Avansert søk

15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

xantippe

substantiv hokjønn

Uttale

santipˋpe

Opphav

etter namnet på kona til filosofen Sokrates

Tyding og bruk

kranglevoren, gift kvinne

platonikar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tilhengjar av den greske filosofen Platons lære

platonisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

filosofisk retning påverka av den greske filosofen Platons lære

marxisme

substantiv hankjønn

Uttale

marksisˊme

Opphav

etter namnet til den tyske økonomen og filosofen Karl Marx 1818–1883

Tyding og bruk

  1. økonomisk og politisk teori som vart grunnlagd av Karl Marx, delvis saman med Friedrich Engels, og som vart utvikla vidare til sosialisme (1) og kommunisme (2)
  2. samnemning for ulike tolkingar av marxisme (1)

hegelianisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

filosofisk system grunnlagt av den tyske filosofen G.W.F. Hegel

kartesianar

substantiv hankjønn

Opphav

av latin Cartesius, av Descartes, 1596–1650

Tyding og bruk

tilhengjar av filosofien til den franske filosofen Descartes

akademi

substantiv inkjekjønn

Uttale

akademiˊ

Opphav

frå latin, av gresk Akademeia; opphavleg av namnet på heilagdomen for segnhelten Akademos, der filosofen Platon hadde ein skule

Tyding og bruk

  1. høgare utdanningsinstitusjon eller forskingsinstitutt
    Døme
    • Kinas akademi for samfunnsvitskap
  2. institusjon som tilbyr undervisning eller trening innanfor eit særskilt felt
    Døme
    • etablere eit akademi for film;
    • få norske fotballspelarar inn på Manchester Uniteds akademi
  3. frittståande samanslutning av forskarar eller kunstnarar som arbeider for å fremje vitskap, kunst eller litteratur
    Døme
    • det svenske akademiet som deler ut nobelprisen i litteratur

pytagorear

substantiv hankjønn

Opphav

etter namnet til den greske matematikaren, filosofen og astronomen Pytagoras (570–500 f.Kr.)

Tyding og bruk

tilhengjar av Pytagoras og læra hans

hegelianar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

tilhengjar av filosofien til den tyske filosofen G.W.F Hegel

aristotelisk

adjektiv

Uttale

aristoteˊlisk

Tyding og bruk

som gjeld, skriv seg frå den greske filosofen Aristoteles, 384–322 f.Kr.
Døme
  • aristotelisk logikk