Avansert søk

Nynorskordboka 4 oppslagsord

lette 3

letta

verb

Opphav

norrønt létta; jamfør lett

Tyding og bruk

gjere lettare;
gjere mindre vanskeleg
Døme
- lette ei bør;
- maskinen vil lette arbeidet ein god del;
- lette tilgjenget til høgare utdanning
frigjere (frå plager og uro);
gjere mindre trykkjande, lindre, mildne
Døme
- lette trykket i behaldaren;
- eg skulle gjerne letta sorga for deg;
- eg kjende meg veldig letta etter at eksamenen var over
rane (2
Døme
- bli letta for pengar
lyfte litt;
heve (seg)
Døme
- lette på skapet for å kike under;
- lette på loket;
- flyet letta frå rullebana;
- vi får snart lette på oss og kome oss heim
letne (2), klarne (1)
Døme
- skodda letta;
- det lettar opp

Faste uttrykk

lette anker
dra inn anker
lette hjartet
fortelje noko som har tyngt ein, slik at ein får det betre
eg treng å få letta hjartet mitt
lette samvitet
vedgå noko som har gjeve ein dårleg samvit, slik at ein får det betre
puste letta ut
kunne slappe av etter at noko vanskeleg eller ubehageleg er overstått eller avverja

letne

letna

verb

Opphav

Tyding og bruk

bli lettare av vekt
Døme
- grønsakene letnar under lagring
om vêret: klarne opp;
bli opplett
Døme
- vêret letna utover kvelden;
- eg trur det vil letne snart
løyse seg opp
Døme
- skodda letna
bli gladare;
bli mindre nedstemd eller trykkjande
Døme
- stemninga letna;
- eg letna fleire kilo da eg fann att lommeboka

letnad

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør letne

Tyding og bruk

Døme

det var ein letnad å få han ut av huset

lysne, ljosne

lysna, ljosna

verb

Opphav

Tyding og bruk

bli lys eller lysare;
gry (2, letne (2)
Døme
- det tok til å lysne av dag;
- det lysna i vêret
bleikne (1)
Døme
- håret bruker å lysne om sommaren
i overført tyding: bli lettare eller betre;
utvikle seg positivt
Døme
- livet lysna;
- det lysnar for skipsfarten
i overført tyding: få eit gladare uttrykk
Døme
- han lysna i andletet