Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
86 результатів

Словник букмола 86 oppslagsord

sosial 1

іменник чоловічий

Походження

av sosial (2

Значення та вживання

i bestemt form entall: sosialkontor
Приклад
  • gå på sosialen
Сторінка статті

sosial 2

прикметник

Походження

gjennom fransk; fra latin, av socius ‘forbundsfelle’

Значення та вживання

  1. som er skikket for liv i selskap med andre
    Приклад
    • vår sosiale natur
  2. om dyr, særlig insekt: som lever i samfunn (4);
    Приклад
    • sosiale insekter
  3. som gjelder samfunnet og samfunnsforholdene
    Приклад
    • sosiale trygder;
    • landet strir med enorme sosiale problemer;
    • politiske og sosiale reformer;
    • de sosiale ulikhetene må vekk;
    • de forskjellige sosiale klassene i samfunnet

Фіксовані вирази

  • sosial boligbygging
    særlig om kooperativ boligbygging: boligbygging som tar sikte på å skaffe vanlige folk bolig
  • sosial dumping
    situasjon der arbeidstakere, ofte utenlandske, har dårligere lønns- og arbeidsvilkår enn det som er normalt for en viss type arbeid
    • hindre at økt arbeidsinnvandring fører til sosial dumping
  • sosiale utgifter
    utgifter til trygd og lignende for de ansatte (i et firma)
  • sosialt arbeid
    arbeid eller hjelpetiltak for personer eller grupper med sosiale og økonomiske vansker
  • sosialt medium
    tjeneste på internett for individer og grupper der brukere kan utveksle meldinger, bilder, film osv.
    • spre informasjon på et sosialt medium;
    • sosiale medier gjør det lettere å holde kontakt med venner
Сторінка статті

woke

прикметник

Вимова

våok

Походження

fra engelsk, av wake ‘våkne opp’

Значення та вживання

som er preget av høy bevissthet om sosial urettferdighet, rasisme eller lignende, ofte brukt kritisk om motdebattant;
Приклад
  • en woke politiker;
  • woke ungdommer;
  • bli beskyldt for å være altfor woke
Сторінка статті

velferdsarbeid

іменник середній

Значення та вживання

arbeid som tjener til å skape trivsel eller velferd (1)
Приклад
  • jobbe innenfor sosial omsorg og velferdsarbeid;
  • utføre velferdsarbeid for sjøfolk
Сторінка статті

snobb

іменник чоловічий

Походження

av engelsk snob

Значення та вживання

  1. person som legger overdreven vekt på sosial posisjon, rikdom, klær, fine vaner og lignende;
    forfengelig narr;
    Приклад
    • de er noen ordentlige snobber
  2. krets av snobbete personer
    Приклад
    • tilhøre snobben
Сторінка статті

rolle 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

gjennom tysk og fransk, opprinnelig ‘papirrull’; samme opprinnelse som rulle (2

Значення та вживання

  1. person eller figur som en skuespiller skal framstille
    Приклад
    • få rollen som den slemme ulven;
    • dette er en viktig rolle i filmen
  2. replikker eller innslag av sang og dans som en skuespiller skal framføre i et teaterstykke eller en film;
    Приклад
    • lære rollen sin
  3. i overført betydning: måte å framstille seg på som ikke gjenspeiler hvordan en virkelig er
    Приклад
    • spille rollen som streng far
  4. part eller del av noe med en bestemt funksjon eller status;
    oppgave, plass
    Приклад
    • få en avgjørende rolle i bedriften;
    • medienes rolle i samfunnet
  5. uskrevne regler og mønstre for oppførsel og handlemåte, særlig knyttet til en bestemt sosial posisjon eller status
    Приклад
    • laget følte ikke at treneren tok rollen sin på alvor

Фіксовані вирази

  • falle ut av rollen
    • glemme innlært rollespill;
      jamfør rolle (1, 2)
      • skuespilleren falt ut av rollen og glemte replikkene sine
    • glemme eller komme ut av en innlært måte å være på;
      glemme seg, miste tråden;
      jamfør rolle (1, 5)
      • han falt helt ut av rollen som hyggelig kelner
  • ha utspilt sin rolle
    være uten betydning
  • spille en rolle
    ha en betydning;
    påvirke
    • landet har spilt en viktig rolle i prosessen med å skape fred;
    • det spilte ingen rolle om hun trodde på ham
Сторінка статті

høyt på strå

Значення та вживання

med høy sosial stilling;
Se: høy, strå
Приклад
  • kundene var høyt på strå
Сторінка статті

strå

іменник середній

Походження

norrønt strá

Значення та вживання

  1. (avrevet og tørket) stengel av gress
    Приклад
    • tygge på et strå;
    • byggen var kort i strået
  2. Приклад
    • et tak av strå

Фіксовані вирази

  • et strå kvassere
    litt bedre
    • bortelaget var et strå kvassere enn hjemmelaget
  • høyt på strå
    med høy sosial stilling
    • kundene var høyt på strå
  • trekke det korteste strået
  • trekke det lengste strået
    vinne, seire
  • trekke strå om
    foreta loddtrekning om
Сторінка статті

stige 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt stigi

Значення та вживання

  1. redskap til å klatre i som består av to parallelle stenger med trinn mellom
    Приклад
    • klatre i en stige;
    • stå i stigen og male
  2. i overført betydning: mulighet for høyere sosial anseelse
    Приклад
    • befinne seg på maktens stige

Фіксовані вирази

  • dra/trekke stigen opp etter seg
    ikke la andre få glede av hva en selv har hatt glede av
    • boligeierne har dratt stigen opp etter seg;
    • hun trakk stigen opp etter seg
Сторінка статті

stor

прикметник

Походження

norrønt stórr

Значення та вживання

  1. av betydelig utstrekning eller omfang;
    diger, dryg, svær;
    motsatt liten (1);
    jamfør større, størst
    Приклад
    • store hus;
    • vokse seg stor og sterk;
    • være stor for alderen;
    • en stor by;
    • de største landene i verden;
    • en stor flokk;
    • en stor familie;
    • et stort smil
  2. som gjør mye av seg;
    Приклад
    • en stor bedrift;
    • Norge har vært en stor eksportør av tørrfisk;
    • tjene store penger;
    • en stor del av innbyggerne;
    • stor forskjell;
    • i stor målestokk;
    • gjøre noen en stor tjeneste;
    • ikke spise stort
    • brukt som adverb:
      • hun gledet seg stort over suksessen;
      • glede seg stort til noe;
      • dominere stort
    • brukt som substantiv
      • kjøpe inn i stort
  3. brukt ved angivelse av beløp, mål, vekt:
    Приклад
    • et beløp, stort kr 45 000;
    • huset er 104 m2 stort
  4. Приклад
    • tidens store politiske spørsmål;
    • det store spørsmål er…;
    • en stor dag;
    • trekke opp de store linjene;
    • i store trekk;
    • arbeide for større rettferdighet;
    • en stor glede;
    • en stor sorg;
    • med største fornøyelse
  5. Приклад
    • ha store tanker om noen eller noe
  6. Приклад
    • bruke store ord
  7. som har høy (sosial) stilling
    Приклад
    • han er blitt en stor mann
  8. dyktig, berømt
    Приклад
    • en stor vitenskapsmann;
    • en stor idrettsutøver;
    • en av våre største skuespillere
    • brukt som substantiv
      • det blir nok noe stort av henne
  9. overmodig
    Приклад
    • være stor på det
  10. ordentlig, riktig
    Приклад
    • du er en stor tosk;
    • han var en stor unge all sin tid
  11. flott, fin
    Приклад
    • ikke være stort vant;
    • holde et stort selskap
  12. full, hel
    Приклад
    • den store kjærligheten;
    • det store tomrom
  13. Приклад
    • være stor nok til å innrømme en feil
  14. brukt i utrop for å uttrykke overraskelse eller lignende
    Приклад
    • du store Gud!
    • du store verden!
    • du store min!

Фіксовані вирази

  • gjøre store øyne
    sperre øynene opp av forbauselse
  • i det store og hele
    alt i alt, stort sett, jevnt over
  • ikke stort annet
    ikke særlig mer;
    nesten bare
    • ikke se stort annet enn svarte skogen;
    • de fleste vet ikke stort annet om meg
  • ikke stort over
    ikke særlig mer enn
    • han kan ikke være stort over 20 år;
    • ikke stort over minstepensjon
  • se stort på
    vurdere i grove trekk uten å henge seg opp i detaljer;
    være mild og overbærende
    • se stort på det
  • store og små
    voksne og barn
  • store oktav
    oktav (2) under lille oktav og to oktaver under enstrøken oktav
  • stort sett
    vurdert samlet med mindre vekt på de enkelte detaljene;
    vanligvis
  • være stor i kjeften
    bruke sterke ord;
    være skrytete
  • være stor på det
    være kry eller overlegen
Сторінка статті