Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
22 treff

Nynorskordboka 22 oppslagsord

sjimpanse

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom engelsk, frå eit afrikansk språk

Tyding og bruk

afrikansk menneskeape;
Pan troglodytes
Artikkelside

panfobi

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk, av pan- og -fobi

Tyding og bruk

sjukleg angst mot alt mogleg;
jamfør fobi
Artikkelside

panasé, panase

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom latin, frå gresk, av pan ‘all-’ og akos ‘lækjemiddel’

Tyding og bruk

medisin mot alle sjukdomar;
Artikkelside

pantomime

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk panto- ‘alt’, jamfør pan-, og mimos ‘etterliknar, skodespelar’, opphavleg ‘som etterliknar alt’

Tyding og bruk

skodespel utan ord, der ein berre uttrykkjer seg ved rørsler og mimikk;
jamfør mime (1, 2)
Artikkelside

panteon

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå gresk , av pan ‘all’ og theos ‘gud’

Tyding og bruk

  1. i antikken: tempel tileigna alle gudar
  2. gudeverd i ein religion eller kultur
    Døme
    • det egyptiske panteonet hadde over 1500 gudar
  3. i overført tyding: person, gruppe eller ting ein tenkjer seg har fortent evig heider
    Døme
    • måltidet gjekk inn i mitt panteon av fantastiske opplevingar
  4. kyrkje der berømte personar er gravlagde eller minna
Artikkelside

panteisme

substantiv hankjønn

Uttale

pante-isˊme

Opphav

nylaging av gresk pan- og theos ‘gud’; jamfør pan-

Tyding og bruk

religiøs og filosofisk lære som går ut på at det guddomlege og verda er eitt, og at det guddomlege er i alt som finst
Artikkelside

panslavisk

adjektiv

Opphav

jamfør pan-

Tyding og bruk

som gjeld panslavisme
Artikkelside

panorama

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå engelsk, nylaging av gresk pan- og horama ‘utsyn’; jamfør pan-

Tyding og bruk

  1. vidt utsyn over noko;
    Døme
    • tomta har panorama over byen;
    • her er det panorama rundt kvar sving
  2. bilete eller biletserie som viser eit vidt utsyn over noko
    Døme
    • måleriet viste eit panorama frå dalen;
    • panoramaet bestod av 65 bilete
Artikkelside

panoptikon

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå engelsk , nylaging av pan- og gresk optikos; jamfør optikk

Tyding og bruk

  1. bygning, ofte fengsel, som er konstruert slik at ein kan sjå alt som skjer frå eit punkt i bygningen
  2. utstilling av voksfigurar, ofte kjende personar
Artikkelside

pankromatisk

adjektiv

Opphav

nylaging av gresk pan- og khroma ‘farge’; jamfør pan-

Tyding og bruk

like kjenslevar for alle fargar
Artikkelside