Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
21 treff

Nynorskordboka 21 oppslagsord

reell

adjektiv

Opphav

frå latin realis; same opphav som real (2

Tyding og bruk

  1. som eksisterer;
    verkeleg, faktisk;
    til skilnad frå imaginær
    Døme
    • eit reelt framsteg
  2. Døme
    • ha reelle hensikter

Faste uttrykk

  • reelle tal
    samnemning for alle rasjonale og irrasjonale tal;
    motsett imaginære tal
  • reelt sett
    i røyndomen
    • reelt sett er selskapet på randa av konkurs
Artikkelside

realitet

substantiv hankjønn

Opphav

frå latin; av real (3

Tyding og bruk

kjensgjerning, røyndom
Døme
  • halde seg til realitetane;
  • ikkje fri fantasi, men realitetar;
  • ideen kan bli til ein realitet;
  • ein realitet som vi må leve med

Faste uttrykk

  • i realiteten
    i røynda;
    eigenleg
    • dette inneber i realiteten ei endring
Artikkelside

realisme

substantiv hankjønn

Opphav

av latin realis; jamfør real (3

Tyding og bruk

  1. haldning som tek utgangspunkt i faktiske tilhøve
    Døme
    • syne ein nøktern realisme;
    • forventinga om økonomisk vekst er det lite realisme i
  2. kunstretning som legg hovudvekta på ei naturtru og nøktern attgjeving av røyndomen;
    jamfør nyrealisme
    Døme
    • etter romantikken i norsk litteratur kom realismen
  3. i filosofi: oppfatning som byggjer på at røynda eksisterer uavhengig av førestillingane våre

Faste uttrykk

  • magisk realisme
    retning innan latinamerikansk etterkrigslitteratur der grensene mellom fantasi og røyndom blir oppheva
Artikkelside

realisere

realisera

verb

Opphav

gjennom fransk, frå latin realis; jamfør real (3

Tyding og bruk

  1. gjere til røyndom;
    verkeleggjere, gjennomføre;
    Døme
    • realisere ein plan
  2. gjere om i pengar;
    selje (til nedsett pris)
    Døme
    • realisere heile varelageret

Faste uttrykk

  • realisere seg sjølv
    bruke evnene og anlegga fullt ut
Artikkelside

ureal

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje er real (4, 2);
lite grei;
ureieleg, urettvis
Døme
  • nytte ureale metodar
  • brukt som adverb:
    • det var urealt gjort
Artikkelside

sporty

adjektiv

Uttale

spåˊrti

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

  1. som driv sport og friluftsliv
    Døme
    • ei sporty jente;
    • sporty turgåarar
  2. som høver til eller minner om sportslege aktivitetar
    Døme
    • ei sporty jakke
  3. om køyretøy: rask og elegant
    Døme
    • ei sporty stasjonsvogn
  4. som syner sportsånd;
    real, grei
    Døme
    • sporty framferd;
    • ha ei sporty innstilling
    • brukt som adverb:
      • det var sporty gjort;
      • ta nederlaget sporty
Artikkelside

rakrygga

adjektiv

Opphav

av rak (2

Tyding og bruk

  1. rett i ryggen
  2. i overført tyding: som er karakterfast og real
    Døme
    • rakrygga haldning;
    • ein rakrygga kar
Artikkelside

lagom, lugom

adjektiv

Opphav

opphavleg dativ av lag

Tyding og bruk

  1. høveleg (til sin bruk);
    lagleg, tenleg
    Døme
    • ein lagom reiskap;
    • lagomt vêr;
    • så grasfrø når jorda er lagom
    • brukt som adverb
      • tomta ligg lagomt til
  2. Døme
    • ein lagom hest
  3. Døme
    • eit lagomt kvinnfolk
Artikkelside

grei

adjektiv

Opphav

norrønt greiðr

Tyding og bruk

  1. som er lett å skjøne;
    enkel, klar, tydeleg
    Døme
    • eit greitt svar;
    • ein grei måte å gjere ting på;
    • dette er ikkje så greitt å forstå
    • brukt som adverb
      • ho svarte stutt og greitt
  2. Døme
    • ein grei kar;
    • han er ikkje så grei å ha med å gjere;
    • vil du vere så grei å …
  3. om tilstand: i orden, problemfri
    Døme
    • ikkje ha det så greitt;
    • det er greitt!
  4. Døme
    • ei grei ordning;
    • det kunne vore greitt om …
  5. brukt som adverb: tilfredsstillande
    Døme
    • kvardagen fungerer greitt utan bil;
    • alle kom greitt frå utfordringa
Artikkelside

greileg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • føre greileg tale
Artikkelside