Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
69 результатів

Словник нюношка 69 oppslagsord

banner

іменник середній

Походження

av fransk bannière, av mellomalderlatin bandum ‘feltteikn’; opphavleg germansk

Значення та вживання

  1. stridsmerke;
    Приклад
    • eit banner heng over gata
  2. felt (2, 1) på nettside med kommersiell annonse, logoen til eigaren eller liknande
    Приклад
    • banneret øvst på nettsida
Сторінка статті

konge 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt konungr

Значення та вживання

  1. mannleg statsoverhovud i eit monarki;
    hovding i ættesamfunn
    Приклад
    • Hans Majestet Kongen;
    • bli konge etter far sin;
    • bli krona til konge
  2. i bunden form eintal: regjeringa
    Приклад
    • gjelde frå den tid Kongen fastset
  3. herskar over eit (tenkt) rike;
    Gud, Kristus
    Приклад
    • han som er konge frå æve til æve
  4. person som er den gjævaste eller mektigaste i sitt slag eller på sitt område
    Приклад
    • kongen i norsk kulturliv;
    • han var kongen i gata
  5. dyr som er det største eller gjævaste innan ei gruppe, eller som har ein utsjånad som let seg assosiere med ein konge;
    jamfør kongeørn
    Приклад
    • løva er kongen over dyra
  6. i kortspel: nest høgaste kort, mellom ess (2, 1) og dame (4)
    Приклад
    • ha konge og knekt på handa
  7. i sjakk: viktigaste brikke
    Приклад
    • setje kongen matt

Фіксовані вирази

  • i kongens klede
    i soldatuniform
  • kongen på haugen
    1. barneleik der målet er å nå toppen av ein haug først og hindre andre frå å gjere det same
    2. i overført tyding: person som har overtaket eller er dominerande
      • ho har vore konge på haugen i narkotikamiljøet i mange år;
      • seniorlaget var dei verkelege kongane på haugen
  • kongens kar
    soldat
  • Kongens råd
    regjeringa
  • skogens konge
    elg
    • jakta på skogens konge var i gang
Сторінка статті

brei

прикметник

Походження

norrønt breiðr

Значення та вживання

  1. med stor utstrekning på tvers av lengda eller høgda;
    motsett smal (2, til skilnad frå lang (2 og høg (1
    Приклад
    • vere brei over akslene;
    • sjå ut over den breie fjorden;
    • ho har det breiaste smilet av alle;
    • gjere gata litt breiare
  2. med ei viss oppgjeven utstrekning, målt på tvers av lengda eller høgda
    Приклад
    • huset er tolv meter langt og seks meter breitt
  3. som femner om mykje eller mange;
    Приклад
    • eit breitt vareutval;
    • ein open, brei og sakleg debatt;
    • opptre for eit breitt publikum;
    • dei mobiliserte breie lag av folket;
    • eit breitt fleirtal slutta seg til forslaga
  4. Приклад
    • prate brei lærdøl;
    • ho prata ei brei søritaliensk dialekt
    • brukt som adverb
      • prate breitt

Фіксовані вирази

  • dei breie laga
    den store mengda av folk;
    massane;
    folk flest
    • dei breie laga av folket
  • i det vide og det breie
    svært omstendeleg
    • ho la ut i det vide og det breie
  • i sju lange og sju breie
    svært lenge;
    i det uendelege
    • vente på svar i sju lange og sju breie
  • vidt og breitt
    mange stader;
    overalt
    • ho hadde kontaktar vidt og breitt
Сторінка статті

tømmingstid

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. tidspunkt da noko blir tømt;
    Приклад
    • tømmingstid for bos
  2. tid det tek å tømme noko;
    Приклад
    • eit pulverapparat med effektiv tømmingstid
  3. tid med raudt lys som sikrar at bilar står til alle øvrige trafikantar har kryssa gata;
Сторінка статті

tømmetid

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. tidspunkt da noko blir tømt;
    Приклад
    • nye tømmetider for boss
  2. tid det tar å tømme noko;
    Приклад
    • pulverapparatet har ei tømmetid på 40 sekund
  3. tid med raudt lys som sikrar at bilar står til alle fotgjengarar og kryssande trafikk har kryssa gata;
    Приклад
    • justere tømmetida på trafikklysa
Сторінка статті

vike 1

vika

дієслово

Походження

norrønt víka, víkja

Значення та вживання

  1. dra seg bort frå;
    flytte seg til sides eller attende
    Приклад
    • fienden vik attende;
    • vike av frå kursen;
    • blikket hennar veik til sides;
    • sjå på noko utan å vike med blikket
  2. fjerne seg til føremon for noko anna;
    Приклад
    • vike plassen som leiar;
    • solskinet fekk vike for regn og ruskevêr;
    • eg lyt vike for å sleppe til andre;
    • andre omsyn måtte vike for kortsiktig avkastning;
    • den koselege gata måtte vike for store kontorbygg;
    • dagen måtte vike for natt
  3. ikkje handle eller vere i tråd med noko;
    unnlate å følgje opp eller ta tak i noko
    Приклад
    • vike frå ansvaret sitt;
    • bli tvinga til å vike frå eigne prinsipp;
    • boka vik unna det verkelege spørsmålet
  4. ikkje kome i vegen for;
    stanse og vente på;
    jamfør vikeplikt
    Приклад
    • ein må vike for ambulansen;
    • her må bilar vike for syklistar;
    • normalt skal ein vike for trafikk frå høgre;
    • motorbåtar skal vike for seilskuter
  5. gje etter for;
    bøye av
    Приклад
    • vike for lova;
    • til slutt måtte ho vike av for presset;
    • eg vik ikkje ein millimeter

Фіксовані вирази

  • på vikande front
    i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
    på defensiven
Сторінка статті

styrte om

Значення та вживання

falle om;
Sjå: styrte
Приклад
  • styrte om på gata
Сторінка статті

styrte

styrta

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. falle, rase eller strøyme nedover utan styring
    Приклад
    • flyet styrta i havet;
    • elva styrta utfor stupet;
    • tårnet styrta saman
  2. få noko til å falle saman, falle nedover eller renne nedover;
    tømme, slå ut med fart
    Приклад
    • styrte lasset i fyllinga;
    • styrte noko i avgrunnen
  3. drikke noko raskt
    Приклад
    • styrte ned eit glas vatn;
    • han styrta ein øl
  4. flytte seg i høg fart;
    Приклад
    • han styrtar på dør
  5. i overført tyding: begynne å gjere noko utan planlegging;
    Приклад
    • styrte seg ut i dristige spekulasjonar
  6. i overført tyding: få nokon ut av balanse, ut av posisjon eller i vanry;
    Приклад
    • styrte regjeringa;
    • svindlaren styrta dei alle i ulykka
  7. kollapse eller døy;
    Приклад
    • kua styrta på båsen;
    • han gjekk til han styrta

Фіксовані вирази

  • styrte om
    falle om
    • styrte om på gata
Сторінка статті

uskjerma

прикметник

Значення та вживання

utan skjerming eller vern
Приклад
  • hagen er uskjerma og har fritt innsyn frå gata
Сторінка статті

uro

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. fråvære av ro (2, 1);
    Приклад
    • vere i uro;
    • med vinden kjem uro på havet
  2. skipling av ro og stille;
    Приклад
    • det er uro i klassa;
    • høyre uroa frå gata
  3. kjensle av misnøye eller angst;
    Приклад
    • ha uro i sjela;
    • kjenne ei stor uro over framtida;
    • hendinga vekte ei uro i henne;
    • tanken fylte han med uro
  4. (politisk) spent situasjon eller tilhøve;
    Приклад
    • politisk uro;
    • uroa i massane auka;
    • landet er prega av sosial uro
  5. murring i kropp eller lemer;
    mild verk
    Приклад
    • ha ei uro i nakken
  6. balansehjul i urverk
  7. opphengd leike eller pynt med delar som blir haldne i rørsle (og lagar lyd) av luftdrag eller innebygd motor
Сторінка статті