Avansert søk

Nynorskordboka 43 oppslagsord

notabel

adjektiv

Opphav

gjennom fransk; frå latin notabilis ‘verd å leggje merke til’

Tyding og bruk

høgtståande, fornem;

Døme

notable personar

villa

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom italiensk; frå latin

Tyding og bruk

stort og frittliggjande bustadhus, oftast med hage

Døme

pusse opp ein gammal villa;
ein stor og fornem villa

herre 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt herra, herri, av gammallågtysk herro, komparativ av her ‘fornem’; jamfør herleg

Tyding og bruk

stormann, rangsperson;
herskar
Døme
- herre konge!
- bli herre over heile landet;
- dei høge herrane i Kreml og Washington
- - feltherre
  - friherre
  - godsherre
  - sigerherre
overhovud for huslyd;
arbeidsgjevar, sjef
Døme
- tene to herrar;
- vere herre i huset;
- vere herre i eige hus;
- vere sin eigen herre
gentleman;
mann (1)
Døme
- te seg som ein herre;
- mine damer og herrar;
- ein herre på byen;
- eit trimparti for herrar
brukt som særnamn: Gud
Døme
- Herren vår Gud;
- Herren vere med deg!
- i genitiv brukt for å forsterke ei utsegn
  eit herrens vêr;
  for mange herrens år sidan;
  kva i herrens namn er dette?

Faste uttrykk

leve herrens glade dagar
vere sorglaust oppteken med fest og moro
vere herre over
meistre
vere herre over situasjonen;
bli herre over sitt eige liv

herskapeleg, herskapleg

adjektiv

Tyding og bruk

fornem (3), flott (, 2)

Døme

ein herskapeleg villa

brukt som adverb
- bu herskapeleg

stormann

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

eldre nemning for fornem, rik mann;

storkar, kakse

storkar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fornem, rik mann;
stormann
kaut, storlåten person

storkakse

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

fornem, rik mann;

storbonde, storkar

storing

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

rik, fornem mann;

storkar, kakse (;

standsperson

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person av fornem stand (, 2) eller høg sosial status

selskapsdame

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

dame som er tilsett hos ein fornem, velståande person eller familie til hyggje og selskap (1)
dame som er mykje med i selskapslivet

Resultater per side: