Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
244 treff

Nynorskordboka 244 oppslagsord

midel

substantiv hankjønn

Opphav

same opphav som middel (1

Tyding og bruk

Døme
  • ha ein stor midel;
  • auke midelen sin
Artikkelside

eige 1

substantiv inkjekjønn eller hokjønn

Opphav

norrønt eiga femininum; av eige (2

Tyding og bruk

  1. det å eige;
    Døme
    • ta noko i sitt eige;
    • i privat eige
  2. noko som ein eig;
    Døme
    • føre opp inntekt og eige

Faste uttrykk

  • få til odel og eige
    få som eigedom
    • få ein vandrepokal til odel og eige
Artikkelside

anleggsmidel

substantiv hankjønn

Opphav

av anlegg og midel

Tyding og bruk

særleg i fleirtal: verdi av anleggsmiddel;
anleggskapital;
til skilnad frå omløpsmidel
Artikkelside

formue

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk opphavleg ‘det ein formår, maktar’

Tyding og bruk

  1. samla økonomisk verdi av det ein eig;
    Døme
    • formue og inntekt;
    • skatt på formue;
    • ha liten formue
  2. stor pengesum
    Døme
    • arve ein formue;
    • koste ein formue
Artikkelside

midlar 1

substantiv hankjønn

Opphav

fleirtal av midel

Tyding og bruk

økonomiske ressursar
Døme
  • offentlege midlar;
  • kjøpe for eigne midlar;
  • nytte oppsparte midlar;
  • denne tensta har hovudsakleg vore finansiert gjennom øyremerkte midlar
Artikkelside

middel 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk; same opphav som middel (2

Tyding og bruk

noko ein bruker for eit visst føremål;
Døme
  • bruke alle middel for å vinne;
  • ikkje sky noko middel;
  • bruke eit middel mot smerter

Faste uttrykk

  • målet helgar/heilagar middelet
    eit godt føremål rettferdiggjer det å bruke uheldige eller umoralske framgangsmåtar
Artikkelside

middel 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; jamfør middel-

Tyding og bruk

Døme
  • produksjonen har ein middel på 2000 tonn i veka

Faste uttrykk

  • i middel
    i gjennomsnitt
    • lamma vog 15 kg i middel
Artikkelside

tvangsmiddel

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. (lovleg) tiltak (1) ein gjer ovenfor alvorleg psykisk sjuke personar slik at dei ikkje skal skade seg sjølv eller andre
    Døme
    • tvangsmiddel som tvungen medisinering
  2. middel til å tvinge nokon med
    Døme
    • dei ulike tvangsmidla politiet har
Artikkelside

sikker

adjektiv

Opphav

av latin securus ‘sutlaus’

Tyding og bruk

  1. som ikkje fører med seg fare eller risiko;
    ufarleg, trygg
    Døme
    • isen er sikker;
    • byggje betre og sikrare vegar;
    • her er det sikkert for flaum;
    • ha ei sikker stilling;
    • gå den sikraste ruta
  2. til å stole på;
    Døme
    • det er viktig å få rask og sikker hjelp;
    • eit sikkert middel mot forkjøling;
    • sikre teikn og varsel;
    • dra sikre slutningar;
    • sikkert og visst
  3. brukt som adverb: etter alt å døme;
    Døme
    • ho er sikkert komen
  4. som ikkje er i tvil;
    urikkeleg, overtydd
    Døme
    • ha sikker tru på noko;
    • han er sikker på at alle kjem;
    • dei var sikre på at barna var heime
  5. som ikkje er ustø eller vaklande;
    stø
    Døme
    • vere sikker på handa
    • brukt som adverb:
      • skyte sikkert

Faste uttrykk

  • sikker som banken
    helt sikker
  • sikkert som amen i kyrkja
    heilt sikkert, heilt sant
    • dei kjem for seint, det er like sikkert som amen i kyrkja
  • sikre papir
    verdipapir med liten risiko
  • vere på den sikre sida
    halde seg trygg;
    ha teke åtgjerder
  • vere sikker i si sak
    vere trygg på at ein har rett
Artikkelside

vedundermiddel

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

særs effektivt middel, som skal løyse alle problem
Døme
  • fysisk aktivitet skal vere eit vedundermiddel for mykje;
  • samanslåing var ikkje noko vedundermiddel
Artikkelside