Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
74 результатів

Словник нюношка 74 oppslagsord

ukritisk

прикметник

Значення та вживання

som er for lite kritisk (1);
utan (bruk av) kritisk sans;
Приклад
  • ein ukritisk bruk av offentlege midlar
  • brukt som adverb:
    • dei godtek alt ukritisk
Сторінка статті

woke

прикметник

Вимова

våok

Походження

frå engelsk, av wake ‘vakne opp’

Значення та вживання

som er prega av høgt medvit om sosial urettferd, rasisme eller liknande, ofte brukt kritisk om motdebattant;
Приклад
  • ein woke politikar;
  • woke ungdomar;
  • bli kritisert for å vere altfor woke
Сторінка статті

måle 1

måla

дієслово

Походження

norrønt mæla; av mål (1

Значення та вживання

  1. finne storleik, mengd eller liknande med hjelp av målereiskap;
    ta mål av
    Приклад
    • vege og måle;
    • måle lengda og breidda på noko;
    • dei måler temperaturen i vatnet dagleg;
    • politet målte farta til 103 kilometer i timen;
    • sjukepleiaren har ikkje målt blodtrykket enno
  2. vurdere verdien av;
    verdsetje
    Приклад
    • avkasting målt i utanlandsk valuta;
    • eit tap som ikkje kan målast i pengar
  3. ha ein viss storleik eller lengd
    Приклад
    • han måler nesten to meter

Фіксовані вирази

  • måle krefter
    prøve styrke i konkurranse eller liknande;
    kjempe om å bli best;
    kappast
  • måle med auga
    sjå kritisk granskande på
  • måle opp
    finne eller fastsetje målet på noko
    • måle opp ei tomt;
    • måle opp tre meter til kjoletøy;
    • måle opp to liter vatn
  • måle seg med
    vere jamgod med
Сторінка статті

mage 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt magi

Значення та вживання

  1. sekkforma utviding av fordøyingskanalen;
    Приклад
    • kua har fire magar
  2. samnemning for magesekk og tarmkanal
    Приклад
    • ha vondt i magen;
    • luft i magen
  3. avføring
    Приклад
    • ha dårleg mage;
    • treg mage;
    • hard mage;
    • laus mage
  4. framside av overkroppen mellom brystet og underlivet;
    Приклад
    • liggje på magen;
    • mage og rygg;
    • gå med bar mage
  5. utbuling av magen (1, særleg på grunn av fedme eller graviditet;
    (stor) vom (2)
    Приклад
    • ein gammal mann med mage;
    • ho har barn i magen
  6. i overført tyding: område i mageregionen der ein tykkjest merke kjensler som spenning, uro og liknande
    Приклад
    • kjenne eit sug i magen;
    • det kriblar i magen;
    • det knytte seg i magen;
    • gå på skulen med ein vond klump i magen

Фіксовані вирази

  • gå med ein … i magen
    ha ambisjonar om å bli (det nemnde)
    • gå med ein skodespelar i magen
  • ha is i magen
    vere kald og roleg i ein kritisk situasjon;
    ikkje miste fatninga;
    halde hovudet kaldt
  • ha sommarfuglar i magen
    ha ei kriblande kjensle i magen fordi ein er spent;
    vere nervøs
  • på tom mage
    utan å ha ete
    • arbeide på tom mage
Сторінка статті

utfordre

utfordra

дієслово

Походження

etter lågtysk; tysk

Значення та вживання

  1. oppmode sterkt til handling;
    Приклад
    • utfordre nokon til duell;
    • han gav 1000 kroner til innsamlinga og utfordra alle andre til å gjere det same
  2. vere eller opptre kritisk overfor nokon (slik at dei reagerer);
    Приклад
    • utfordre det etablerte samfunnet
  3. stille krav til
    Приклад
    • bli utfordra intellektuelt;
    • utviklinga utfordrar samfunnet

Фіксовані вирази

  • utfordre lagnaden
    gjere noko vågalt
Сторінка статті

masse 1

іменник чоловічий

Походження

av latin massa ‘deig, klump’; av gresk maza ‘mjøldeig’, av massein ‘kna’

Значення та вживання

  1. (formlaust) stoff;
    substans, ofte som råmateriale til noko
    Приклад
    • ein glødande masse;
    • køyre vekk masse frå tunnelarbeidet
  2. i fysikk: stoffmengd i ein lekam, målt i kilogram;
    til skilnad frå vekt (1)
    Приклад
    • ein masse på 1 kilogram veg om lag 1 newton på jorda
  3. særleg i bunden form: folk flest;
    dei breie laga av folket
    Приклад
    • leiarane har lite kontakt med massane

Фіксовані вирази

  • kritisk masse
    minste mengd av eit radioaktivt stoff som skal til for å starte ein kjedereaksjon
Сторінка статті

skjeldyr

іменник середній

Значення та вживання

pattedyr av ordenen Pholidota som er dekt av overlappande skjel (3) og lever i Afrika og Søraust-Asia;
Приклад
  • skjeldyra er kritisk truga;
  • skjeldyret rullar seg saman som eit forsvar mot rovdyr
Сторінка статті

temperatur

іменник чоловічий

Походження

av latin temperatura ‘høveleg blanding’

Значення та вживання

  1. grad av varme
    Приклад
    • høg temperatur;
    • måle temperaturen i havet;
    • i dag er det behageleg temperatur
  2. temperatur (1) uttrykt som tal på ein skala
    Приклад
    • liste over temperaturane ulike stader;
    • kva er temperaturen?
  3. kroppsvarme
    Приклад
    • du har normal temperatur;
    • barnet har litt høg temperatur
  4. i overført tyding: grad av kjenslemessig engasjement;
    Приклад
    • temperaturen i debatten er høg
  5. i overført tyding: grad av aktivitet
    Приклад
    • drive opp temperaturen i økonomien
  6. i musikk: avvik frå absolutt reinstemming i eit orgel eller liknande

Фіксовані вирази

  • absolutt temperatur
    temperatur målt frå det absolutte nullpunktet
  • kritisk temperatur
    temperatur da ei kjemisk eller fysisk endring går føre seg
  • ta temperaturen
    1. måle grad av varme
      • ta temperaturen på nokon
    2. skaffe seg eit inntrykk av eller overblikk over noko
      • ta temperaturen på stemninga blant publikum
Сторінка статті

kritisk temperatur

Значення та вживання

temperatur da ei kjemisk eller fysisk endring går føre seg;
Сторінка статті

kritisk

прикметник

Походження

frå tysk kritisch, av fransk critique; jamfør kritikk

Значення та вживання

  1. som har lett for å kritisere (1);
    streng, negativ
    Приклад
    • ikkje sjå så kritisk ut!
  2. granskande, undersøkjande
    Приклад
    • ei kritisk prøving av praksisen
  3. som gjeld eller er teikn på ei krise;
    avgjerande, farleg
    Приклад
    • sjukdomen tok ei kritisk vending;
    • situasjonen er kritisk
  4. som er svært viktig for at eit samfunn skal fungere
    Приклад
    • straumnettet er kritisk infrastruktur i eit moderne samfunn
  5. i fysikk: som dannar ein overgang eller ei ytre grense
    Приклад
    • kritisk masse;
    • kritisk temperatur

Фіксовані вирази

  • kritisk punkt
    1. stad i unnarennet i hoppbakke der overgangen byrjar
      • det kritiske punktet i bakken er på 90 meter
    2. svært viktig eller avgjernde del av noko
      • prisen er eit kritisk punkt i forhandlingane
Сторінка статті