Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
9 treff

Nynorskordboka 9 oppslagsord

tradisjonsrik

adjektiv

Tyding og bruk

rik på tradisjonar
Døme
  • servere tradisjonsrik mat;
  • ei tradisjonsrik bygd med eit blømande kulturliv
Artikkelside

æresborgar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tittel som til dømes ein by heidrar ein person med som følgje av rosverdig verksemd innanfor kulturliv eller liknande
Døme
  • musikaren er æresborgar av New Orleans
Artikkelside

konge 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt konungr

Tyding og bruk

  1. mannleg statsoverhovud i eit monarki;
    hovding i ættesamfunn
    Døme
    • Hans Majestet Kongen;
    • bli konge etter far sin;
    • bli krona til konge
  2. i bunden form eintal: regjeringa
    Døme
    • gjelde frå den tid Kongen fastset
  3. herskar over eit (tenkt) rike;
    Gud, Kristus
    Døme
    • han som er konge frå æve til æve
  4. person som er den gjævaste eller mektigaste i sitt slag eller på sitt område
    Døme
    • kongen i norsk kulturliv;
    • han var kongen i gata
  5. dyr som er det største eller gjævaste innan ei gruppe, eller som har ein utsjånad som let seg assosiere med ein konge;
    jamfør kongeørn
    Døme
    • løva er kongen over dyra
  6. i kortspel: nest høgaste kort, mellom ess (2, 1) og dame (4)
    Døme
    • ha konge og knekt på handa
  7. i sjakk: viktigaste brikke
    Døme
    • setje kongen matt

Faste uttrykk

  • i kongens klede
    i soldatuniform
  • kongen på haugen
    1. barneleik der målet er å nå toppen av ein haug først og hindre andre frå å gjere det same
    2. i overført tyding: person som har overtaket eller er dominerande
      • ho har vore konge på haugen i narkotikamiljøet i mange år;
      • seniorlaget var dei verkelege kongane på haugen
  • kongens kar
    soldat
  • Kongens råd
    regjeringa
  • skogens konge
    elg
    • jakta på skogens konge var i gang
Artikkelside

kulturliv

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

teater, musikk, litteratur, målarkunst og andre kulturelle ytringar
Døme
  • bygda har eit blomstrande kulturliv
Artikkelside

heimeyrke

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

husflid eller småindustri som blir driven i heimane
Døme
  • laget skal fremje arbeidet med kunst, heimeyrke og anna kulturliv i kommunen
Artikkelside

høgkultur

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. høgt utvikla kultur (1)
    Døme
    • den romerske høgkulturen
  2. kulturliv på høgt nivå;
    jamfør finkultur
    Døme
    • arrangementet bar preg av høgkultur
Artikkelside

distriktsutbygging

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

utbygging av distrikta gjennom tiltak for å styrkje lokalt nærings- og kulturliv
Døme
  • pengar som gjødsla den kulturelle distriktsutbygginga
Artikkelside

blomstrande

adjektiv

Opphav

av blomstre

Tyding og bruk

  1. om plante: i bløming;
    Døme
    • blomstrande frukttre;
    • blomstrande, gule åkrar
  2. som er i rik utvikling;
    Døme
    • eit blomstrande kulturliv;
    • ei stor og blomstrande verksemd
  3. om stil: utpensla, detaljrik;
    overdriven;
    Døme
    • blomstrande talemåtar;
    • eit blomstrande språk med inkjeseiande innhald
Artikkelside

bygdebok

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

bok som greier ut om natur, ætte- og gardssoge, kulturliv og næringsliv i ei bygd eller eit bygdelag
Artikkelside