Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
11 treff

Nynorskordboka 11 oppslagsord

sleppe 3

sleppa

verb

Opphav

norrønt sleppa; av sleppe (2

Tyding og bruk

  1. miste eller løyse taket i noko;
    late noko eller nokon røre seg fritt;
    jamfør sleppe (2
    Døme
    • ho sleppte koppen i golvet;
    • dei har sleppt buskapen på beite;
    • han sleppte hunden laus;
    • selja slepper borken;
    • slepp meg!
    • sjukdomen har sleppt henne;
    • dei sleppte han ut av fengselet;
    • han sleppte gråten laus
  2. la seg gli;
    falle
    Døme
    • sleppe seg ned frå ei grein
  3. slutte å interessere;
    slutte å halde fast ved
    Døme
    • ideen ville ikkje sleppe meg;
    • dei ville ikkje sleppe samtaleemnet
  4. bryte av;
    stanse
    Døme
    • vi tek til att der vi sleppte

Faste uttrykk

  • sleppe av syne
    ta auga frå;
    ikkje følgje med på
    • eg kan ikkje sleppe ungane av syne
  • sleppe seg
    om småbarn: byrje å gå utan hjelp
  • sleppe ut av seg
    buse ut med (noko ein burde teie med)
  • som sleppt ut av ein sekk
    plutseleg og kraftig
    • stormen kom som sleppt ut av ein sekk
Artikkelside

som sleppt ut av ein sekk

Tyding og bruk

plutseleg og kraftig;
Sjå: sekk, sleppe
Døme
  • stormen kom som sleppt ut av ein sekk
Artikkelside

sekk

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt sekkr; av latin saccus

Tyding og bruk

  1. større pose eller behaldar av strie, plast, papir eller liknande brukt til emballasje eller til å frakte eller oppbevare noko i
    Døme
    • ein sekk med mjøl;
    • fylle sekken med klede;
    • ein sekk med poteter
  2. pose med reimar til å bere på ryggen, ofte med beremeis og eit lokk
    Døme
    • ho tok sekken på ryggen og la i veg;
    • reimane på sekken gnog på skuldrene
  3. mengd som får rom i ein sekk (1)
    Døme
    • ein sekk mjøl
  4. klesplagg som sit laust på kroppen
    Døme
    • denne kjolen er ein sekk;
    • ho likte å gå rundt i ein sekk heime
  5. uordna samling av noko ueinsarta eller uspesifisert
    Døme
    • tilskota er samla i ein stor sekk
  6. brukt som etterledd inemningar for poseliknande organ eller holrom i kropp
  7. brukt som etterledd i botaniske nemningar om lite holrom

Faste uttrykk

  • i både pose og sekk
    meir enn ein kunne håpe eller rekne med
    • her får kjøparen i både pose og sekk
  • kjøpe katten i sekken
    1. ikkje vite kva ein får;
      bli snytt (1)
    2. gjere eit dårleg kjøp
  • kle seg i sekk og oske
    (opphavleg ein jødisk skikk) vise ytre teikn på sorg eller anger
  • mørkt som i ein sekk
    veldig mørkt, bekmørkt
    • da straumen gjekk, vart det mørkt som i ein sekk i stova
  • sleppe katten ut av sekken
    1. røpe ei hemmelegheit
    2. kome med ei sensasjonell opplysning
  • som sleppt ut av ein sekk
    plutseleg og kraftig
    • stormen kom som sleppt ut av ein sekk
Artikkelside

utsleppsreduksjon

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

reduksjon på det som blir sleppt ut av skadelege stoff
Døme
  • usleppsreduksjonar i industrien
Artikkelside

utslepp

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør slepp (2

Tyding og bruk

  1. det å sleppe ut noko (særleg avfall frå industri)
    Døme
    • utslepp av avfall
  2. noko (særleg avfall) som blir sleppt ut
    Døme
    • utsleppet inneheld svovel
Artikkelside

fallskjermjeger

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

soldat som er trena opp til å bli sleppt ut i fallskjerm, særleg bak fiendelinjene for å spionere eller sabotere;
Artikkelside

fallskjermsoldat

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

soldat som er trena opp til å bli sleppt ut i fallskjerm, særleg bak fiendelinjene for å spionere eller sabotere;
Artikkelside

lysbombe, ljosbombe

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

bombe med fallskjerm som blir sleppt frå fly for å lyse opp eit område om natta
Artikkelside

drivhuseffekt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. oppvarming av jordoverflata som følgje av at drivhusgassar i atmosfæren reflekterer delar av varmestrålinga frå jorda tilbake til overflata
    Døme
    • utslepp av klimagassar fører til auka drivhuseffekt
  2. oppvarming av rom eller bygning som følgje av at det blir sleppt inn meir stråling frå sola enn det som slepp ut gjennom glasflatene i rommet eller bygningen
    Døme
    • dei store vindauga gjev drivhuseffekt om våren og hausten
Artikkelside

greisle

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt greizla; av greie (3

Tyding og bruk

  1. Døme
    • få greisle på floken
  2. i fleirtal: etterburd
    Døme
    • kua har sleppt greislene
Artikkelside