Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 27 oppslagsord

aktuar

іменник чоловічий

Вимова

aktuaˊr

Походження

av latin actuarius ‘skrivar; rekneskapsførar’; samanheng med akt (

Значення та вживання

universitetsutdanna matematikar som er ekspert på forsikringstekniske utrekningar;

forsikringsmatematikar;

jamfør cand.act.

Сторінка статті

gjer-det-sjølv

іменник незмінні

Значення та вживання

det å gjere noko sjølv, ofte handverk, heller enn at profesjonelle gjer oppgåva

Приклад

gjer-det-sjølv har blitt meir populært i det siste;
ho var ekspert i gjer-det-sjølv

Сторінка статті

sjølvtitulert

прикметник

Значення та вживання

som har ein tittel som ein sjølv har gjeve seg
Приклад
- han er sjølvtitulert ekspert i det aller meste
som har same tittel som utgjevaren, særleg brukt om eit album med same namn som artisten
Приклад
- Beyoncé gav ut det sjølvtitulerte albumet ‘Beyoncé’

Сторінка статті

rakettforskar

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som er ekspert på konstruksjon av rakettar og liknande
Приклад
- rakettforskarar og astronautar
i overført tyding: person som er særs intelligent
Приклад
- ein treng ikkje vere rakettforskar for å forstå kva som er gale her;
- denne brukarettleiinga må vere skriven for rakettforskarar

Сторінка статті

på

прийменник

Походження

av norrønt upp á ‘opp på’

Значення та вживання

brukt om plassering mot eit underlag eller inntil noko
Приклад
- maten står på bordet;
- sitje på benken;
- liggje på stranda;
- lese på senga;
- biletet heng på veggen;
- stå på ei liste
brukt om plassering i noko
Приклад
- det er vatn på flaska;
- ha pengar på lomma
brukt ved nemning for lokalitet, område eller liknande
Приклад
- bu på ein gard;
- vere ute på sjøen
brukt ved namn på øyar og dei fleste byane i innlandet
Приклад
- vere heimehøyrande på Stord;
- bu på Lillehammer
brukt ved nemning av lokale, institusjon eller liknande
Приклад
- gå på konsert;
- vere på skulen;
- dei er ute på byen
brukt ved ord for kroppsdel
Приклад
- kome seg på beina;
- stå på hendene;
- ha hår på brystet;
- træ ein ring på fingeren
brukt ved ord for transportmiddel
Приклад
- setje seg på sykkelen;
- gå på ski;
- om bord på båten
brukt for å vise tilknyting mellom del og heilskap
Приклад
- taket på huset;
- ulla på sauen;
- enden på visa
brukt ved nemningar for eigenskapar i forhold til noko anna
Приклад
- breidda på vegen;
- fargen på veggen;
- storleiken på beløpet
brukt i uttrykk som nemner relasjon, situasjon eller liknande
Приклад
- gleda er på mi side;
- ta noko på seg;
- helse på nokon;
- vente på noko;
- få tid på seg;
- kjenne noko på seg;
- sove på saka;
- vere ekspert på fleire område;
- resultatet er på nivå med det i fjor
brukt i tidsuttrykk
Приклад
- midt på dagen;
- på sine gamle dagar;
- gjere noko på ein time;
- hytta har ikkje vore i bruk på år og dag;
- eg har ikkje vore der på mange år
brukt for å indikere ei rekkje;
etter (2, 8)
Приклад
- tusen på tusen;
- gong på gong
brukt ved ord som nemner årsak, middel eller måte
Приклад
- på eigen kostnad;
- vere på jakt;
- klare seg på eit vis;
- ta fisk på garn;
- skyte på langt hald;
- truge nokon på livet;
- køyre på høggir;
- krevje husleige på forskot;
- lese bøker på engelsk;
- spele eit stykke på oppmoding frå publikum
med omsyn til
Приклад
- stor på vokster;
- på godt og vondt
med hjelp av
Приклад
- motoren går på bensin;
- konkurrere på kvalitet
brukt ved talstorleikar
Приклад
- ein fisk på to kilo;
- ein sum på 1 000 kr;
- ein periode på minimum ti år
brukt ved fordeling
Приклад
- det blir 200 kr på kvar
brukt ved rørsle eller flytting av noko
Приклад
- lyfte på hatten;
- gløtte på døra
om det å sanse eller vende seg til: i retning av noko eller nokon;
mot
Приклад
- rope på nokon;
- sjå på tv;
- han tittar på henne
brukt som verbalpartikkel
Приклад
- drive på med noko;
- det fryser på;
- det stod ikkje lenge på;
- det tok hardt på;
- vinden står på;
- kan eg sitje på med deg?
- slå på radioen
brukt saman med verb i uttrykk med ‘seg’
Приклад
- kle på seg;
- la vente på seg;
- han har lagt på seg
brukt som adverb: i aktiv tilstand
Приклад
- tv-en er på;
- lyset står på

Фіксовані вирази

ha noko på nokon
skulde nokon for noko ugunstig eller ulovleg
politiet har noko på han
likne på
sjå ut som
han liknar på mor si
på fote
i orden, i tilfredsstillande tilstand
få noko på fote;
hjelpe nokon på fote;
kome seg på fote att
på førehand
i førevegen;
føreåt, tidlegare
skrive kontrakt på førehand;
eg fekk ingen informasjon på førehand
på grunn av
som følgje av;
forkorta pga.
brua er stengd på grunn av uvêret
på kryss og tvers
i alle retningar
dei søkte gjennom området på kryss og tvers
på langs
i lengderetninga
skjere loffen på langs;
på langs og på tvers
på skeive
1. på skakke;
  på skrå
  kassene står på skeive
2. på ein uheldig og uynskt måte
  alt går på skeive
på tverke
på feil eller dårleg måte;
skeis, ulagleg
dette kjem på tverke for meg;
alt går på tverke i dag
stå på
1. gå føre seg;
  hende
  kva er det som står på her?
  krangelen stod ikkje lenge på
2. henge i;
  jobbe hardt
  elevane har verkeleg stått på i dag
vere på
med trykksterkt ‘på’: vere vaken og engasjert
for å lukkast må ein alltid vere på
vere på han
vere i aktivitet
etter pausen er det på han igjen;
han var tidleg på han om morgonen

Сторінка статті

peile

peila

дієслово

Походження

frå lågtysk eller nederlandsk; av eldre lågtysk pegelen

Значення та вживання

finne retninga til noko ved hjelp av kompass, radiosignal eller liknande, for å fastslå ein posisjon
Приклад
- ho er ekspert på å peile mobilsignal
måle djupn eller høgd på (væske i behaldar)
Приклад
- peile motorolja

Фіксовані вирази

peile inn
1. lokalisere (radiosendar eller liknande)
  dei peila inn den radiomerkte ulven ein gong i veka
2. gradvis orientere seg mot
  dei peilar seg inn mot yrke med høg løn

Сторінка статті

engasjere

engasjera

дієслово

Вимова

engasjeˊre eller angasjeˊre

Походження

av fransk en ‘i’ og gager ‘løne’, opphavleg ‘pantsetje’

Значення та вживання

tilsetje for ei viss tid;
knyte til seg ved avtale
Приклад
- engasjere ein advokat;
- bli engasjert som ekspert i saka
by opp til dans
Приклад
- damene engasjerer
vekkje engasjement (1);
skape interesse hos;
fengje (3, 2)
Приклад
- teaterstykket engasjerer;
- det er viktig å engasjere ungdomen
- brukt som adjektiv
  ei engasjerande lærebok;
  engasjerande aktivitetar
brukt som adjektiv: interessert og aktiv
Приклад
- engasjerte medarbeidarar;
- vi treng engasjerte ungdomar;
- vere politisk engasjert

Фіксовані вирази

engasjere seg
delta i og vere sterkt oppteken av
engasjere seg i ei sak;
engasjere seg i politikken;
engasjere seg for å skape gode oppvekstmiljø

Сторінка статті

paneldeltakar

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som er deltakar i eit panel (5), til dømes ein debatt eller som ekspert i eit ekspertpanel

Сторінка статті

pretendere

pretendera

дієслово

Вимова

pretandere eller pretangdere

Походження

gjennom fransk; frå latin ‘rette fram’

Значення та вживання

gjere krav på, gje seg ut for, låst

Приклад

ho pretenderer å vere ekspert

Сторінка статті

kremlolog

іменник чоловічий

Походження

etter namnet på borga Kreml, det politiske maktsenteret i Russland; jamfør -log

Значення та вживання

ekspert på å tolke den politiske utviklinga i Russland (og det tidlegare Sovjetunionen) ut frå handlingane og utsegnene til den politiske leiinga i landet

Сторінка статті

Результати на сторінці: