Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

deksel

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå lågtysk; av dekkje

Tyding og bruk

verjande lok (2 eller hette (2);
noko som dekkjer opninga til ein gjenstand
Døme
  • dekselet på maskinen;
  • ein stikkontakt med deksel
Artikkelside

utbytbar

adjektiv

Tyding og bruk

som kan bytast ut;
som kan bli erstatta
Døme
  • utbyttbart batteri;
  • telefonen har utbytbare deksel og ny design
Artikkelside

tapas

substantiv hankjønn

Opphav

av spansk tapa ‘lok, deksel’

Tyding og bruk

  1. spansk smårett
    Døme
    • ha ein tapas til vinen
  2. måltid (2) av ei samling tapasar
    Døme
    • ete tapas til middag
Artikkelside

-sel 2

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

suffiks brukt til å lage substantiv i inkjekjønn, særleg av verbstammer;
i ord som deksel og varsel
Artikkelside

lukke 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

av lukke (3

Tyding og bruk

noko til å lukke eller stengje med;

Faste uttrykk

  • gøyme noko bak lås og lukke
    gøyme noko på ein stad som er låst
  • sitje bak/under lås og lukke
    sitje i fengsel;
    sitje bak lås og slå
    • ho måtte sitje bak lås og lukke i fem år;
    • han sat under lås og lukke i lang tid
Artikkelside

lok 2, lokk 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt lok; samanheng med lukke (3

Tyding og bruk

laus eller hengsla del til å stengje opning i ein behaldar med;
Døme
  • setje loket på kjelen;
  • ho opna loket på fiolinkassa

Faste uttrykk

  • leggje lok på
    hindre i å kome fram;
    halde skjult
    • leggje lok på kjenslene sine;
    • dei la lok på debatten
  • lette på loket
    røpe litt av ein løyndom
Artikkelside

takhatt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

deksel over røyr frå ventilasjon som er ført over tak;
jamfør hatt (2)
Artikkelside

viftehus

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

deksel for vifte (1, 3);
jamfør hus (8)
Artikkelside

gneistefangar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

nett av ståltråd eller anna deksel brukt til å fange opp gneistar (1, til dømes frå eldstad
Døme
  • ein gneistefangar i herda glas;
  • eksosrøyr skal ha gneistefangar
Artikkelside

kapsel

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk; frå latin capsula, diminutiv av capsa ‘kasse’

Tyding og bruk

  1. hylster av metall eller plast;
    Døme
    • kapselen rundt reaktoren
  2. lokk til å tette opning med, til dømes på flaske
  3. (liten) behaldar
    Døme
    • kapselen skal gravast opp igjen i år 3000
  4. Døme
    • kapselen landa trygt på jorda
  5. tørr frukt som opnar seg når frøa er mogne
    Døme
    • heile kapselen må knipast av
  6. hylster av gelatin kring legemiddel
    Døme
    • ein kapsel skal takast kvar dag
  7. hinneforma hylster kring ledd og visse organ
    Døme
    • kapselen i kneet
Artikkelside