Розширений пошук

107 результатів

Словник нюношка 107 oppslagsord

kjole

іменник чоловічий

Походження

frå dansk , av kjortel

Значення та вживання

  1. klesplagg med liv og skjørt i eitt stykke
    Приклад
    • ein lang kjole med belte;
    • ei lita jente i gul kjole
  2. fotsid embetsdrakt for prest;
  3. mannsdrakt med knelang jakke eller frakk;

Фіксовані вирази

  • kjole og kvitt
    finklede for menn med svart snippkjole og bukse og kvit skjorte

sekkekjole

іменник чоловічий

Значення та вживання

kjole (1) som er like vid heile vegen;
kjole utan klar form;
jamfør sekk (4)

sløe

іменник жіночий

Походження

same opphav som norrønt slǿða ‘kjole, kjortel med slep og lange ermar’

Значення та вживання

fiskereiskap som stengjer heilt eller delvis ei elv og fangar fisken som kjem nedover med straumen

sjølvgjord

прикметник

Значення та вживання

som ein har gjort sjølv;
som ein har laga sjølv
Приклад
  • ein sjølvgjord kjole

Фіксовані вирази

  • sjølvgjort er velgjort
    det ein sjølv har gjort, er ein nøgd med

selskapskjole

іменник чоловічий

Значення та вживання

finare kjole til bruk i selskap (2)

sy

дієслово

Походження

norrønt sýja

Значення та вживання

binde saman, feste med nål og tråd;
Приклад
  • sy skjorte;
  • sy sko;
  • få sydd seg ei bukse;
  • sy fast ein knapp;
  • sy inn, om, ut ein kjole;
  • sy på maskin;
  • sy saman ei flengje i jakka;
  • kuttet i panna måtte syast;
  • sitje og sy

stase

stasa

дієслово

Значення та вживання

gjere staseleg
Приклад
  • rommet var stasa med blomar og lauv

Фіксовані вирази

  • stase opp/til/ut
    pynte, pryde
    • han stasar seg opp i mørk dress;
    • ho var stasa opp i kjole og høghæla sko;
    • han stasa til båten med måling;
    • ho stasar seg ut til festen

silke

іменник чоловічий

Походження

norrønt silki; gjennom slavisk, frå mongolsk sirgek, av eldre kinesisk sir

Значення та вживання

  1. råstoff av glinsande trådar som silkeormen spinn kring seg når han puppar seg
  2. stoff som er vove av silketrådar
    Приклад
    • ein kjole av raud silke;
    • brodere i silke

Фіксовані вирази

  • spinne silke på noko
    få (økonomisk) føremon av noko
    • spinne silke på eit populistisk standpunkt

om 2

прийменник

Походження

norrønt um

Значення та вживання

  1. omkring, rundt
    Приклад
    • ha eit belte om livet;
    • ro om holmen;
    • sveipe om seg;
    • slå om seg;
    • båten kom om neset;
    • verne om noko
  2. over, gjennom, via
    Приклад
    • leggje vegen om Hamar
  3. ved sida av
    Приклад
    • side om side;
    • par om par
  4. med omsyn til, når det gjeld
    Приклад
    • snakke om noko;
    • bli samde om noko;
    • trongt om plassen
  5. som er med på eller tek del i
    Приклад
    • dei er mange om arbeidet
  6. brukt i tidsuttrykk
    Приклад
    • om dagen;
    • om sommaren;
    • før om åra;
    • her om dagen;
    • om ei veke;
    • han er ikkje lenge om det
  7. brukt som adverb: i ring, rundt
    Приклад
    • fare vidt om;
    • flakke om i landet;
    • bere om posten;
    • sjå seg om;
    • høyre seg om
  8. brukt som adverb: i ei anna lei;
    på ein ny måte
    Приклад
    • leggje om;
    • sy om ein kjole;
    • skape seg om;
    • venstre om;
    • vende om

Фіксовані вирази

  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
    • vere halvt om halvt trulova
  • om einannan
    hulter til bulter;
    om kvarandre
    • omgrepa vart brukte om einannan
  • om gongen
    så mykje eller så mange (av det som er nemnt) for kvar einskild gong
    • kome to og to om gongen;
    • vere vald for fire år om gongen
  • om kvarandre
    samanblanda;
    hulter til bulter;
    om einannan
    • bøkene står om kvarandre
  • om å gjere
    viktig
    • det er lite om å gjere
  • vere om seg
    vere frampå
    • det gjeld å vere om seg for å få fatt i godbitane
  • år om anna
    eit og anna år
  • året om
    året rundt, heile året

lekker

прикметник

Походження

frå lågtysk , av lecken ‘sleikje’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • eit lekkert måltid
  2. om ting: av god kvalitet;
    Приклад
    • eit lekkert baderom;
    • ein lekker, stroppelaus kjole med paljettar
  3. med flott og attraktiv utsjånad
    Приклад
    • ein lekker fyr;
    • ei lekker jente
  4. som er godt utført
    Приклад
    • ei lekker pasning;
    • han skårar mål med ei lekker heading
  5. Приклад
    • ein lekker hest;
    • ein lekker unge

Фіксовані вирази

  • gjere seg lekker
    • pynte seg
    • prøve å innynde seg eller gjere seg attraktiv
      • Bygde-Noreg gjer seg lekker for unge urbane par