Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

ange 2

anga

verb

Opphav

norrønt anga

Tyding og bruk

gje frå seg ange (1
Døme
  • nysprotte lauv som angar friskt;
  • det anga av vår frå det grøne graset
Artikkelside

ange 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt angi

Tyding og bruk

(god)lukt
Døme
  • vår med ange av sevje og mold
Artikkelside

søt

adjektiv

Opphav

norrønt sǿtr

Tyding og bruk

  1. med behageleg og god smak eller lukt som minner om sukker eller honning;
    motsett sur (1)
    Døme
    • søte kaker;
    • safta var litt for søt;
    • han kjøpte den søte sjokoladen;
    • den søte lukta av jordbær;
    • brødet er søtare enn eg er van med
    • brukt som adverb:
      • kakene smaker søtt;
      • det angar søtt av blomstrar
  2. brukt som substantiv: mat med søt smak
    Døme
    • noko søtt til kaffien;
    • han er glad i det søte
  3. som ikkje er sur (2) eller salt (2;
    Døme
    • søt mjølk;
    • søtt vatn
  4. som er lett å like;
    Døme
    • ei søt forteljing;
    • for ein søt unge!
    • den søte, raude sommarkjolen hennar;
    • dette huset er verkeleg søtt
  5. som uttrykkjer varme og inderlege kjensler;
    Døme
    • eit søtt kyss;
    • han kviskra søte ord i øyret mitt
    • brukt i tiltale:
      • god natt, søte du
  6. som gjev ei kjensle av hugnad, velvære, fred eller liknande;
    Døme
    • liggje i sin søtaste søvn;
    • søte draumar;
    • den søte juletida
    • brukt som adverb:
      • sove søtt
  7. Døme
    • vere søt mot alle

Faste uttrykk

  • det søte livet
    (etter italiensk la dolce vita) eit liv i fest og luksus
    • leve det søte livet;
    • draumen om det søte livet
  • hemnen er søt
    det kjennes godt å gjere opp etter noko ein ser som urett eller krenking
  • søt musikk
    1. gjensidig erotisk tiltrekking
      • han og ho møtest, og søt musikk oppstår
    2. noko som vekkjer glede
      • tankar om økonomisk rettferd læt som søt musikk
  • søte bror
    (oftast i den uoffisielle forma søta bror);
    Sverige, svenskar
    • Ola og Kari Nordmann dreg over til søta bror for å handle;
    • nordmannen kom i mål like etter søta bror
  • søte saker
Artikkelside

godangande

adjektiv

Tyding og bruk

som angar (2 godt
Døme
  • godangande blomar
Artikkelside

det 3

determinativ demonstrativ

Opphav

av det (2

Tyding og bruk

  1. formelt subjekt eller objekt:
    Døme
    • det regnar, angar, brenn, er mørkt, gjer vondt, går bra, monar, tek tid;
    • ha det bra;
    • ta det med ro;
    • korleis står det til?
    • ha det med å klage
  2. førebels subjekt:
    Døme
    • det kom ein bil;
    • det var mange som prøvde seg
    • ettersett:
      • kva er det?
Artikkelside

eplerose

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

rosebusk med raude blomstrar og blad som angar som eple eller vin;
Rosa rubiginosa
Artikkelside

balsamisk

adjektiv

Uttale

balsaˊmisk

Opphav

av balsam

Tyding og bruk

  1. særleg poetisk: som angar (2 godt;
  2. i overført tyding: velgjerande, lindrande
    Døme
    • den balsamiske sommarlufta
  3. særleg om vin: med aroma oppfatta som sval;
    som minner om til dømes kvae, barnåler eller kamfer
    Døme
    • ein balsamisk og sval vin
Artikkelside

hangar

substantiv hankjønn

Uttale

hanˊgar eller  hangaˊr

Opphav

frå fransk ‘skur’; opphavleg frå germansk

Tyding og bruk

stor bygning til å setje fly og helikopter i for reparasjon, ettersyn og oppbevaring
Artikkelside

hang

substantiv hankjønn

Opphav

av tysk hangen ‘henge’

Tyding og bruk

(uheldig, uimotståeleg) vane, lyst, tilhug
Døme
  • ha ein hang til søtt;
  • ei diva med hang til fargerike kjolar;
  • ha ein hang til å overdrive
Artikkelside

helikopterdekk

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

ope dekk (1) der helikopter kan ta av eller lande
Døme
  • skipet har helikopterdekk og hangar;
  • dei landa på helikopterdekket på plattforma
Artikkelside