Avansert søk

Nynorskordboka 10 oppslagsord

fote

fota

verb

Opphav

Faste uttrykk

fote seg
få fotfeste, greie å stå

fot 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt fótr

Tyding og bruk

nedste del av ganglem;
fotblad
Døme
- fryse på føtene;
- forstue foten;
- stå med foten i dørsprekken
bein (1, 4)
Døme
- ha lange føter;
- ikkje greie å stå på føtene;
- slå føtene unna nokon;
- stå på éin fot
del av strømpe eller sokk som dekkjer foten (1
Døme
- strikk foten til han er lang nok
fotefar som jakthund kan følgje ved hjelp av lukt
Døme
- få fot;
- finne foten
nedste del av noko;
stett (2, sokkel (3)
Døme
- ved foten av fjellet
- - bordfot
  - juletrefot
rytmisk eining i verselinje;
jamfør versefot
utrekningsgrunnlag;
jamfør myntfot og rentefot

Faste uttrykk

for fote
utan å skåne noko eller nokon
meie ned for fote
få ein fot innanfor
få innpass (ein stad)
få fast fot
få fotfeste, innpass
han fekk fast fot i Noreg
få føter å gå på
gå unna;
få avsetnad
kakene fekk føter å gå på
få kalde føter
vilje dra seg unna
ho fekk kalde føter og ville bryte samarbeidet
ikkje vite kva fot ein skal stå på
ikkje vite kva ein skal gjere
kaste seg for føtene på nokon
vise teikn på undergjevnad
leggje noko/nokon for føtene sine
vinne nokon for seg;
vinne over
Ole Bull la verda for føtene sine;
artisten har lagt publikum for føtene sine
lett på foten
stø og rask i gonga;
snarføtt
leve på stor fot
leve flott;
ha eit stort forbruk
på fallande fot
sist i svangerskapen
på fote
i orden, i tilfredsstillande tilstand
få noko på fote;
hjelpe nokon på fote;
kome seg på fote att
på like fot
på like vilkår;
på same grunnlag
bli vurdert på like fot med ein annan
på ståande fot
nett no, straks, i farten
setje foten i bakken
ta ein pause og tenkje seg om
dei har ikkje noko anna val enn å setje foten i bakken
setje ned foten
setje ein stoppar for;
seie stopp
utvalet kjem til å setje ned foten og skrinleggje arbeidet
sitje ved føtene til nokon
(etter Apg 22,3) vere saman med nokon som ein ser på som lærar eller rettleiar
skyte seg sjølv i foten
gjere ein feil som skader ein sjølv
som fot i hose
lett, greitt
stemme med føtene
vise meininga si ved å forlate ein stad
dei har valt å stemme med føtene og dra sin veg
stå på eigne føter
greie seg sjølv;
stå på eigne bein
stå på god fot med
ha godt forhold til
stå på like fot med
vere lik;
bli handsama på same måte som
ta foten fatt
byrje å gå;
ta beina fatt
ta føtene på nakken
byrje å springe;
ta beina på nakken
til fots
gåande

hanke 4

hanka

verb

Opphav

samanheng med hanke (; men òg samangliding med hanke (

Tyding og bruk

føre fram med møde;

slite, dra fram

Faste uttrykk

hanke seg
dra seg fram med møde
han fekk ikkje fotfeste, han laut hanke seg fram

trivle

trivla

verb

Opphav

norrønt þrifla; diminutiv av trive

Tyding og bruk

kjenne seg føre i uvissa (som i mørkeret);

Døme

trivle seg fram;
trivle etter fotfeste;
ho trivlar ikkje etter orda

få fast fot

Tyding og bruk

få fotfeste, innpass;

Sjå: fot

Døme

han fekk fast fot i Noreg

hanke seg

Tyding og bruk

dra seg fram med møde;

Sjå: hanke

Døme

han fekk ikkje fotfeste, han laut hanke seg fram

fote seg

Tyding og bruk

få fotfeste, greie å stå;

Sjå: fote

bruhovud

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

ende av ei bru (1)
militært fotfeste til vidare framstøytar etter at ein styrke har brote seg gjennom ei fiendtleg forsvarslinje
i overført tyding: institusjon, bedrift eller person som knyter kontaktar og syrgjer for ekspansjon for eigne produkt

fotspenne

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

noko å spenne føtene mot;

fotfeste (når ein skal ta i)

fotfeste

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

feste for foten
Døme
- ho mista fotfestet og rutsja nedover
fast rom eller posisjon;
innpass
Døme
- få fotfeste på marknaden;
- ideen har fått fotfeste
grunnlag for tru eller tilvære
Døme
- han har mista fotfestet i tilværet