Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
7 treff

Nynorskordboka 7 oppslagsord

våpendragar

substantiv hankjønn

Opphav

etter tysk

Tyding og bruk

  1. trufast meiningsfelle eller støttespelar
    Døme
    • den lojale våpendragaren til partileiaren;
    • regjeringa får hjelp av sine ideologiske våpendragarar
  2. om eldre forhold: væpnar
    Døme
    • ein våpendragar til kongen
Artikkelside

sentralisme

substantiv hankjønn

Opphav

av sentral (2

Tyding og bruk

ideologi eller politikk som fremjar sterk sentralisering av makt

Faste uttrykk

  • demokratisk sentralisme
    prinsipp om at medlemene og partileiinga i eit (kommunistisk) parti har plikt på seg til å vere strengt lojale mot dei vedtaka den sentrale partileiinga gjer
Artikkelside

statsstyre

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å styre ein stat;
    statleg styreform
    Døme
    • skifte statsstyre frå einevelde til demokrati
  2. leiing i ein stat
    Døme
    • dei var lojale mot det nye statsstyret
Artikkelside

demokratisk sentralisme

Tyding og bruk

det prinsippet at medlemene og partileiinga i eit kommunistisk parti har plikt på seg til å vere strengt lojale mot dei vedtaka den sentrale partileiinga gjer;
Artikkelside

kader

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk cadre; frå latin quadrus ‘firkanta’

Tyding og bruk

  1. fast mannskap, særleg befal, som er grunnstamme i ei militæravdeling som kan mobiliserast
    Døme
    • fylle kadrane
  2. (person i) indre kjerne av aktive og lojale medlemer eller leiarar i ein politisk (særleg kommunistisk) organisasjon
    Døme
    • ein trufast kader
Artikkelside

lojal

adjektiv

Opphav

gjennom fransk, frå latin; same opphav som legal

Tyding og bruk

  1. trufast mot ein person, ei gruppe, ein institusjon eller ei sak;
    motsett illojal
    Døme
    • ei lojal veninne;
    • dei var lojale mot arbeidsplassen;
    • lojale veljarar
    • brukt som adverb
      • rette seg lojalt etter pålegg frå styresmaktene
  2. Døme
    • lojale undersåttar
Artikkelside

bonusordning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. ordning som gjer at nokon får utbetalt ein bonus (2)
  2. ordning som gjev lojale kundar ein ekstra rabatt, til dømes på ei vare eller ein forsikringspremie
Artikkelside