Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

sinfonia

substantiv hankjønn

Opphav

frå italiensk; same opphav som symfoni

Tyding og bruk

i musikk: instrumentalstykke i éin sats, særleg frå renessansen og barokken
Artikkelside

humanisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. åndsretning i renessansen med det målet å skape ein verdsleg og menneskeleg kultur med førebilete i gresk og romersk oldtid
  2. livssyn med vekt på eigenverdien hos mennesket og verdiar som fridom, rett og sanning
Artikkelside

humanistisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som gjeld humanismen under renessansen
  2. som gjeld humanisme (2) som livssyn
    Døme
    • eit humanistisk menneskesyn;
    • humanistisk konfirmasjon
  3. som gjeld eller høyrer til humaniora
    Døme
    • humanistiske fag;
    • humanistiske vitskapar
Artikkelside

humanist

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. representant for humanismen under renessansen
  2. person som har humanisme (2) som livssyn
  3. person som forskar i eller studerer eit humanistisk fag
Artikkelside

mysteriespel

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

skodespel med bibelsk emne i mellomalderen og renessansen;
Artikkelside

renessansekunst

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

kunst frå renessansen
Artikkelside

fornuftstru, fornufttru

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

tru som byggjer på fornuft
Døme
  • fornuftstrua i renessansen;
  • rasjonalisme og fornuftstru
Artikkelside

barokk 1

substantiv hankjønn

Uttale

baråkˊk

Opphav

substantivering av barokk (2

Tyding og bruk

stilart utvikla i renessansen og avløyst av rokokkoen, vanleg i Europa på 1600- og først på 1700-talet;
jamfør barokkstil
Artikkelside

mysterium

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin, av gresk mystes ‘innvigd’, av myein ‘late att auge og munn’; i tydinga ‘skodespel’ av latin ministerium ‘gudsteneste’

Tyding og bruk

  1. uforklarleg fenomen;
    Døme
    • opphavet til livet er eit mysterium;
    • det er eit mysterium at ho greidde eksamen;
    • det er eitt av dei store mysteria i livet;
    • eg liker bøker der helten skal løyse ulike mysterium
  2. i gresk og romersk oldtid: kultus for innvigde
    Døme
    • dei orientalsk-hellenistiske mysteria
  3. skodespel med bibelsk emne i mellomalderen og renessansen;
Artikkelside

hyrdingdikting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

i antikken og renessansen: dikting som skildrar livet i enkle, naturlege, landlege forhold med gjetarar og gjetarjenter som lever eit harmonisk liv i idylliske omgjevnader;
bukolisk dikting
Artikkelside