Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
8 treff

Nynorskordboka 8 oppslagsord

eksistens

substantiv hankjønn

Opphav

av latin existentia

Tyding og bruk

  1. det å finnast eller vere til;
    Døme
    • føresetnaden for menneskeleg eksistens;
    • det såg dårleg ut for den vidare eksistensen til skulen
  2. Døme
    • kjempe for eksistensen;
    • sikre seg ein trygg eksistens
  3. særleg i fleirtal: person av ein viss type
    Døme
    • forvirra og einsame eksistensar;
    • tvilsame eksistensar
Artikkelside

preeksistens

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk; sjå pre- og eksistens

Tyding og bruk

i religiøst språk: tidlegare tilvære;
eksistensen av sjela før det jordiske livet
Artikkelside

ande 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt andi

Tyding og bruk

  1. luft som ein andar ut og inn;
    Døme
    • frisk, dårleg, vond ande;
    • dra anden;
    • sjå sin eigen ande i kaldt vêr;
    • ta anden frå ein
  2. det å ande (2, 1), puste
    Døme
    • ha tung ande
  3. lint og veikt luftdrag
    Døme
    • ein ande av vind over tunet

Faste uttrykk

  • Den heilage ande
    i kristendom: eksistensen til Gud som ein del av treeininga
  • gje opp anden
    døy
    • den gamle karen gav opp anden til slutt
  • halde i ande
    halde (nokon) i ein merksam eller spent tilstand
    • media held politikarane i ande
Artikkelside

Den heilage ande

Tyding og bruk

i kristendom: eksistensen til Gud som ein del av treeininga;
Sjå: ande
Artikkelside

påvise

påvisa

verb

Tyding og bruk

prove eksistensen av noko;
syne, ettervise
Døme
  • påvise feil i utrekningane;
  • det vart påvist smitte hos fleire dyr
Artikkelside

eksistensfilosofi

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

filosofisk retning som tek utgangspunkt i eksistensen til det enkelte mennesket, og som legg vekt på ansvaret og angsten knytt til menneskeleg fri vilje;
Artikkelside

eksistensiell

adjektiv

Tyding og bruk

  2. som gjeld eller er avgjerande for den menneskelege eksistensen
    Døme
    • eksistensielle spørsmål
Artikkelside

ontologi

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk, av ontos ‘det verande’; jamfør -logi

Tyding og bruk

filosofisk retning som studerer eksistensen, eigenarta og eigenskapane til alt som finst;
lære om det som er
Artikkelside