Avansert søk

12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

status

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

  1. posisjon i høve til eit system, ei gruppe eller ei rangfølgje;
    rang, stilling
    Døme
    • ha høg diplomatisk status;
    • få status som sjølvstendig stat;
    • endringar i ekteskapleg status
  2. Døme
    • eit yrke som gjev status
  3. oversyn over ei stode eller ein situasjon
    Døme
    • kva er status no?
  4. oversyn over aktiva og passiva i ein rekneskap ved slutten eller byrjinga av ein rekneskapsbolk

Faste uttrykk

  • gjere opp status
    1. utarbeide ein endeleg rekneskap (1)
      • gjere opp status ved årsskiftet
    2. skaffe seg oversikt over ein situasjon for å finne ut kvar ein står
      • bli 40 år og gjere opp status i livet

statue

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

skulptur av ein person eller eit dyr i heil figur
Døme
  • heidre nokon med statue;
  • ein park med mange statuar;
  • ein statue av Olav den Heilage

stabil

adjektiv

Opphav

frå latin ‘som står fast’, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

som ikkje endrar seg;
fast, stø;
varig
Døme
  • stabil arbeidskraft;
  • stabile prisar;
  • eit stabilt vêrlag

Faste uttrykk

  • stabil jamvekt
    i fysikk: jamvekt der støttepunktet ligg rett over tyngdepunktet;
    til skilnad frå labil jamvekt

statarisk

adjektiv

Opphav

frå latin ‘som står fast’, av stare ‘stå’

Faste uttrykk

starekasse

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

fuglekasse for stare (1

statur

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

Døme
  • av statur var ho lik far sin

stator

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

urørleg del av ein elektrisk maskin;
til skilnad frå rotor

statist

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk; av latin stare ‘stå’

Tyding og bruk

  1. person i ein film eller eit skodespel der hen er med i massescener eller liknande utan å ha noka verkeleg rolle
    Døme
    • somme frå bygda var med som statistar
  2. i overført tyding: person som er underlegen eller anonym i ein situasjon
    Døme
    • spelarane våre vart statistar

stasjon

substantiv hankjønn

Opphav

av latin statio, av stare ‘stå’

Tyding og bruk

  1. tilhaldsstad, område eller bygning der ei verksemd held til;
    forkorta st.
  2. stad der ein stansar under ei reise;
    haldeplass for tog, t-bane eller liknande der passasjerar kan gå på eller av
    Døme
    • følgje nokon på stasjonen
  3. mellombels stoppestad, til dømes under marsj, løp eller liknande
  4. verksemd som sender radio- eller tv-program

kontrast

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk; av latin contra ‘imot’ og stare ‘stå’

Tyding og bruk

Døme
  • fargane danna skarpe kontrastar;
  • utsegnene stod i sterk kontrast til kvarandre