som blir halde kvart 50. år
  2. festår i den romersk-katolske kyrkja (som blir halde kvart 25. år) da kyrkja tilbyr avlat til dei som oppfyller visse vilkår
  3. år med sterk framgang, stort utbyte eller liknande
    Døme
    • 2007 vart eit jubelår for sal av økologiske matvarer
  4. tid for sjeldan hending
    Døme
    • slikt hender berre kvart jubelår

basunist

substantiv hankjønn

Uttale

basunisˊt

Tyding og bruk

person som spelar basun (2)

basunrøyst

substantiv hokjønn

Opphav

av basun

Tyding og bruk

djup, sterk røyst