Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
42 результатів

Словник нюношка 42 oppslagsord

utvortes

прикметник

Походження

frå lågtysk; jamfør norrønt útanverðr ‘ytre’

Значення та вживання

som gjeld utsida, særleg av dyre- eller menneskekropp;
motsett innvortes
Приклад
  • medisinen er berre til utvortes bruk
Сторінка статті

dom 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt dómr, jamfør tysk tun og engelsk do ‘gjere’; jamfør -dom

Значення та вживання

  1. sluttavgjerd i ei rettssak
    Приклад
    • felle ein dom;
    • domen lyder på to års fengsel;
    • dom utan vilkår;
    • ein mild dom;
    • anke ein dom;
    • utan lov og dom
  2. Приклад
    • min dom om kunstverket

Фіксовані вирази

  • dom på vilkår
  • dom utan vilkår
    dom som må sonast
  • i dyre domar
    svært dyrt
  • kome opp til doms
    om sak for retten: vere klar til domfelling
  • setje seg til doms over
    fordøme, døme, kritisere
  • utan lov og dom
    utan rettargang
    • bli fengsla utan lov og dom
Сторінка статті

dyr 2

прикметник

Походження

norrønt dýrr

Значення та вживання

  1. som kostar mykje;
    med høgt prisnivå;
    Приклад
    • ei dyr reise;
    • handle i ein dyr butikk;
    • ha eit dyrt lån;
    • det blir dyrare å fly;
    • eit dyrt land å bu i;
    • ha dyre vanar;
    • bilen er dyr i drift;
    • styre unna dei dyraste butikkane
  2. som kostar ein mykje slit, liding eller liknande
    Приклад
    • det vart ein dyr lærepenge for meg
    • brukt som adverb
      • bøte dyrt for noko;
      • han måtte betale dyrt for feilen
  3. som det finst lite av;
    Приклад
    • dyre dropar;
    • ho har mange dyre minne om mora
  4. Приклад
    • Guds dyre ord
    • brukt som adverb
      • love dyrt og heilagt

Фіксовані вирази

  • no er gode råd dyre
    no er det vanskeleg å vite korleis ein skal greie seg
  • selje seg dyrt
    kjempe innbite (mot ei overmakt)
    • bortelaget selde seg dyrt
Сторінка статті

ferietur

іменник чоловічий

Значення та вживання

tur (1, 2) ein reiser på i ein ferie (1);
Приклад
  • reise på ferietur til England;
  • vi har ikkje råd til dyre ferieturar
Сторінка статті

ferd

іменник жіночий

Походження

norrønt ferð; samanheng med fare (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • byferd;
    • granskingsferd;
    • måneferd;
    • gjere ei ferd;
    • lykke på ferda!
  2. Приклад
    • gje seg, ta i ferd med – byrje med;
    • reven har vore på ferd(e) – har vore ute, har fare (og gjort gale);
    • kva er på ferde? – kva står på?, kva har hendt?, kva gjeld det?
    • det er fare (el. noko gale) på ferd(e);
    • det er mykje på ferd(e) (til stell) – noko uvanleg (stort, lite, fælt e l)
  3. manér, fakte, strek
    Приклад
    • hans milde ferd;
    • vere høvisk i all si ferd;
    • kva er dette for ferd(er)!
    • fare med fante-, galne-, gape-, røvar-, toske-, tull-ferd(er)
  4. (dyre)spor
    Приклад
    • ferder etter bjørn
  5. Приклад
    • brudeferd;
    • gravølsferd
  6. Приклад
    • ei ferd med vatn

Фіксовані вирази

  • fare siste ferda
    bli ført til grava
  • vere i ferd med
    vere i gang med, drive med, skulle til (å gjere)
    • arbeidsmarknaden er i ferd med å bli for stram;
    • departementet er i ferd med å utarbeide reglar;
    • tida er i ferd med å endre seg
Сторінка статті

vane

іменник чоловічий

Походження

norrønt vani; av van (3

Значення та вживання

  1. framferd eller handlemåte som er gjenteken så mange gonger at han er vorten meir eller mindre automatisert og umedviten;
    jamfør uvane
    Приклад
    • ein god vane;
    • han kjenner vanane til kollegaene;
    • ho låste døra av gammal vane;
    • dei har fått dyre vanar;
    • eg har ein del inngrodde vanar;
    • i ferien kom eg ut av vanen med å trene om morgonen

Фіксовані вирази

  • gammal vane er vond å vende
    det er vanskeleg å leggje av seg ein innarbeidd vane
  • ha for vane
    pleie;
    bruke
    • tenåringen har for vane å sove lenge i helgene
  • sin vane tru
    i samsvar med det ein pleier å gjere
    • sin vane tru kom ho for seint til timen
Сторінка статті

snobb

іменник чоловічий

Походження

av engelsk snob

Значення та вживання

  1. person som legg overdriven vekt på sosial posisjon, rikdom, dyre klede, fine vanar og liknande;
    forfengeleg narr;
    Приклад
    • vere ein snobb
  2. krins av snobbete personar
    Приклад
    • høyre til snobben
Сторінка статті

totalfrede

totalfreda

дієслово
розділений інфінітив: totalfreda

Значення та вживання

  1. vedta at eit område, ein dyre- eller planteart er verna mot alle inngrep;
    jamfør frede (1)
    Приклад
    • dei vil totalfrede hummaren i fjorden
  2. i overført tyding: la vere å kritisere, skjere ned på budsjett, seie opp nokon eller liknande
    Приклад
    • dei totalfredar skulen dei neste to åra
Сторінка статті

skinn

іменник середній

Походження

norrønt skinn

Значення та вживання

  1. ytre dekke på dyre- eller menneskekropp, med eller utan hår, fjør eller liknande;
    Приклад
    • flåtten har bite seg fast i skinnet;
    • sauen vart klypt ned til skinnet;
    • steikje fisken med skinnet på
  2. flådd og preparert hud av dyr, med eller utan hår, fjør eller liknande;
    Приклад
    • hanskar av ekte skinn;
    • han var kledd i skinn frå topp til tå;
    • bøker bundne i skinn
  3. hinne, skal eller hud på bær, frukt og liknande;
    hinne og liknande på mat
    Приклад
    • flå skinnet av ein kokt tomat;
    • han fjerna skinnet frå pølsa
  4. gammalt, men uthaldande, menneske eller dyr
    Приклад
    • han er eit seigt skinn;
    • det gamle skinnet krekte seg til postkassa kvar dag;
    • stakkars skinnet, bur heilt åleine

Фіксовані вирази

  • berre skinn og bein
    veldig tynn;
    radmager
    • han var berre skinn og bein og kunne knapt stå på føtene
  • gå ut av sitt gode skinn
    miste sjølvtøyminga;
    bli veldig sint
  • halde seg i skinnet
    kontrollere kjenslene sine;
    styre seg, beherske seg
  • i sinn og skinn
    tvers igjennom;
    fullstendig, totalt
  • ikkje selje skinnet før bjørnen er skoten
    ikkje rekne for visst noko ein ikkje har
  • redde skinnet
    berge seg
  • ribbe/flå til skinnet
    ta alt frå nokon;
    røve, plyndre
    • ho vart ribba til skinnet av eksen;
    • turistane blir flådd til skinnet
  • som eit piska skinn
    på ein travel eller heseblesande måte
    • springe som eit piska skinn;
    • ho stressa rundt som eit piska skinn
  • våge skinnet
    gjere noko som er risikabelt;
    tore å ta ein risiko
  • våt til skinnet
    våt heilt gjennom kleda;
    gjennomvåt
Сторінка статті

sekresjon

іменник чоловічий

Походження

frå latin, av secernere ‘skilje ut’

Значення та вживання

utskiljing av stoff i dyre- eller planteorganismar
Приклад
  • sekresjon av magesyre
Сторінка статті