Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
43 treff

Nynorskordboka 43 oppslagsord

styr 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt styrr

Tyding og bruk

  2. arbeid med å halde i orden;
    Døme
    • det er noko til styr med denne jula;
    • det vart mykje styr med den nye bilen
Artikkelside

styr 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

i tyding 2 lågtysk stur ‘ror’; av styre (2

Tyding og bruk

  1. kontroll, styring;
    orden
    Døme
    • ha styr på ungene
  2. arbeid med å halde i orden;
    Døme
    • stå for styr og stell heime

Faste uttrykk

  • gå over styr
    kome ut av kontroll
  • halde styr på
    halde orden på;
    meistre, rå med
  • på styr
    galen, tullete, frå forstanden
  • setje over styr
    bruke ukontrollert mykje;
    sløse, øydsle bort
Artikkelside

styre 2

styra

verb

Opphav

norrønt stýra

Tyding og bruk

  1. bestemme retninga til noko eller nokon;
    Døme
    • styre unna dei verste hola i vegen;
    • styre eit skip;
    • styre stega sine
    • brukt som adjektiv:
      • elektronisk styrt bensininnsprøyting
  2. i overført tyding: leie ei utvikling i ei viss retning
    Døme
    • styre samfunnsutviklinga;
    • styre unna vanskane
  3. stå i spissen for;
    Døme
    • styre rike og land;
    • styre huset for nokon;
    • styre verksemda med fast hand
  4. ha under kontroll;
    stagge, tøyme
    Døme
    • no må du prøve å styre deg;
    • styre sinnet sitt
  5. halde ei viss lei;
    Døme
    • båten styrte utover
  6. halde leven, vere uroleg;
    Døme
    • styre og ståke;
    • ungane styrte seg på låven
  7. i grammatikk: ta attåt seg, krevje ei viss form av eit tilknytt ord
    Døme
    • ordet ‘til’ styrer genitiv i norrønt

Faste uttrykk

  • kunne styre begeistringa si
    ikkje like;
    mislike
    • eg kan styre begeistringa mi for dette forslaget;
    • enkelte liker utviklinga, andre kan styre begeistringa si
  • styre med
    ordne eller stelle med
  • styre på
    jobbe intenst
    • styre på med pakking og flytting
Artikkelside

halde styr på

Tyding og bruk

halde orden på;
meistre, rå med;
Sjå: styr
Artikkelside

gå over styr

Tyding og bruk

kome ut av kontroll;
Sjå: styr
Artikkelside

styrlaus

adjektiv

Opphav

av styre (2

Tyding og bruk

som er uråd å halde styr på;
Artikkelside

styren 2

adjektiv

Opphav

av styr (1

Tyding og bruk

som er svært uroleg;
bråkete, vill
Døme
  • vere heilt styren

Faste uttrykk

  • slå seg styren
    bli heilt frå seg;
    miste sjølvkontroll
    • treåringen slo seg fullstendig styren
Artikkelside

villstyrig

adjektiv

Tyding og bruk

vanskeleg å halde styr på;
Døme
  • halde eit auge med dei villstyrige ungane
Artikkelside

vilter

adjektiv

Opphav

norrønt viltr; av villa ‘forville’

Tyding og bruk

  1. vanskeleg å halde styr på;
    Døme
    • ei vilter lita jente;
    • viltert, nyvaska hår
  2. Døme
    • leike ein vilter leik
Artikkelside

villstyren

adjektiv

Tyding og bruk

vanskeleg å halde styr på;
Døme
  • ein villstyren hest
Artikkelside