Avansert søk

Nynorskordboka 157 oppslagsord

stridsspørsmål

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

omstridd spørsmål (3) der det finst motstridande synspunkt

Døme

skjermtid er vorte eit stort stridsspørsmål i vår familie;
innvandring er framleis eit stort politisk stridsspørsmål

uaktuell

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er aktuell (2);
som ikkje lenger finst eller er gyldig i notida
Døme
- saka har vorte uaktuell
som ein ikkje er einig i eller samtykkjer i
Døme
- ei slik utbygging er uaktuell;
- det er uaktuelt å delta med desse vilkåra

Opphav

av populær og -is

Tyding og bruk

mykje brukt eller godt omtykt;

populær (1), in, utbreidd (2)

Døme

avokado er poppis for tida;
diskgolf har vorte ein poppis uteaktivitet

tørrlagd, turrlagd

adjektiv

Tyding og bruk

som er vorte tom for vatn
Døme
- ei tørrlagd elv
som har slutta å drikke alkohol
Døme
- ein tørrlagd alkoholikar

fast

adjektiv

Opphav

norrønt fastr

Tyding og bruk

som ikkje kan flyttast
Døme
- fast innbu
- brukt som adverb
  sitje fast i fella;
  binde noko fast;
  gå seg fast i fjellet;
  halde seg fast i karmen
som held forma;
hard, kompakt
Døme
- fast grunn;
- grauten vart for fast;
- trene for å få fastare musklar
stø (3, sikker (2), resolutt, påliteleg
Døme
- fast grep;
- med fast hand;
- fast overtyding
- brukt som adverb
  tru fullt og fast på noko;
  vere fast bestemt på noko
ubrigdeleg, varig;
regelbunden
Døme
- ha faste vanar;
- ete til faste tider;
- faste utgifter;
- gå i fast rute;
- ha fast følgje;
- fast kunde;
- fast takst;
- eit fast haldepunkt;
- ha fast plass på laget
- brukt som adverb
  vere fast tilsett;
  dette står fast

Faste uttrykk

fast eigedom
jord, hus og liknande;
til skilnad frå lausøyre
overta ein fast eigedom
fast føde
mat ein må tyggje
ete grønsaker, kjøt eller anna fast føde
fast i fisken
1. spenstig, stø
  bilen er stramt sett opp og fast i fisken
2. som ikkje gjev etter for press
  han må vere tydeleg på kva han vil, vere fast i fisken
fast ordstilling
plassering av ledd i ei setning etter reglar i språket
moderne norsk har relativt fast ordstilling til skilnad frå kasusspråk
fast uttrykk
ord som ofte opptrer saman;
frase (2, 1), idiom (1)
‘å hoppe etter Wirkola’ er vorte eit fast uttrykk
halde fast ved
vere tru mot
i fast form
ikkje flytande eller i gassform
sjokolade i fast form
laust og fast
likt og ulikt
snakke om laust og fast
slå fast
konstatere
politiet slår fast at skadane er omfattande

vid 2

adjektiv

Opphav

norrønt víðr

Tyding og bruk

med stor breidd og utstrekning
Døme
- ei vid slette;
- vidt utsyn;
- den store, vide verda;
- vere kjend i vide krinsar;
- bukselinninga har vorte vidare i livet
som omfattar mykje
Døme
- kultur er eit vidt omgrep;
- ein vid definisjon;
- forstå noko i vidaste meining
brukt som adverb: langt
Døme
- reise vidt omkring;
- gå for vidt med krava
brukt som forsterkande adverb: særs
Døme
- på vidt forskjellige måtar

Faste uttrykk

i det vide og det breie
svært omstendeleg
ho la ut i det vide og det breie
på vidt gap
heilt open;
vidopen
setje døra på vidt gap;
med kjeften på vidt gap

hardtrampa

adjektiv

Tyding og bruk

hard (1) etter å ha vorte trampa på

Døme

hardtrampa mark;
snøen var heilt hardtrampa av alt folket

usprøytt, usprøyta

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje har vorte behandla med kjemiske sprøytemiddel

Døme

usprøytte grønsaker

useld

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje har vorte seld enno

Døme

bustaden er framleis useld

uskrelt, uskrella

adjektiv

Tyding og bruk

som (framleis) har skalet på;

som ikkje har vorte skrelt (

Døme

matretten blir laga med uskrelte poteter

Resultater per side: