Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Bokmålsordboka 5 oppslagsord

pensjonist

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

person som får pensjon (1) eller har nådd pensjonsalderen
Artikkelside

senior 1

substantiv hankjønn

Opphav

av senior (2

Betydning og bruk

  1. (klasse for) idrettsutøver over en bestemt alder (som regel 18 eller 20 år);
    til forskjell fra junior (1, 1)
    Eksempel
    • han har deltatt i NM for seniorer;
    • i år stiller hun i senior
  2. i ubestemt form entall: eldstemann innenfor en viss krets;
    den eldste av to mannlige familiemedlemmer;
    far i huset;
    til forskjell fra junior (1, 2)
    Eksempel
    • jeg skulle snakke med senior i familien
  3. eldre person;
    Eksempel
    • seniorene er en ressurs for arbeidslivet
Artikkelside

vital

adjektiv

Opphav

fra latin, av vita ‘liv’

Betydning og bruk

  1. livskraftig, sprek, spenstig
    Eksempel
    • en vital pensjonist
  2. som spiller en sentral rolle;
    Eksempel
    • vitale opplysninger;
    • vitale kroppsorganer;
    • vitale deler i motoren
Artikkelside

åpenhjertig

adjektiv

Opphav

etter tysk offenherzig

Betydning og bruk

som sier sin mening uten forbehold;
som ikke legger skjul på noe;
Eksempel
  • en åpenhjertig pensjonist;
  • det åpenhjertige intervjuet
  • brukt som adverb
    • fortelle åpenhjertig om problemene
Artikkelside

minstepensjonist

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

pensjonist med minstepensjon
Artikkelside

Nynorskordboka 7 oppslagsord

pensjonist

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person som får pensjon (1) eller har nådd pensjonsalderen
Artikkelside

godt vaksen

Tyding og bruk

som har relativt høg alder;
Sjå: vaksen
Døme
  • då eg vart pensjonist, kjende eg meg godt vaksen;
  • grannen er ei godt vaksen dame
Artikkelside

vaksen 2

adjektiv

Opphav

norrønt vaxinn, av vaxa ‘vekse’

Tyding og bruk

  1. som har nådd si fulle kroppslege mogning;
    som har nådd myndigalder;
    til skilnad frå mindreårig
    Døme
    • eit vakse menneske;
    • i vaksen alder;
    • aldri bli skikkeleg vaksen;
    • ein vaksen hannkatt
    • brukt som substantiv: jamfør vaksen (1
      • seie ifrå til dei vaksne;
      • dei vaksne er heime
  2. som er sett saman av vaksne personar
    Døme
    • huset høver for eit vakse par med eller utan ungar;
    • ein vaksen gjeng
  3. som ein forbind med vaksne personar
    Døme
    • snakke med vaksen stemme
    • brukt som adverb:
      • det var vakse gjort av henne
  4. stor eller vanskeleg
    Døme
    • det vart ei vaksen oppgåve å få overtydd dei;
    • ein vaksen porsjon
  5. som har vakse slik eller slik
    Døme
    • fint vaksen
  6. brukt som forsterkande adverb: særs, svært
    Døme
    • det var vakse morosamt

Faste uttrykk

  • godt vaksen
    som har relativt høg alder
    • då eg vart pensjonist, kjende eg meg godt vaksen;
    • grannen er ei godt vaksen dame
Artikkelside

senior 1

substantiv hankjønn

Opphav

av senior (2

Tyding og bruk

  1. (klasse for) idrettsutøvar over ein viss alder (som regel 18 eller 20 år);
    til skilnad frå junior (1, 1)
    Døme
    • ho blir senior neste år;
    • han stiller i senior
  2. i ubunden form eintal: eldstemann innanfor ein viss krins;
    den eldste av to mannlege familiemedlemer;
    far i huset;
    til skilnad frå junior (1, 2)
    Døme
    • ta ein prat med senior i familien
  3. eldre person;
    Døme
    • seniorane er ein viktig ressurs i arbeidslivet
Artikkelside

vital

adjektiv

Opphav

frå latin, av vita ‘liv’

Tyding og bruk

  1. livskraftig, sprek, spenstig
    Døme
    • ein vital pensjonist
  2. som spelar ei sentral rolle;
    Døme
    • vitale opplysningar;
    • vitale kroppsorgan;
    • vitale delar i motoren
Artikkelside

minstepensjonist

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

pensjonist med minstepensjon
Artikkelside

G 3

forkorting

Tyding og bruk

  1. forkorting for grunnbeløpet i folketrygda
    Døme
    • nivået for ein einsleg pensjonist er sett lik 2 G
  2. forelda: forkorting for skulekarakteren ‘Godt’
    Døme
    • ho fekk G i norsk
Artikkelside