Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
6 treff

Nynorskordboka 6 oppslagsord

kompass

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt kompáss ‘sirkel’; frå italiensk , av compassare ‘måle med passar’

Tyding og bruk

instrument til å måle vinklar i høve til magnetisk (1) nordretning;
instrument til å fastsetje retning med
Artikkelside

himmelretning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

retning (1), lei på jorda som ein kan fastsetje med å sjå på sola eller andre himmellekamar;
ei av dei fire hovudretningane på kompasset;
jamfør himmelætt

Faste uttrykk

  • i alle himmelretningar
    ut over eit stort område;
    overalt
Artikkelside

aust 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt austr n

Tyding og bruk

  1. himmelretning der sola står opp;
    Døme
    • sola står opp i aust;
    • det blæs frå aust;
    • det lysnar i aust;
    • reise mot aust;
    • finne aust ved hjelp av kompasset
  2. landområde eller statar som ligg i austleg lei
    Døme
    • fjellovergangane mellom aust og vest;
    • maktbalansen mellom aust og vest
  3. i bridge: spelar som har vest (2, 3) som makker
    Døme
    • aust melder 1 spar

Faste uttrykk

  • frå aust og vest
    frå alle kantar
    • det kom folk frå aust og vest
  • i aust og vest
    til alle kantar;
    i hytt og vêr;
    overalt
    • bruke pengar i aust og vest;
    • skrive autografar i aust og vest
  • spørje i aust og få svar i vest
    få eit irrelevant svar
Artikkelside

hovudretning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. viktigaste retning (1)
    Døme
    • dei fire hovudretningane på kompasset
  2. dominerande tendens (1) eller utvikling (1)
    Døme
    • ei politisk hovudretning;
    • hovudretninga innanfor arkitektur på 1930-talet
Artikkelside

kompasskurs

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vinkelen mellom linja for kursen og nord-sør-linja på kompasset
Artikkelside

nord 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt norðr; av nord (2

Tyding og bruk

  1. himmelretning som ligg motsett retninga mot sola midt på dagen; motsett sør (1
    Døme
    • snu seg mot nord;
    • det klarnar i nord;
    • det bles frå nord;
    • vinden går på nord;
    • finne nord med hjelp av kompasset;
    • Frankrike grensar mot Belgia i nord
  2. landområde eller stat som ligg i nordleg lei
    Døme
    • i det høge nord
  3. i bridge: spelar som har sør (1, 3) som makker (2)
    Døme
    • nord melder pass
Artikkelside