Avansert søk

23 treff

Nynorskordboka 23 oppslagsord

fjøre 2, fjære 2

fjøra, fjæra

verb

Opphav

norrønt fjara

Tyding og bruk

  1. om havvatn: bli lågare ved fjøre (1, 1);
    Døme
    • det fjørar;
    • sjøen fjørar
  2. bli liggjande berr eller på tørt land ved fallande sjø
    Døme
    • skjeret fjørar;
    • båten fjørar opp
  3. svinne;
    minke
    Døme
    • dagen fjøra bort;
    • livet fjøra ut

fjøre 3

fjøra

verb

Opphav

av fjør

Tyding og bruk

  1. vere elastisk;
    ha god svikt (1)
    Døme
    • setet fjørar;
    • golvet fjørar godt
    • brukt som adjektiv
      • ha ei fjørande gonge;
      • fjørande joggesko
  2. kle med fjør (1)
    Døme
    • fugleungane er fjøra

Faste uttrykk

  • fjøre seg
    pynte seg;
    kvikne til, livne opp

fjøre 1, fjære 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt fjara, opphavleg ‘det at havet fjernar seg’; samanheng med fjern

Tyding og bruk

  1. periodisk fall i høgda på havvatn;
    fallande sjø
    Døme
    • flod og fjøre påverkar isen i fjordane
  2. lågaste vasstand når sjøen har falle;
    Døme
    • det er fjøre klokka to
  3. del av strand der sjøen flør og fell
    Døme
    • livet i fjøra

Faste uttrykk

fjøren

adjektiv

Tyding og bruk

spenstig, elastisk, fjøral
Døme
  • ha ein fjøren kropp

vending

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å vende (3, snuing
    Døme
    • sjøen er i vendingasjøen står still mellom flod og fjøre;
    • ei vending mot veggen
    • i turn:
      • vending på bom
  2. Døme
    • gå fleire vendingar etter vatn
  3. Døme
    • saka tok ei ny vending;
    • det kom vending i detdet heldt på og endra seg
  4. Døme
    • kunne mange gamle ord og vendingarseiemåtar, ordlag
  5. Døme
    • det blir mi vending

flod

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt flóð; samanheng med flyte (1

Tyding og bruk

  1. periodisk stiging i vasstanden i havvatn;
    stigande sjø;
    til skilnad frå fjøre (1, 1)
    Døme
    • det er flod mellom klokka to og åtte;
    • flod og fjøre
  2. høgaste vasstand når sjøen har stige;
    til skilnad frå fjøre (1, 2)
    Døme
    • det er full flod klokka ti
  3. stor, brei elv
  4. Døme
    • ei flod av tonar

Faste uttrykk

synleg

adjektiv

Opphav

norrønt sýniligr

Tyding og bruk

som kan sjåast
Døme
  • steinane er synlege på fjøre sjø;
  • synlege og usynlege tiltak;
  • få eit synleg prov for noko
  • brukt som adverb:
    • vere synleg nervøs

tidvass-skilnad, tidvasskilnad

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

høgdeskilnad mellom havflata ved flod og ved fjøre

fjøre sjø

Tyding og bruk

fjøre seg

Tyding og bruk

pynte seg;
kvikne til, livne opp;
Sjå: fjøre