Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
17 treff

Nynorskordboka 17 oppslagsord

tariffområde

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

sektor eller område som ei tariffavtale gjeld for, og som blir revidert i lønsoppgjera i dei ulike forbunda
Artikkelside

teig

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt teigr

Tyding og bruk

  1. utskifta, avgrensa, mindre jordstykke i innmark eller utmark
  2. om eldre forhold: kvart av dei stykka som eit jordstykke er delt i;
    jamfør teigblanding
  3. stykke av eng som ein slår på éin gong
  4. i overført tyding: del, sektor (av arbeid, verksemd, samfunnsliv)
    Døme
    • dette er ein uutforska teig
  5. del av tekst på avis- eller bokside;
    Døme
    • ho har ein fast teig i lokalavisa
Artikkelside

rom 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt rúm

Tyding og bruk

  1. del av bygning, avgrensa av vegger, golv og tak
    Døme
    • leilegheita har tre rom i tillegg til bad og kjøken;
    • rommet var stort;
    • gå ut av rommet
  2. meir eller mindre sjølvstendig del av ein større behaldar
    Døme
    • det var tre rom i kista;
    • ei veske med fire rom
  3. i overført tyding: del av verksemd eller kunnskap;
    Døme
    • denne diskusjonen bør skje i det offentlege rommet
  4. utstrekning i tre dimensjonar;
    Døme
    • det var eit ope rom mellom husa;
    • det var rom til 45 i bussen;
    • utstrekning i tid og rom
  5. i overført tyding: plass til kjensler, tankar eller liknande
    Døme
    • gje gleda rom;
    • gje rom for tankane;
    • det var ikkje rom for tvil
  6. i bunden form eintal: universet
    Døme
    • stire ut i rommet
  7. i robåt: del framføre, mellom og bak toftene med plass til eitt par årer
Artikkelside

forvaltingsorgan, forvaltningsorgan

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

organ (1) som har som hovudoppgåve å førebu og gjennomføre vedtak (2) gjorde av styresmaktene
Døme
  • forvaltingsorgana har ansvar for dei ulike regelverka;
  • samarbeidet inkluderer fagfolk, frivillig sektor og forvaltingsorgan;
  • fylkeskommune og kommune er døme på forvaltingsorgan
Artikkelside

sirkelsektor

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i geometri: plan figur som er avgrensa av ein sirkelboge og to radiusar;
Artikkelside

sektoriell

adjektiv

Tyding og bruk

som gjeld ein sektor (4);
som gjeld for ein del av ei større verksemd
Artikkelside

sektor

substantiv hankjønn

Uttale

sekˊtor, i fleirtal sekˊtorar eller sektoˊrar

Opphav

frå latin, av secare ‘skjere’

Tyding og bruk

  1. del av eit plan som er avgrensa av ei bogen linje og to rette linjer som går frå same punktet og til endepunkta på den bogne linja;
    utsnitt av ein sirkel eller ein kile
  2. felt av lys frå fyrlykt
    Døme
    • grøn sektor
  3. kvart av fleire område som noko er delt inn i
    Døme
    • sektorane i Antarktis;
    • Berlin var delt i sektorar
  4. felt for ei verksemd
    Døme
    • den offentlege og den private sektoren
Artikkelside

golv

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt golf

Tyding og bruk

  1. horisontalt lag (av bord (2, 2), betong, fliser eller liknande) som dannar grunnflata i eit hus eller rom
    Døme
    • vaske golvet;
    • leggje nytt golv;
    • gå over golvet;
    • sjå ned i golvet;
    • kassene står stabla frå golv til tak
  2. flate som minner om eit golv (1)
    Døme
    • byggje eit utandørs golv;
    • det låg vatn på golvet i bilen
  3. i overført tyding: nedre grense for noko;
    motsett tak (1, 3)
    Døme
    • setje eit golv for lønskrava
  4. rom i låve
    Døme
    • løa hadde ikkje alltid korn i begge golva
  5. felt mellom to staurar i hesje

Faste uttrykk

  • gå i golvet
    falle ned;
    deise over ende
  • på eitt golv
    i éin etasje
    • dei har alt på eitt golv
  • på golvet
    på grunnplanet (2 i ein fabrikk, ei bedrift eller annan arbeidsplass
    • ho hadde arbeidd på golvet i industrien alle år;
    • jobbe på golvet i offentleg sektor
Artikkelside

front

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk; frå latin ‘panne’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • fronten på huset;
    • kollidere front mot front
  2. fremste linje av hæravdeling (i oppstilling eller kamp)
    Døme
    • kjempe på brei front;
    • på vikande front
  3. (personar i ein) samla (motstands)aksjon
    Døme
    • gå til samla front mot noko;
    • danne ein front mot noko
  4. skiljelinje mellom to luftmassar med ulike eigenskapar
  5. område der hærar kjempar mot kvarandre;
    Døme
    • vere ved fronten;
    • kjempe på to frontar
  6. område for verksemd eller liknande;
    Døme
    • på den sosiale fronten

Faste uttrykk

  • ha front mot
    vere retta mot; vere eit åtak på
  • med front mot
    vendt mot
  • på vikande front
    i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
    på defensiven
Artikkelside

hovudtariffavtale

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

landsomfattande tariffavtale i offentleg sektor
Artikkelside