Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
1123 treff

Nynorskordboka 1123 oppslagsord

svær

adjektiv

Opphav

kanskje sideform til norrønt svárr ‘hard, tung’; eller tysk schwer

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ein stor, svær kar;
    • ein svær lastebil;
    • svære summar;
    • det høyrde svære fjellvidder til garden
  2. Døme
    • det er svært som det blæs;
    • ha svært til hastverk
    • dugande, flink
      • vere ein svær jeger;
      • vere svær til å gå på ski
  3. som adverb: i høg grad;
    Døme
    • vere svært flink, sliten;
    • det er svært så fin du er;
    • ha det svært så bra
Artikkelside

ærekjær

adjektiv

Tyding og bruk

som er svært oppteken av omdømet sitt;
som har sterk ærekjensle
Døme
  • han var for ærekjær til å fare rundt og tigge
Artikkelside

ytterbium

substantiv inkjekjønn

Opphav

etter namnet på funnstaden Ytterby i Sverige

Tyding og bruk

svært mjukt, metallisk grunnstoff (1) med atomnummer 70;
kjemisk symbol Yb
Artikkelside

både vinter og vår

Tyding og bruk

svært lang tid;
Sjå: vinter, vår
Artikkelside

walkover

substantiv hankjønn

Uttale

våˊkåver

Opphav

frå engelsk, av walk ‘gå’ og over ‘over’, opphavleg om hesteveddeløp der ein ryttar som møtte som den einaste, kunne ri over bana i sjølvvalt tempo utan konkurrentar

Tyding og bruk

  1. i idrett: det at ein deltakar eller eit lag vinn utan å tevle fordi motstandaren ikkje stiller opp
    Døme
    • tennisspelaren vart gjeven sigeren på walkover
  2. i idrett: det at ein deltakar eller eit lag avanserer frå ein omgang utan å spele fordi turneringa har ulikt tal med deltakarar
    Døme
    • laget har walkover i første runde av cupen
  3. det å bli vald utan motkandidat
    Døme
    • vinne gjenvalet på walkover
  4. oppgjer med svært svak motstand
    Døme
    • sjakkspelaren fekk ingen walkover i det som vart ein tett batalje mot ein debutant;
    • bortelaget vann 5–0 på rein walkover mot eit svært dårleg heimelag
Artikkelside

vår 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vár

Tyding og bruk

  1. tid der det blir lysare og varmare;
    årstid mellom vinter og sommar (som i Noreg femner om månadene mars, april og mai)
    Døme
    • våren kom seint i år;
    • neste vår skal vi gifte oss;
    • glede seg til våren;
    • lengte etter våren;
    • plante blomstrar om våren
  2. i overført tyding: gryande og blomstrande fase;
    Døme
    • møbelfabrikken kan få ein ny vår
  3. i astronomi: tid frå vårjamdøgn til sommarsolsnu
  4. i meteorologi: tidsrom da middeltemperaturen ligg mellom 0°C og 10 °C

Faste uttrykk

  • både vinter og vår
    svært lang tid
  • i vår
    våren ein er inne i (eller som nyleg har vore)
    • ho skal konfirmere seg i vår
Artikkelside

i villreie om

Tyding og bruk

svært uviss på;
i tvil om;
Sjå: villreie
Døme
  • vere i villreie om kva ein skal gjere
Artikkelside

vindhol, vindhòl

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. hol (2, 1) til å sleppe luft igjennom;
    Døme
    • lage vindhol i det store banneret
  2. stad der det blæs mykje
    Døme
    • den vesle odden er eit vindhol
  3. grop eller søkk med ufarbar is eller snø
    Døme
    • ulykka hende då snøskuteren køyrde inn i eit vindhol
  4. sjøstykke med svært lite vind
    Døme
    • seglbåten vart ståande fast i eit vindhol
Artikkelside

villreie

substantiv ubøyeleg

Opphav

truleg etter bokmål; jamfør reie (4

Tyding og bruk

rådvill tilstand;
Døme
  • det finst mykje villreie om framtida til verksemda

Faste uttrykk

  • i villreie om
    svært uviss på;
    i tvil om
    • vere i villreie om kva ein skal gjere
Artikkelside

velprodusert

adjektiv

Opphav

jamfør produsere

Tyding og bruk

godt laga;
av høg kvalitet;
Døme
  • velprodusert countrymusikk;
  • vara er svært velprodusert
Artikkelside