Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
6421 результатів

Словник букмола 3502 oppslagsord

ved 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt viðr ‘tre, skog, tømmer’

Значення та вживання

  1. dødt og hardt cellevev i røtter, stammer og grener hos trær, busker og lyng
    Приклад
    • bjørka er hard i veden
  2. kappet og kløyvd trevirke brukt til brensel
    Приклад
    • sanke ved;
    • fyre med ved;
    • sage ved;
    • de hogde all veden i går
  3. brukt som etterledd i sammensetninger: busk eller lite tre

Фіксовані вирази

  • bære ved til bålet
    handle eller ytre seg på en måte som øker konflikt eller sinne;
    helle bensin på bålet
  • hel ved
    1. massivt tre
      • sjekk om det er laminat eller hel ved
    2. helstøpt (2), solid (4) person eller produkt
      • hun er hel ved
  • mellom barken og veden
    i en vanskelig stilling
    • de havnet mellom barken og veden
Сторінка статті

ved 2

прийменник

Походження

norrønt við, viðr

Значення та вживання

  1. nær inntil;
    i nærheten av
    Приклад
    • sitte ved bordet;
    • katten varmer seg ved ovnen;
    • hun har arr ved munnen;
    • de bor ved kysten;
    • slaget ved Fimreite
  2. brukt for å vise tilknytning til institusjon, arrangement eller lignende;
    jamfør på (5)
    Приклад
    • studere ved universitetet;
    • være ansatt ved biblioteket;
    • være til stede ved en tilstelning
  3. brukt for å uttrykke at en viss egenskap eller et visst forhold er forbundet med noe eller noen;
    knyttet til
    Приклад
    • se fordelene ved noe;
    • han hadde noe fremmed ved seg;
    • den omstridte siden ved saken
  4. brukt for å uttrykke en viss fysisk eller mental tilstand
    Приклад
    • være ved bevissthet;
    • de var ved godt mot
  5. brukt for å angi et omtrentlig tidspunkt (eller en hendelse brukt som tidsreferanse)
    Приклад
    • ved femtiden;
    • ved avreisen;
    • ved første anledning
  6. som følge av;
    Приклад
    • miste alt ved brann;
    • bli reddet ved et hell;
    • le ved tanken på noe
  7. når det gjelder;
    Приклад
    • det er ingenting å gjøre ved det
  8. brukt for å angi middel eller måte: gjennom, med
    Приклад
    • klare seg ved egen hjelp;
    • holde seg i form ved å sykle;
    • nevne noen ved navn;
    • steke noe ved svak varme
  9. brukt for å angi den ansvarlige eller handlende i en bestemt sammenheng
    Приклад
    • underholdning ved elever fra kulturskolen;
    • idrettslaget møtte ved formannen
  10. brukt som adverb i forbindelse med visse verb
    Приклад
    • legge ved svarporto

Фіксовані вирази

  • bli ved
    fortsette
    • jeg kan bli ved å være som jeg er
  • ikke komme noen/noe ved
    ikke angå noen eller noe
  • snakkes ved
    ta seg en prat
    • vi får snakkes ved om noen dager
  • stå ved
    vedkjenne seg
    • har du lovt det, må du stå ved det;
    • jeg står ved valget mitt
  • vare ved
    fortsette
    • konflikten varer ved;
    • en trampeklapp som varte ved
  • være ved
    1. vedgå (1), innrømme
      • hun vil ikke være ved at hun har løyet
    2. være i ferd med;
      holde på (2)
      • et land som er ved å bli skremmende polarisert;
      • være nær ved å miste motet
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjør den ene av to (mer eller mindre) like store deler
    Приклад
    • de delte og fikk et halvt brød hver;
    • en halv kilo;
    • to og en halv;
    • en halv omdreining
    • brukt som substantiv:
      • de fikk ikke engang det halve;
      • det halve hadde vært nok;
      • en halv kan vel ikke skade
  2. om mengde, fart eller annen målenhet, som er fylt eller brukes ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • båten gikk med halv fart;
    • spannet var halvt;
    • ta en halv øl
  3. om klokkeslett: 30 minutter før en hel time
    Приклад
    • klokka er halv ti, altså 09.30 eller 21.30
  4. som utgjør opptil halvparten av noe;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • en halv seier
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, til en viss grad
    Приклад
    • si noe halvt i spøk;
    • hun svarte halvt smilende;
    • snu seg halvt på stolen
  6. om gjerning, karakter, løfte, sannhet, svar og lignende: ikke komplett, ufullkommen, ufullstendig
    Приклад
    • et halvt løfte;
    • dette er bare en halv løsning

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    en halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på lomma
  • en halv gang
    femti prosent (mer);
    ofte brukt i sammenligninger om mengde, størrelse eller lignende
    • dreie en halv gang rundt sin egen akse;
    • tenke seg om en halv gang til før man handler;
    • temperaturen sank én og en halv gang så raskt som forventet
  • flagge på halv stang
    la flagg henge cirka halvveis ned på flaggstangen som uttrykk for sorg ved dødsfall og begravelse
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å si
  • med et halvt øre
    uten å høre helt etter
    • lytte til radioen med et halvt øre
  • med et halvt øye
    uten å måtte se nøye;
    med et flyktig blikk
    • at du liker meg, kan jeg se med et halvt øye
  • på halv tolv/åtte
    ikke helt rett, skeivt, tilfeldig, uten styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • innsatsen har vært litt på halv tolv
Сторінка статті

laudabilis

іменник незмінні

Походження

fra latin ‘rosverdig’

Значення та вживання

eldre betegnelse for beste karakter ved en universitetseksamen
Сторінка статті

men 2

іменник середній

Походження

av men (3

Значення та вживання

Приклад
  • det er et stort men ved planen
Сторінка статті

spade

іменник чоловічий

Походження

norrønt (jarn)spaði; fra lavtysk

Значення та вживання

  1. redskap med blad (2) og skaft (1) til å måke og grave med
    Приклад
    • grave ut tomta med hakke og spade
  2. det som går på en spade (1)
    Приклад
    • en spade sand
  3. redskap med blad (2) og skaft (1) som ligner en spade (1)

Фіксовані вирази

  • kalle en spade for en spade
    nevne noe ved dets rette navn
  • sette/stikke spaden i jorda
    begynne byggingen av noe
    • nå setter de spaden i jorda for det neste byggetrinnet;
    • det vil ta år før vi kan stikke spaden i jorda
Сторінка статті

KI-generert

прикметник

Походження

av KI

Значення та вживання

laget ved hjelp av kunstig intelligens;
jamfør generere
Приклад
  • denne teksten er ikke KI-generert
Сторінка статті

bootleg

іменник чоловічий

Вимова

bu´tleg

Походження

fra engelsk, opprinnelig ‘støvelskaft’, av bootlegger ‘person som smugler brennevin ved å gjemme små flasker i støvlene sine’

Значення та вживання

piratkopi av musikk, film, spill eller lignende, for eksempel ulovlig lydopptak fra konsert
Приклад
  • musikken ble opprinnelig utgitt som ulovlig bootleg
Сторінка статті

blokkjede, blokk-kjede

іменник чоловічий

Значення та вживання

i IT: system som lagrer data om digitale transaksjoner ved hjelp av kryptografi, og som blant annet danner grunnlag for kryptovaluta
Сторінка статті

austerveg

іменник чоловічий

Походження

norrønt austrvegr

Значення та вживання

i norrøn tid: vei mot øst (1, 1);
land i øst, særlig ved Østersjøen;
jamfør vesterveg

Фіксовані вирази

Сторінка статті

Словник нюношка 2919 oppslagsord

ved 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt viðr ‘tre, skog, tømmer’

Значення та вживання

  1. daud og hard cellevev i røter, stamme og greiner hos tre, buskar og lyng
    Приклад
    • furua er laus i veden
  2. kappa og kløyvd trevirke nytta til brensel
    Приклад
    • ein famn ved;
    • fyre med ved;
    • hogge ved;
    • dei har saga all veden
  3. brukt som etterledd i samansetningar: busk eller lite tre

Фіксовані вирази

  • bere ved til bålet
    handle eller ytre seg på ein måte som aukar konflikt eller sinne;
    helle bensin på bålet
  • heil ved
    1. massivt tre
      • ei list av heil ved
    2. heilstøypt (2), solid (4) person eller produkt
      • slike folk er heil ved
  • mellom borken og veden
    i ei vanskeleg stode
    • det er lett å hamne mellom borken og veden
Сторінка статті

ved 2

прийменник

Походження

norrønt við, viðr

Значення та вживання

  1. tett attmed;
    i nærleiken av
    Приклад
    • sitje ved bordet;
    • dei sette seg ved bordet;
    • eg fekk eit kutt ved nasen;
    • inne ved veggen;
    • ute ved kysten;
    • slaget ved Kringen
  2. brukt for å vise tilknyting til institusjon, arrangement eller liknande;
    jamfør på (5)
    Приклад
    • studere ved universitetet;
    • vere tilsett ved fabrikken;
    • vere til stades ved ei tilstelling
  3. brukt for å uttrykkje at ein viss eigenskap eller ei viss stode er knytt til noko eller nokon
    Приклад
    • ha noko framandt ved seg;
    • peike på ulike sider ved saka
  4. brukt for å uttrykkje ein viss fysisk eller mental tilstand
    Приклад
    • vere ved god helse;
    • eg er ved godt mot;
    • ho var ved medvit da ambulansen kom
  5. brukt for å nemne eit omtrentleg tidspunkt (eller ei hending brukt som tidsreferanse)
    Приклад
    • ved totida;
    • ved avreisa;
    • ved fleire høve
  6. som følgje av;
    Приклад
    • hattane vart ombytte ved eit mistak;
    • bli redda ved eit utruleg hell;
    • glede seg ved noko
  7. når det gjeld;
    Приклад
    • det er ikkje noko å gjere ved det
  8. brukt for å nemne middel eller måte: gjennom, av, med
    Приклад
    • klare seg ved eiga hjelp;
    • ved hjelp av eigne krefter;
    • få pengane ved å vende seg til banken
  9. brukt for å nemne den ansvarlege eller handlande i ein viss samanheng
    Приклад
    • idrettslaget møtte ved formannen;
    • brevet gjekk til Universitetet ved rektor
  10. brukt for å uttrykkje at ei handling er retta mot nokon;
    Приклад
    • dei var gode ved han;
    • tale ved nokon
  11. brukt som adverb i samband med visse verb
    Приклад
    • leggje ved svarporto

Фіксовані вирази

  • bli ved
    halde fram med
    • han kjem til å bli ved å nekte for dette
  • stå ved
    vedkjenne seg
    • har du lova det, må du stå ved det;
    • eg står ved valet mitt
  • talast/snakkast ved
    ta seg ein prat
    • dei hadde talast ved fleire gonger
  • vare ved
    halde fram
    • den væpna konflikten har vart ved i fleire år
  • vere ved
    1. vedgå (1), innrømme
      • gutungen ville ikkje vere ved at han ikkje kunne lese
    2. vere i ferd med;
      halde på (2)
      • vi er ved å bli gamle
Сторінка статті

vede

veda

дієслово
розділений інфінітив: veda

Походження

norrønt viða

Значення та вживання

sanke ved;
hente heim ved til brensel
Приклад
  • vere i skogen og vede
Сторінка статті

tenarskap

іменник чоловічий або середній

Значення та вживання

  1. samling tenarar ved herskapsbustad eller liknande;
    Приклад
    • vere tilsett i tenarskapet;
    • huset har eit stort tenarskap
  2. Приклад
    • tilhøyre tenarskapet;
    • det er skilnad på rikfolk og tenarskap
Сторінка статті

fyre

fyra

дієслово

Походження

frå lågtysk; av fyr (2

Значення та вживання

  1. Приклад
    • fyre i omnen
  2. varme opp
    Приклад
    • fyre med ved;
    • fyre med straum;
    • no må vi byrje å fyre

Фіксовані вирази

  • fyre av
    skyte (1)
    • han fyrte av eit skot
  • fyre for kråkene
    sleppe ut varmen
  • fyre laus
    2. stille mange spørsmål eller kritisere
  • fyre opp
    1. tenne (1, 1)
      • fyre opp i peisen
    2. få til å bli meir livleg eller oppglødd;
      inspirere (1), stimulere
      • fyre opp stemninga;
      • dei fyrte opp kvarandre
Сторінка статті

flø 4, fløde 2

fløda

дієслово

Походження

norrønt flǿða; av flod

Значення та вживання

  1. om havvatn: stige ved flod (2);
    Приклад
    • sjøen flør
    • brukt som adjektiv
      • flødande sjø
  2. Приклад
    • elva flør utover
  3. i overført tyding: stige ukontrollert
    Приклад
    • kjenslene flør
Сторінка статті

fjøre 2, fjære 2

fjøra, fjæra

дієслово

Походження

norrønt fjara

Значення та вживання

  1. om havvatn: bli lågare ved fjøre (1, 1);
    Приклад
    • det fjørar;
    • sjøen fjørar
  2. bli liggjande berr eller på tørt land ved fallande sjø
    Приклад
    • skjeret fjørar;
    • båten fjørar opp
  3. svinne;
    minke
    Приклад
    • dagen fjøra bort;
    • livet fjøra ut
Сторінка статті

halv 1

прикметник

Походження

norrønt halfr

Значення та вживання

  1. som utgjer den eine av to (meir eller mindre like store) delar
    Приклад
    • dei delte og fekk eit halvt eple kvar;
    • ein halv liter;
    • to og ein halv
    • brukt som substantiv
      • ikkje det halve;
      • det halve hadde vore meir enn nok;
      • ein halv må vere lov
  2. om mengde, fart eller anna måleining, som er fylt eller blir brukt ca. halvparten av maksimal kapasitet;
    halvfull, halvfylt
    Приклад
    • ei halv flaske;
    • ta ein halv øl;
    • båten gjekk med halv fart
  3. om klokkeslett: 30 minutt før heil time
    Приклад
    • klokka er halv ni, altså 08.30 eller 20.30
  4. som utgjer opp til halvdelen av noko;
    delvis (2), nesten
    Приклад
    • oppleve det som ein halv fridag;
    • ein halv siger
  5. brukt som adverb: delvis, nesten, i ein viss mon
    Приклад
    • han sa det halvt i spøk;
    • dei sat halvt smilande;
    • ho stirra halvt forbi han
  6. om gjerning, karakter, lovnad, sanning, svar og liknande: ikkje heil, ufullkomen, ufullstendig
    Приклад
    • ein halv lovnad;
    • eit halvt svar;
    • ta halve standpunkt

Фіксовані вирази

  • ei halv ei
    ei halvflaske brennevin
    • ha ei halv ei på innerlomma
  • ein halv gong
    femti prosent (meir);
    ofte brukt i samanlikningar om mengde, storleik eller liknande
    • utgiftene vart ein halv gong større;
    • dreie mutteren ein halv gong til;
    • den norske kystlinja går to og ein halv gong rundt jorda
  • flagge på halv stong
    la flagg henge om lag halvvegss ned på flaggstong for å vise sorg ved dødsfall og gravferd
  • halvt om halvt
    (etter tysk halb und halb) bortimot, så å seie
    • vere halvt om halvt trulova
  • med eit halvt auge
    med ein gong, med å sjå berre lausleg
    • at den er øydelagd, kan eg sjå med eit halvt auge
  • med eit halvt øyre
    utan å høyre godt etter
    • læraren lytta med eit halvt øyre
  • på halv tolv/åtte
    ikkje heilt rett, skeivt, tilfeldig, utan styring;
    på skeive
    • med hatten på halv tolv;
    • det har gått litt på halv åtte i det siste
Сторінка статті

kjevesperre

іменник жіночий

Значення та вживання

tilstand i kjevemusklane som gjer at ein ikkje kan opne munnen, til dømes ved stivkrampe;
Сторінка статті

flu 1

іменник жіночий

Походження

norrønt flúð; samanheng med flod og flyte (1

Значення та вживання

flatt skjer eller grunne som er under vatn ved flod sjø
Сторінка статті