Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
26 treff

Nynorskordboka 26 oppslagsord

turboprop

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk, av turbin og propell

Tyding og bruk

  1. flymotor driven av ein turbin kopla til propell
  2. fly drive av turboprop (1)
Artikkelside

utkopla

adjektiv

Opphav

jamfør kople ut

Tyding og bruk

som er kopla frå
Døme
  • straumen er utkopla
Artikkelside

å 3

subjunksjon

Opphav

norrønt at, opphavleg preposisjon med tyding ‘ved, til’; same opphav som åt (2

Tyding og bruk

  1. innleier ei infinitivkonstruksjon som fungerer som eit substantiv eller ei substantivfrase i setninga;
    Døme
    • å synge er gøy;
    • ho liker å lese;
    • den viktigaste oppgåva er å redde verda;
    • ho planlegg å ikkje kome for seint
  2. innleier ei leddsetning der ‘det’ er formelt subjekt i oversetninga
    Døme
    • det var godt å kome heim;
    • det er viktig å slappe av
  3. innleier ei utfylling (4) til ein preposisjon
    Døme
    • utan å klage rydda han heile stova;
    • dei dro etter å ha ete;
    • dei kopla av med å spele dataspel
  4. innleier ei nærare forklaring eller eit tillegg til ein annan frase
    Døme
    • han fekk oppgåva å gå etter vatn;
    • ho kan kunsten å skrive
  5. følgjer eit adjektiv eller ei adjektivfrase
    Døme
    • det er så lett å forsove seg;
    • denne oppgåva er vanskeleg å løyse;
    • alle hadde så mykje å snakke om;
    • han hadde så mykje å drive med;
    • det er frykteleg slitsamt å stå opp så tidleg om morgonen

Faste uttrykk

  • for å
    innleier ei leddsetning som uttrykkjer føremål
    • dei kom hit for å lære språket;
    • ho drakk kaffi for ikkje å sovne
Artikkelside

semitrailer

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

  1. trekkvogn med tilhengjar utan framhjul
  2. tilhengjar utan framjul som blir kopla til ei trekkvogn
Artikkelside

virtuell

adjektiv

Opphav

gjennom fransk, frå mellomalderlatin; av latin virtus ‘kraft’

Tyding og bruk

  1. som førestiller eller simulerer noko i den fysiske røynda;
    fiktiv, kunstig
    Døme
    • virtuelle bilete;
    • køyre bil i ei virtuell verd;
    • dei fekk ei virtuell omvising i bygget
  2. i fysikk, om kraft: som er til stades, men er uverksam;
    potensiell

Faste uttrykk

  • virtuell røyndom/verkelegheit
    dataskapt illusjon som, ved å bruke briller eller hjelm med innebygd dataskjerm kopla til ein datamaskin, gjev brukaren ei oppleving av å vere på ein annan (oppdikta eller verkeleg) stad
Artikkelside

kople

kopla

verb

Opphav

av lågtysk koppelen; jamfør koppel

Tyding og bruk

  1. binde saman hundar i koppel (1);
    setje koppel (2) på hund
  2. feste to eller fleire einskilddelar saman;
    binde saman
    Døme
    • kople saman systema;
    • kople til høgtalaren
  3. bringe saman;
    sameine
    Døme
    • dei kopla politikarar og næringsliv
  4. finne samanheng mellom fenomen, hendingar eller personar
    Døme
    • kople lyd med bokstav
  5. formidle kontakt mellom to personar
    Døme
    • ho kopla forfattaren med den kjende saksofonisten

Faste uttrykk

  • kople av
    ta pause frå noko;
    slappe av
    • kople av frå kjas og mas i byen
  • kople frå
    bryte sambinding med;
    losne frå
    • kople frå vogna
  • kople inn
    1. setje ei eining i samband med ei anna;
      setje i funksjon;
      slå på
      • kople inn straumen
    2. involvere i ei sak eller ein prosess
      • politiet er kopla inn
  • kople om
    1. endre sambandet mellom delar, gjenstandar eller nettverk
      • kople om leidningane
    2. endre tankemønster eller liknande
      • det er ikkje lett å kople om mentalt
  • kople opp
    setje i drift;
    montere
    • kople opp nytt datautstyr
  • kople opp mot
    1. bringe ei eining i kontakt med ei anna
      • høgspentlinjene skal koplast opp mot sjøkabelen
    2. knyte eit forhold eller ei sak til noko anna
      • ulykka vart kopla opp mot alkoholbruken i gjengen
  • kople ut
    1. setje ut av funksjon;
      slå av
      • kople ut straumen
    2. slutte å tenkje på
      • no må du prøve å kople ut problema
Artikkelside

tilkopla

adjektiv

Tyding og bruk

som er kopla til ei eining, eit anlegg eller eit system
Døme
  • eit anlegg med tilkopla datamaskin
Artikkelside

tilkoplingsavgift

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

eingongsavgift som ein abonnent må betale for å bli kopla til ei offentleg teneste, til dømes kraftnettet;
Artikkelside

tilkopling

substantiv hokjønn

Opphav

av kople til

Tyding og bruk

det å kople eller vere kopla til ei eining, eit anlegg eller eit system;
jamfør tilkopla
Artikkelside

smarttavle

substantiv hokjønn

Opphav

etter engelsk smart board

Tyding og bruk

interaktiv elektronisk skjerm, festa på vegg eller stativ, kopla til ein pc
Artikkelside