Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
22 treff

Nynorskordboka 22 oppslagsord

vasskald

adjektiv

Tyding og bruk

kald og rå (5, 2)
Døme
  • det var ein vasskald kveld i november
Artikkelside

skorpion

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk

Tyding og bruk

  1. edderkoppdyr med giftbrodd i enden av bakkroppen, i ordenen Scorpiones
    Døme
    • ein giftig skorpion
  2. i astrologi: person som er fødd i stjerneteiknet Skorpionen (mellom 23. oktober og 21. november)
    Døme
    • ho er skorpion
Artikkelside

tjuesjette

adjektiv

Tyding og bruk

som er nummer 26 i ei rekkjefølgje;
rekkjetal til 26
Døme
  • 26. november
Artikkelside

mørker, mørke 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt myrkr

Tyding og bruk

  1. mørk tilstand;
    mangel på lys;
    Døme
    • mørkeret kjem tidleg i november;
    • dei famla seg fram i mørkeret
  2. tilstand med fåkunne;
    mangel på opplysning
    Døme
    • dei levde i åndeleg mørker
  3. (verkefelt for) vondskap;
    i bibelmål: tilvære utan Gud
    Døme
    • ferdast i mørkeret;
    • gjerningane som høyrer mørkeret til

Faste uttrykk

  • egyptisk mørker
    djupt mørker som ein ikkje greier å trengje gjennom
  • i mørkeret er alle kattar grå
    i mørkeret er alle skilnader viska ut
  • mørkerets fyrste
    djevelen
Artikkelside

haust

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt haust

Tyding og bruk

  1. årstid mellom sommar og vinter (som jamnast femner om månadene september, oktober og november)
    Døme
    • det har ikkje vore mange solskinsdagar denne hausten;
    • neste haust blir nok vêret betre;
    • i fjor haust flytta dei til byen;
    • til hausten skal han byrje å studere
  2. i meteorologien, i Noreg: tidsrom da middeltemperaturen ligg mellom 10 °C og 0 °C
  3. produkt av det som er sådd eller planta;
    Døme
    • ein god haust
  4. i overført tyding: resultat av ein bestemt innsats

Faste uttrykk

Artikkelside

handel

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. verksemd som går ut på å kjøpe varer for atter å selje dei med tanke på økonomisk vinst;
    Døme
    • drive handel;
    • handelen i landet låg nede
  2. avtale eller semje om kjøp eller sal;
    Døme
    • gjere ein god handel;
    • avslutte handelen
  3. brukt som etterledd i samansetningar: butikk, forretning (4)

Faste uttrykk

  • handel og vandel
    dagleg virke
  • i handelen
    på marknaden
    • bøkene kjem i handelen i november
  • vere på handel
    1. vere ute og handle
      • ho hadde vore på handel i byen
    2. (stadig) skifte eigar;
      vere til sals
      • garden var på handel ei tid
Artikkelside

dur 2

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom tysk; frå latin durus ‘hard’

Tyding og bruk

  1. toneart og skalatype med stor ters (1, 1) frå grunntone (1);
    glad toneart;
    til skilnad frå moll
    Døme
    • songen går i dur
    • i overført tyding: glad og optimistisk stemning
      • livet går både i dur og moll
  2. einsformig måte
    Døme
    • i same duren

Faste uttrykk

  • i den dur
    i den retninga
    • det var i november eller noko i den dur
Artikkelside

slaktemånad

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: november
Artikkelside

i handelen

Tyding og bruk

på marknaden;
Sjå: handel
Døme
  • bøkene kjem i handelen i november
Artikkelside

i den dur

Tyding og bruk

i den retninga;
Sjå: den, dur
Døme
  • det var i november eller noko i den dur
Artikkelside