Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
56 treff

Nynorskordboka 56 oppslagsord

vekteining

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

grunneining i eit vektsystem
Døme
  • i det metriske systemet er vekteininga gram
Artikkelside

tex

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

eining for trådtjukn som seier kor mange gram 1000 meter av eit garn veg
Artikkelside

grom

adjektiv

Opphav

samanheng med gram (3 og grim (2; same opphav som grum (1

Tyding og bruk

  1. gild, framifrå, storveges
    Døme
    • ein grom bil;
    • dette er gromme greier;
    • det grommaste rommet i huset
    • brukt som adverb
      • koret song gromt
  3. Døme
    • gjer dette, så er du grom
Artikkelside

tungmetall

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

metall med større tettleik (2) enn 5 gram per cm3;
jamfør lettmetall
Artikkelside

telegram

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå engelsk; av tele- og -gram

Tyding og bruk

  1. om eldre forhold: kort, skriftleg melding send med telegraf (1)
    Døme
    • sende eit telegram;
    • telegrammet kom med gode nyhende
  2. om eldre forhold: utskrift av telegram (1);
    Døme
    • han la telegrammet på skrivebordet
Artikkelside

seismogram

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør -gram

Tyding og bruk

kurve som ein seismograf viser
Artikkelside

øre 2

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

norrønt eyrir, fleirtal aurar; av latin aureus ‘gullmynt’, av aurum ‘gull’

Tyding og bruk

  1. mynteining verd 1/100 krone
    Døme
    • i gamle dagar kosta eit teikneserieblad ei krone og femti øre
  2. om eldre forhold: nordisk vekt- og mynteining, om lag 25 gram, verd ⅛ mark

Faste uttrykk

  • ikkje ein øre
    ingen betaling;
    ingenting
    • ho fekk ikkje ein øre for innsatsen;
    • han åtte ikkje ein øre
  • ikkje verd fem øre
    utan verdi
    • rapporten er ikkje verd fem øre;
    • det er ikkje verdt fem øre
  • på øren
    nøyaktig
    • det stemmer på øren
Artikkelside

lodd 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

av lågtysk lot ‘bly, vekt’

Tyding og bruk

  1. metallklump med ei viss vekt, brukt til å vege med
    Døme
    • setje eit lodd på vekta
  2. tung metallklump festa i enden av ei snor og brukt til å måle vassdjupn, til å fastsetje vertikal stilling eller til å drive urverk
  3. gammal vekteining, om lag lik 15 gram
    Døme
    • 1 lodd = ¹⁄₃₂ pund

Faste uttrykk

Artikkelside

gremje, gremme

gremja, gremma

verb
kløyvd infinitiv: gremja, gremma

Opphav

norrønt gremja; av gram (3

Tyding og bruk

gjere sorgfull eller bitter
Døme
  • det grem meg at eg gløymde det

Faste uttrykk

  • gremje seg
    kjenne seg bitter eller irritert;
    gremjast (1)
    • dei går der og grem seg;
    • dei gramde seg over at lasset var tungt
Artikkelside

gramme

gramma

verb

Opphav

av gram (3

Faste uttrykk

  • gramme seg
    gremje seg, klage
Artikkelside