Avansert søk

Nynorskordboka 4 oppslagsord

sove

sova

verb

kløyvd infinitiv: sova

Opphav

norrønt sofa

Tyding og bruk

liggje i ein medvitslaus kviletilstand;
liggje i søvn;
motsett vake (1
Døme
- vi sov lenge i dag;
- har du ikkje sove i natt?
- ungane sit og søv i baksetet;
- eg fekk ikkje sove i går;
- sov godt!
vere dorsk eller sløv;
følgje dårleg med
Døme
- sitje og sove i timane
ikkje vere i bruk
Døme
- lova har sove sidan 1930
dovne bort
Døme
- armen min søv

Faste uttrykk

ikkje kome sovande til noko
ikkje greie utan hardt arbeid
sove bort
sløse bort eller gå tapt ved soving
sove bort sommarnatta
sove på
tenkje over noko
sove som ein stein
sove tungt
i natt kjem eg til å sove som ein stein
sove ut
kvile og styrkje seg med soving
sove ut rusen
bli edru

følsemd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

evne til å oppfatte inntrykk i form av fysisk påverknad, sosiale forhold og liknande;
jamfør følsam (1)
Døme
- naturen si følsemd overfor klimaendringar;
- oppleve nedsett følsemd i fingertuppane;
- ha ei dårleg utvikla sosial følsemd
det å (ofte) oppleve eller uttrykkje sterke kjensler;
jamfør følsam (2)
Døme
- vise følsemd;
- rusen kan føre til auka følsemd og irritabilitet

rus 1

substantiv hankjønn

Opphav

Tyding og bruk

tilstand med mellom anna kjensle av velvære, auka impulsivitet og nedsett vurderingsevne, utløyst av alkohol, narkotika eller anna rusmiddel;
fyll (1
Døme
- få seg ein rus;
- sove ut rusen;
- bli dømt for bilkøyring i rus;
- slite med rus og psykiske lidingar
oppstemd sinnstilstand;
ekstase (1)
Døme
- i ein rus av glede og overmot

sige

siga

verb

Opphav

norrønt síga

Tyding og bruk

renne seint
Døme
- det sig vatn gjennom muren;
- leira seig ut
leggje seg, kome på
Døme
- rusen sig av han;
- mismotet seig på henne;
- mørkeret har sige på
gli (1)
Døme
- strømpene seig ned
bli lågare;
søkke (2
Døme
- sige i hop;
- sige i kne;
- grunnmuren har sige
flytte seg seint frametter
Døme
- skipet seig inn på hamna;
- det seig stendig folk til