Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
22 treff

Bokmålsordboka 10 oppslagsord

snøbrøyting

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

fjerning av snø fra veier og lignende, vanligvis med plog montert på lastebil eller lignende
Artikkelside

fra 2, ifra

preposisjon

Opphav

norrønt frá, ífrá; samme opprinnelse som fram

Betydning og bruk

  1. brukt for å angi utgangspunkt ved sted eller rom;
    med utgangspunkt i
    Eksempel
    • reise fra Bergen;
    • komme fra jobb;
    • trafikken fra fjellet;
    • komme fra alle kanter;
    • fra lufta kunne vi se hele byen
    • brukt som adverb
      • sparke fra;
      • båten bare driver fra
  2. ved (måling av) utgangspunktet for strekning, område, størrelse, intervall
    Eksempel
    • fra Lindesnes til Nordkapp;
    • fra ende til annen;
    • fra topp til tå;
    • fra hånd til munn;
    • 50 m fra stranda;
    • aldersgrensen er fra 18 år og oppover
  3. ved utgangspunktet for tid
    Eksempel
    • fra gammelt av;
    • fra morgen til kveld;
    • fra da av reiste jeg heller alene;
    • fra mars til oktober;
    • fra først til sist;
    • fra evighet til evighet
  4. ved utvikling, endring
    Eksempel
    • vokse fra gutt til mann;
    • fra larve til sommerfugl;
    • avansere fra fenrik til løytnant
  5. med opphav, opprinnelse, årsak, grunnlag, kilde
    Eksempel
    • være fra Skien;
    • stamme fra apene;
    • snøen fra i fjor;
    • funn fra oldtiden;
    • en bok fra 1986;
    • hilse fra noen;
    • fritt oversatt fra tysk;
    • blø fra såret;
    • ordre fra høyeste hold
    • brukt som adverb
      • hvor har du det fra?
  6. ved fjerning, atskillelse eller avstand i forhold til
    Eksempel
    • du må ikke forsvinne fra meg;
    • hun reiste seg fra stolen;
    • flykte fra landet;
    • rømme fra hele situasjonen;
    • flytte fra byen;
    • være borte fra arbeid;
    • gå fra bordet;
    • ta fra hverandre en klokke;
    • leve sammen til de skilles eller dør fra hverandre;
    • si fra seg retten;
    • koble av fra maset;
    • bordet står fra veggen
    • brukt som adverb
      • fra totalsummen skal denne summen trekkes fra;
      • du må bare si fra

Faste uttrykk

  • falle fra
    1. dø
    2. forlate, svikte;
      slutte
  • fra eller til
    uten stor forskjell i den ene eller andre retningen
    • det spiller liten rolle fra eller til
  • fra seg
    ukontrollert, desperat, vill
    • sauene var fra seg av skrekk
  • fra tid til annen
    av og til
  • fra vettet
    uten evne til å tenke eller handle rasjonelt
    • er du helt fra vettet?
    • jeg trodde rektor var gått fullstendig fra vettet
  • fra … til …
    brukt for å vise spenn i tid, omfang eller lignende
    • utstillingen er åpen fra tirsdag til søndag
  • gå ut fra
    bygge på, regne med
  • til forskjell fra
    ulikt, i motsetning til
    • til forskjell fra broren sin lever han et regelmessig liv
  • til og fra
    fram og tilbake
  • til å komme fra
    brukt for å uttrykke at en ikke kan unngå noe
    • disse forskjellene er dessverre ikke til å komme fra;
    • det var ikke til å komme bort fra at utfallet ble verre enn ventet
  • vokse fra
    bli for stor for
    • slike barnslige leker hadde hun vokst fra
Artikkelside

utskraping

substantiv hunkjønn eller hankjønn

utskrapning

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

  1. det å skrape ut
    Eksempel
    • utskraping av gjødsel
  2. i medisin: fjerning av slimhinne i livmoren for å stille diagnose
Artikkelside

dekontaminering

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

  1. fjerning av smittestoff
  2. rensing for kjemisk eller radioaktiv forurensning
Artikkelside

billedstorm, bildestorm

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

ødelegging eller fjerning av bilder, særlig i kirkerom;
Artikkelside

grunnavgift

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

  1. avgift for bruk av fast eiendom
  2. avgift for kjøp og bruk av mineralolje og engangsemballasje til drikkevarer
    Eksempel
    • vurdere fjerning av grunnavgiften for engangsemballasje;
    • grunnavgiften på fyringsolje øker
  3. fast avgift en betaler for å ha tilgang til en tjeneste, der det i tillegg kan foreligge ekstra kostnader for bruk av tjenesten
    Eksempel
    • du betaler en grunnavgift for å få tilgang til nettverket
Artikkelside

dehydrering

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

  1. det å dehydrere (1) eller bli dehydrert;
    fjerning av vann;
    Eksempel
    • dehydrering av gass
  2. tilstand der kroppen har for lite væske;
    prosess der kroppen ikke får nok væske
    Eksempel
    • besvime av dehydrering;
    • symptomer som dehydrering og svimmelhet
Artikkelside

ablasjon

substantiv hankjønn

Uttale

ablasjoˊn

Opphav

av latin ablatio ‘fjerning’

Betydning og bruk

  1. i geologi: fjerning av overflatemateriale ved smelting, fordamping og erosjon
  2. i medisin: avbrytelse av elektrisk ledningsvei i hjertet ved hjelp av elektrisk strøm, radiobølger eller kjemiske stoffer
Artikkelside

eliminasjon

substantiv hankjønn

Opphav

fra latin; jamfør eliminere

Betydning og bruk

det å eliminere;
fjerning;
Eksempel
  • eliminasjon av dobbeltarbeid
Artikkelside

avgifting, avgiftning

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

fjerning av giftstoff fra noe
Eksempel
  • avgifting av blåskjell
Artikkelside

Nynorskordboka 12 oppslagsord

snøbrøyting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

fjerning av snø frå vegar og liknande, vanlegvis med plog montert på lastebil eller liknande
Artikkelside

frå 1, ifrå

preposisjon

Opphav

norrønt frá, ífrá; same opphav som fram

Tyding og bruk

  1. brukt for å gje utgangspunkt ved stad eller rom;
    med utgangspunkt i
    Døme
    • reise frå Bodø;
    • trafikken frå fjellet;
    • kome frå jobb;
    • samle seg frå alle kantar;
    • frå kontoret ser eg heile byen
    • brukt som adverb
      • sparke frå;
      • båten driv frå
  2. ved (måling av) utgangspunktet for strekning, område, storleik, intervall
    Døme
    • frå Lindesnes til Nordkapp;
    • frå ende til annan;
    • frå topp til tå;
    • frå hand til munn;
    • 20 m frå huset;
    • prisar frå 10 kr og oppover;
    • frå dei eldste til dei yngste
  3. ved utgangspunktet for tid
    Døme
    • frå 1. mai til 1. juli;
    • frå gammalt av;
    • frå da av tok eg heller bussen enn å gå;
    • frå først til sist;
    • frå først av var det slik;
    • frå æve til æve
  4. ved utvikling, endring
    Døme
    • vekse frå gut til mann;
    • frå det kjende til det ukjende
  5. med opphav, årsak, grunnlag eller kjelde i
    Døme
    • vere frå landet;
    • stamme frå apane;
    • funn frå Egypt;
    • boka hennar frå 1959;
    • snøen frå i fjor;
    • helse frå nokon;
    • ordre frå høgaste hald;
    • arve frå ein onkel;
    • få hjelp frå vener;
    • høyre sladder frå nokon;
    • blø frå såret;
    • snakke frå levra;
    • fritt omsett frå tysk
    • brukt som adverb
      • ein kan lure kvar dette kjem frå
  6. med fjerning, åtskiljing, skilje eller avstand i høve til
    Døme
    • reise frå gard og grunn;
    • han reiste seg frå stolen;
    • rømme frå fengselet;
    • vere borte frå arbeidet;
    • setje frå seg nøklane;
    • bordet står noko frå veggen;
    • halde nokon frå å gjere noko;
    • ta ei klokke frå kvarandre;
    • vere skild frå nokon;
    • seie frå seg retten;
    • kople av frå maset;
    • sovne frå lyset
    • brukt som adverb
      • dei skadelidne må melde frå;
      • denne summen skal du trekkje frå

Faste uttrykk

  • falle frå
    1. døy
    2. forlate, svikte;
      slutte
  • frå eller til
    utan stor skilnad i den eine eller andre retninga
    • vi kan ikkje gjere stort frå eller til
  • frå seg
    ukontrollert, styrlaus, galen; i uvit
    • dei vart frå seg av sinne
  • frå tid til anna
    somtid, av og til
    • slike ting skjer frå tid til anna
  • frå vitet
    utan evne til å tenkje eller handle rasjonelt
    • støyen kunne få kven som helst til å gå frå vitet
  • frå … til …
    brukt til å syne spenn i tid, omfang eller anna
    • utstillinga er open frå laurdag til måndag;
    • isen er frå ti til tjue cm tjukk
  • gå ut frå
    byggje på, rekne med (noko)
    • gå ut frå at alt er rett
  • til og frå
    fram og tilbake
  • til skilnad frå
    ulikt, i motsetnad til
    • til skilnad frå foreldra bryr ikkje dei unge seg om å kjøpe hus
  • til å kome frå
    brukt for å uttrykkje at ein ikkje kan unngå noko
    • det er ikkje til å kome frå at språk kan vere vanskeleg
  • vekse frå
    bli for stor for
    • slikt hadde dei vakse frå
Artikkelside

utskraping

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å skrape ut
    Døme
    • utskraping av gjødsel
  2. i medisin: fjerning av slimhinne i livmora for å stille diagnose
Artikkelside

utreinsking

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å reinske ut;
utskifting, fjerning
Døme
  • utreinsking av folk i partileiinga
Artikkelside

biletstorm, bildestorm

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

øydelegging eller fjerning av bilete, særleg i kyrkjerom;
Artikkelside

dekontaminering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. fjerning av smittestoff
  2. reinsing for kjemisk eller radioaktiv ureining (1)
Artikkelside

dehydrering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å dehydrere (1) eller bli dehydrert;
    fjerning av vatn;
    Døme
    • dehydrering av landområde
  2. tilstand der kroppen har for lite væske;
    prosess der kroppen ikkje får nok væske
    Døme
    • døy av dehydrering;
    • dehydrering og andre varmerelaterte helseplager
Artikkelside

pålegg

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • han fekk pålegg i løna
  2. ost, kjøt eller liknande som ein legg på brødskive
    Døme
    • setje fram brød og pålegg
  3. Døme
    • etter pålegg frå departementet;
    • få pålegg om noko;
    • gje pålegg om fjerning av avfall
Artikkelside

avgifting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

fjerning av giftstoff frå noko
Døme
  • avgifting av blåskjel
Artikkelside

ablasjon

substantiv hankjønn

Uttale

ablasjoˊn

Opphav

av latin ablatio ‘fjerning’

Tyding og bruk

  1. i geologi: fjerning av overflatemateriale ved smelting, fordamping og erosjon
  2. i medisin: avbryting av elektrisk leiingsveg i hjartet ved hjelp av elektrisk straum, radiobølgjer eller kjemiske stoff
Artikkelside