Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
20 treff

Nynorskordboka 20 oppslagsord

styrepinne, styrepinn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. lite handtak til å styre retninga med;
  2. pinne som held noko i ei bestemt retning, til dømes på rakett
    Døme
    • rakett med styrepinne er blitt forbode
Artikkelside

sjaltar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

spak (1, 2) til å sjalte med
Artikkelside

bak spakane

Tyding og bruk

Sjå: spak
  1. med betening av eit fly eller anna køyretøy
    Døme
    • min første gong bak spakane i eit fly
  2. i musikk og film: med ansvar for miksebordet
    Døme
    • bandet hadde ein dyktig lydteknikar bak spakane
Artikkelside

spakvoren

adjektiv

Tyding og bruk

heller spak;
Døme
  • spakvoren og fredsam
Artikkelside

spakne

spakna

verb

Tyding og bruk

  1. bli spak eller spakare;
    bli meir fredeleg eller lempeleg
    Døme
    • dei spakna da det vart alvor
  2. om vêr: avta i styrke;
    gje seg;
    Døme
    • vinden spakna
Artikkelside

spakleik

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør -leik

Tyding og bruk

det å vere spak
Artikkelside

spakleg

adjektiv

Opphav

norrønt spakligr

Tyding og bruk

heller spak
Døme
  • ein spakleg og godlynt kar
  • brukt som adverb: lempeleg
    • fare spakleg fram
Artikkelside

spakferdig

adjektiv

Tyding og bruk

roleg, still;
Døme
  • ein spakferdig mann
Artikkelside

spak 2

adjektiv

Opphav

norrønt spakr ‘klok, varsam’

Tyding og bruk

  1. om folk: fredsam, roleg, stillvoren
    Døme
    • ho var spak og smålåten
  2. om folk: som er lett å ha med å gjere;
    Døme
    • bråkmakaren vart spak da politiet kom
  3. om dyr: som er varig tamd;
  4. om luft og sjø: utan sterke rørsler;
    still, veik
    Døme
    • vinden var spak
Artikkelside

rek

substantiv inkjekjønn

Opphav

samanheng med norrønt rek ‘drivgods’; jamfør reke (3

Tyding og bruk

  1. det å drive ikring;
    farting, renn (1)
    Døme
    • eit rek av turistar som vil sjå stavkyrkja
  2. spak vind;
    bølgjedrag
    Døme
    • eit rek på fjorden
  3. ting som driv ikring i vatnet;
    vraka ting;
    skrap

Faste uttrykk

  • på rek
    1. om båt eller liknande: som er komen laus og byrja å drive
      • båten kom på rek;
      • tømmer som ligg på rek i sjøen
    2. som driv ikring utan mål og meining
      • fare på rek;
      • hunden gjekk på rek nede i byen;
      • ungdomar som er på rek
    3. som er i ferd med å endre meining eller har byrja å tvile på vedtekne sanningar;
      på glid
      • dei mista trua og var komne på rek
Artikkelside