Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 33 oppslagsord

ut frå

Значення та вживання

brukt for å uttrykkje at noko tener som grunnlag for ei tolking, vurdering eller liknande;

med utgangspunkt i;

Sjå: ut

Приклад

ut frå kva eg veit, kjem ho i kveld;
handle ut frå si eiga interesse

Сторінка статті

ut

прислівник

Походження

norrønt út

Значення та вживання

brukt for å uttrykkje rørsle eller retning frå innsida mot utsida
Приклад
- gå ut av huset;
- bryte seg ut av fengselet;
- pirke ut ei flis;
- tømme ut vatnet;
- sjå ut av vindauget;
- snu vranga ut;
- døra slår ut;
- finne ein veg ut;
- ta jakka ut av skapet;
- pakke ut ei gåve
- brukt som preposisjon:
  gå ut døra;
  glo ut vindauget;
  snike seg ut bakdøra
brukt for å uttrykkje rørsle eller retning frå ein (sentral) opphavsstad
Приклад
- reise ut av landet;
- det veks ut greiner frå stamma;
- flytte ut frå heimen;
- sende ut brev;
- drive ut på havet;
- reise ut på landet
brukt for å uttrykkje at noko blir større, lengre eller fyldigare
Приклад
- breie seg ut;
- sy ut buksa;
- strekkje ut armane;
- byggje ut huset;
- foredraget dreg ut
brukt for å uttrykkje at ein gjev frå seg (råderett over) noko
Приклад
- låne ut pengar;
- dele ut arv;
- punge ut;
- leige ut ein bil
brukt for å uttrykkje at noko blir fullført eller gjort til det er slutt
Приклад
- lese ut boka;
- kvile ut etter helga;
- drikke ut glaset;
- fylle ut eit skjema;
- slite ut kleda;
- møtet varte dagen ut;
- halde ut
- brukt som preposisjon:
  bli verande ut året;
  bli heime ut dagen
brukt for å uttrykkje at noko blir borte eller til inkjes
Приклад
- slokne ut;
- døy ut;
- blåse ut lyset;
- vatnet tørka ut
brukt for å uttrykkje at noko skjer i utstrekt grad
Приклад
- tisse seg ut;
- snakke ut om problema sine;
- slite ut kleda;
- dumme seg ut
brukt for å uttrykkje at noko gjeld det ytre
Приклад
- dette tek seg godt ut;
- han seg godt ut
brukt for å uttrykkje at noko blir teke (bort) frå ei mengd, eit forråd, eit materiale, ei samling eller ein krins
Приклад
- plukke ut varer;
- skjere ut figurar i tre;
- velje ut ein kandidat;
- skilje seg ut i klassa;
- bryte ut av eit miljø;
- melde seg ut av laget;
- bli slått ut av turneringa;
- byte ut gardinene
brukt for å uttrykkje rørsle frå heimen
Приклад
- skal vi ta ein tur ut?
- gå ut og leike;
- det tok tid å kome seg ut;
- dra ut for å fiske
brukt for å uttrykkje rørsle til utestad eller fest;
jamfør ute (5)
Приклад
- skal de ut i kveld?
- i morgon har eg tenkt meg ut
brukt for å uttrykkje rørsle til eit avgrensa mål
Приклад
- gå ut på balkongen;
- leggje ut på havet;
- liste seg ut på gangen;
- forsvinne ut i skogen;
- svinge ut på vegen
brukt for å uttrykkje at noko blir kjent for fleire eller for allmenta
Приклад
- gi ut ei bok;
- kome ut som homofil;
- gå ut med namnet til offeret;
- ikkje ville ut med noko;
- nå ut med bodskapen;
- leggje ut noko på nettet;
- leggje ut om privatlivet sitt
brukt for å uttrykkje at ei viss tid har gått sidan noko byrja
Приклад
- kom lenger ut i veka;
- det lid ut på dagen;
- sovne tre minutt ut i føredraget;
- det første målet kom allereie to minutt ut i kampen
brukt for å uttrykkje skifte til ein ny tilstand eller situasjon
Приклад
- gå ut i permisjon;
- kaste seg ut i noko nytt

Фіксовані вирази

dag ut og dag inn
svært lenge;
støtt
fullt ut
aldeles, fullstendig
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtala gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut og inn hos
vere stadig gjest hos (nokon)
kjenne ut og inn
ha svært god kjennskap til
kome ut av det
miste samanhengen;
miste tråden
midt i talen kom han ut av det
leggje seg ut
leggje på seg
liggje rett ut
vere utstrekt; utmødd; hjelpelaus (på grunn av sjukdom)
måtte ut med
måtte betale
dei måtte ut med ein stor sum for å reparere bilen
ut av
brukt for å uttrykkje følgje eller resultat
få mykje ut av lite;
gjere det beste ut av situasjonen;
det kjem ikkje noko godt ut av krangling
ut frå
brukt for å uttrykkje at noko tener som grunnlag for ei tolking, vurdering eller liknande;
med utgangspunkt i
ut frå kva eg veit, kjem ho i kveld;
handle ut frå si eiga interesse
ut med
brukt for å uttrykkje at noko skal bli fjerna, erstatta eller teke ut av bruk
vi må ut med dei gamle maskinene;
i morgon er det ut med skrotet i bua;
ut med dykk!
vite korkje ut eller inn
ikkje sjå nokon utveg

Сторінка статті

tolkingslære

іменник жіночий

Значення та вживання

lære om systematisk tolking av ytringar og påstandar;

hermeneutikk

Приклад

teologisk tolkingslære;
juridisk tolkingslære

Сторінка статті

tolking

іменник жіночий

Значення та вживання

det å omsetje munnleg;
jamfør tolke (1)
det å tolke (2) eller bli tolka
Приклад
- bokstavleg tolking av teksta
- - bibeltolking
  - feiltolking
resultat av tolking (2)
Приклад
- leggje fram ulike tolkingar av romanen

Сторінка статті

tolkar

іменник чоловічий

Походження

norrønt tulkari m ‘tolk’

Значення та вживання

person som legg fram sin analyse eller si tolking av noko;
kommentator;
jamfør tolking (2)
person som framfører dikt, musikkverk og liknande;
jamfør tolke (4)

Сторінка статті

spekulativ

прикметник

Значення та вживання

djuptenkt, grublande
Приклад
- han er ein spekulativ type
som byggjer på rein tenking og ikkje røynsle eller undersøking
Приклад
- ei spekulativ tolking
som er gjord (berre) for å tene pengar
Приклад
- spekulative filmar

Сторінка статті

tekstanalyse

іменник чоловічий

Значення та вживання

systematisk gjennomgang av dei ulike elementa i ein tekst (til dømes handling, personar, tema, språklege verkemiddel eller liknande) som grunnlag for tolking av teksten;

litterær, språkleg eller stilistisk analyse (2) av ein tekst

Сторінка статті

vrengje, vrenge, rengje, renge

vrengja, vrenga, rengja, renga

дієслово

Походження

norrønt rengja; jamfør vrang

Значення та вживання

snu innsida ut;
vri slik at vrangsida vender ut
Приклад
- vrengje trøya;
- eg vrengjer av meg sokkane
- brukt som adjektiv:
  vrengde paraplyar
vri (og ska) kroppsdel;
vrikke (2)
Приклад
- vrengje foten
vri eller tvinge ut av stilling eller retning;
gjere om
Приклад
- vrengje auga;
- vrengje andletet;
- eg vrengde opp låsen;
- sjåføren vrengjer bilen til side
- brukt som adjektiv:
  vrengde gitarriff
(under press) la løynde delar av (kjensle)livet bli synleg for andre;
avsløre (1)
Приклад
- ho vrengde sjela si
gje ei rang tolking eller eit rengjebilete av noko;
fordreie
Приклад
- vrengje orda;
- rette det som er vrengt;
- vrengje på sanninga

Фіксовані вирази

vrengje seg
1. vri seg så innsida kjem ut
  paraplyen vrengde seg
2. knyte seg av kvalme eller vemjing
  magen vrengde seg

Сторінка статті

innforstått

прикметник

Походження

etter tysk einverstanden

Значення та вживання

som kjenner til og godtek usagde premissar
- bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
  ei innforstått tolking av verket;
  innforståtte tolkingar av litterære verk
- bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
  kunnskapen deira var innforstått;
  kunnskapane deira var innforstått
som indirekte uttrykkjer felles forståing
- bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
  eit innforstått blikk;
  innforståtte blikk
- bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
  blikket var innforstått;
  blikka var innforstått
brukt som adverb: på ein måte som indirekte uttrykkjer felles forståing
Приклад
- ho smilte innforstått

Фіксовані вирази

vere innforstått med
vere klar over og godta
bøndene var innforstått med at prisen på mjølk måtte ned

Сторінка статті

etymologisk

прикметник

Значення та вживання

som gjeld etymologi

Приклад

ei etymologisk ordbok;
ei etymologisk tolking av eit ord

Фіксовані вирази

etymologisk skrivemåte
rettskriving som rettar seg etter den opphavlege forma til eit ord

Сторінка статті

Результати на сторінці: