Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
37 treff

Nynorskordboka 37 oppslagsord

usprøytt, usprøyta

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje har vorte behandla med kjemiske sprøytemiddel
Døme
  • usprøytte grønsaker
Artikkelside

be 1, bede

beda

verb
kløyvd infinitiv: beda

Opphav

norrønt biðja

Tyding og bruk

  1. vende seg til (nokon) med bøn (om noko);
    Døme
    • be nokon om å gjere noko;
    • be om lov;
    • be seg fri;
    • dei bad om få å ei forklaring;
    • kommunen har bede om utsetting
  2. halde bøn;
    gå i forbøn for
    Døme
    • be for maten;
    • dei ber til Gud dagleg;
    • be for nokon
  3. Døme
    • dei bad farvel
  4. by inn;
    Døme
    • be nokon på kaffi
  5. Døme
    • ho gjekk i gardane og bad

Faste uttrykk

  • be for seg
    be om å bli behandla skånsamt
    • han bad tynt for seg
  • be om bråk
    framkalle bråk;
    provosere
    • å leggje til rette for kutt i ordningar er å be om bråk
  • be seg unna
    be seg friteken;
    orsake seg for å få sleppe
  • ikkje la seg be to gonger
    ikkje nøle
Artikkelside

forliksråd

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør råd (3

Tyding og bruk

råd (3, 3) som meklar, og i enkelte tilfelle fell dom, i sivile saker
Døme
  • medlemene av forliksrådet;
  • saka vil bli behandla i forliksrådet
Artikkelside

syrebeis

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

alkalisk væske brukt til å behandle ting av tre med
Døme
  • furumøblane var behandla med syrebeis
Artikkelside

fil 2

substantiv hokjønn

Opphav

truleg gjennom svensk, frå fransk, av latin filum ‘tråd’; tyding 2 frå engelsk file

Tyding og bruk

  1. kvart av fleire langsgåande felt av køyrebane;
    Døme
    • halde høgre fila;
    • velje rett fil
  2. mengd av digitale data som høyrer saman og som blir behandla under eitt;
    Døme
    • opne ei fil;
    • laste opp ei stor fil;
    • sende filer til kvarandre
Artikkelside

stemoderleg

adjektiv

Opphav

av stemor

Tyding og bruk

som blir forsømd, neglisjert eller oversett til fordel for andre eller anna;
Døme
  • få ei stemoderleg behandling
  • brukt som adverb:
    • bli stemoderleg behandla
Artikkelside

utdata

substantiv inkjekjønn

Opphav

av engelsk output

Tyding og bruk

data (2, 2) som er behandla av ein datamaskin;
motsett inndata
Artikkelside

medfaren

adjektiv

Opphav

av med (2 og fare (2

Tyding og bruk

stelt med, (dårleg) behandla, sliten
Døme
  • dei vart ille medfarne i slagsmålet
Artikkelside

pisse

pissa

verb

Opphav

truleg gjennom fransk; opphavleg lydord

Tyding og bruk

Døme
  • han har pissa på seg

Faste uttrykk

  • bli pissa på
    bli behandla nedlatande
    • vi vart pissa på av domarane
  • pisse i buksa for å halde varmen
    finne ei løysing som har kortvarig verknad
  • pisse nokon oppetter ryggen
    smiske for nokon
Artikkelside

passere

passera

verb

Opphav

frå fransk og tysk; av latin passus ‘steg’

Tyding og bruk

  1. gå, fare forbi eller gjennom
    Døme
    • passere i 70 kilometers fart;
    • dei passerer bomstasjonen kvar dag;
    • passere ei bru;
    • passere målstreken
  2. sjå bort frå;
    bli akseptert;
    oversjå
    Døme
    • desse ytringane får passere som vrøvl
  3. leggje bak seg eit skilje i alder, mengd eller liknande
    Døme
    • ho passerte dei sytti;
    • klokka passerte tolv;
    • vi har passert fem millionar innbyggjarar i Noreg
  4. bli behandla
    Døme
    • framlegget har passert Stortinget

Faste uttrykk

  • la passere
    ikkje bry seg om; gå med på, godkjenne
    • slikt kan ein ikkje la passere
Artikkelside