Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

tømmer

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt timbr

Tyding og bruk

  1. trestamme som er felt, kvista og barka
    Døme
    • hogge tømmer
  2. byggjevyrke av heil eller saga stokk
    Døme
    • vegger av tømmer
Artikkelside

strek

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

norrønt strik

Tyding og bruk

  1. rissa eller teikna linje
    Døme
    • teikne ein rett strek;
    • lage strekar på arket;
    • det var skore inn strekar i tømmeret;
    • læraren set strek under alle feila
  2. linjeføring (1) til ein teiknar
    Døme
    • ho har ein elegant og tydeleg strek
  3. Døme
    • deltakarane stod på streken
  4. smal stripe
    Døme
    • ein fugl med kvite strekar på sida
  5. linje i (ei tenkt) gradinndeling
    Døme
    • nokre strekar for langt
  6. Døme
    • vinden dreidde nokre strekar mot vest
  7. overraskande, listig eller rampete handling;
    påfunn;
    Døme
    • ein artig strek;
    • gjere mange leie strekar

Faste uttrykk

  • gå over streken
    overskride grensa for det sømelege;
    gå for vidt
    • politikaren har mange gongar gått over streken med rasistiske utsegner;
    • komikaren har ein grov humor, og somme tider går vitsane hennar over streken
  • raud strek
    1. raudfarga strek som markerer feil i ein tekst
      • få mange raude strekar
    2. grense mellom det som er akseptabelt og det som er uakseptabelt
      • foreldre må setje nokre raude strekar for barna
  • setje/slå ein strek over
    sjå på som ugjort, oppgjort eller gløymt
    • dei sette ein strek over det som hadde hendt;
    • vi slår ein strek over usemja
  • setje strek
    avslutte
    • dei sette strek for debatten
  • starte frå strek
    om veddeløpshest: starte utan handikap (1)
  • strek i rekninga
    noko som går på tvers av planane;
    vonbrot
    • det var ein strek i rekninga at søknaden ikkje vart innvilga
  • tynn som ein strek
    svært tynn
Artikkelside

vase 2

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

samanfiltra masse av noko, til dømes trådar, hår, ull, kvister, tømmer eller liknande;
Døme
  • lage ein vase av fiskesnøret;
  • tømmeret la seg i vase
Artikkelside

sagbenk

substantiv hankjønn

Opphav

av sag

Tyding og bruk

benk som stør og fører tømmeret fram når det blir skore
Artikkelside

jamvaksen

adjektiv

Tyding og bruk

jamt vaksen
Døme
  • ho hadde jamvaksne, pene tenner;
  • tømmeret er jamvakse og fint
Artikkelside

jamnad

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt jafnaðr

Tyding og bruk

  1. det å vere jamn
    Døme
    • jamnaden til årringane i tømmeret;
    • dei regulerer jamnad og tettleik på juletrea
  2. lik fordeling, likskap
    Døme
    • skape større jamnad i levekåra
Artikkelside

røyte 1

substantiv hokjønn

Opphav

av røyte (3

Tyding og bruk

  1. (sjukdom eller nedbrytande krefter som valdar) rotning, hårlosning eller liknande
    Døme
    • røyte i hoven hos hest;
    • røyte i høyet
  2. losna hår
    Døme
    • ragg og røyte vart spunne saman
  3. tid med rått vêr;
    Døme
    • ei bløyte gjer lite, ei røyte er verre;
    • tømmeret låg ute i regn og røyte
Artikkelside

løype 4

løypa

verb

Opphav

norrønt hleypa ‘få til å løpe’, kausativ av hlaupa ‘løpe’

Tyding og bruk

  1. få til å gli eller renne (nedover)
    Døme
    • løype tømmeret ned til fjorden
  2. gli på snø eller is;
    renne, til dømes på ski
  3. få mjølk til å oste seg;
    Døme
    • løype mjølk
  4. gje eit lett oppkok;
    halvsteikje
  5. få til å losne;
    rive av;
    flekkje bork av
    Døme
    • løype never;
    • løype bjørk
Artikkelside

skurdlag, skurlag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

samskipnad av skogeigarar som tek seg av skjering og tilverking av tømmeret;
Artikkelside