Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
81 результатів

Словник букмола 38 oppslagsord

setningsledd

іменник середній

Значення та вживання

hvert av de grammatiske leddene en setning består eller kan bestå av (subjekt, verbal, objekt osv.)
Сторінка статті

tidsbestemmelse

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. (det å bestemme (3) eller regne ut og gi et) uttrykk for nøyaktig tid
  2. setningsledd som uttrykker tid
Сторінка статті

valens

іменник чоловічий

Походження

fra latin ‘styrke’, av valere ‘være sterk, være verdt’

Значення та вживання

  2. i språkvitenskap: uttrykk for hvor mange og hva slags setningsledd et verb må eller kan knytte til seg for å lage grammatiske setninger
Сторінка статті

syndese

іменник чоловічий

Походження

av gresk syn- og deein ‘binde’

Значення та вживання

i språkvitenskap: sammenbinding av to ord, setningsledd eller setninger ved hjelp av en konjunksjon (1)
Сторінка статті

utfylling

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. det å fylle et tomrom, en åpning, et hull eller lignende;
    noe som fyller et tomrom, en åpning, et hull eller lignende
    Приклад
    • et fundament for videre utfylling av havna
  2. det å skrive i de tomme feltene på et skjema eller lignende;
    Приклад
    • utfylling av blanketter
  3. det å gjøre noe mer fullstendig;
    Приклад
    • temaheftet er en fin utfylling til læreboka
  4. i grammatikk: setningsledd som kreves av et annet setningsledd for at setningen skal være velformet
    Приклад
    • verbet krever en utfylling
Сторінка статті

logisk subjekt

Значення та вживання

setningsledd som betegner den eller det handlende, men som ikke nødvendigvis er identisk med det grammatiske subjektet;
Сторінка статті

indirekte objekt

Значення та вживання

setningsledd som angir hvem eller hva som har nytte eller skade av verbalhandlingen;
Приклад
  • i setningen ‘jeg gav gutten en bok’ er ‘gutten’ indirekte objekt
Сторінка статті

subjekt

іменник середній

Походження

fra latin, av subjicere ‘legge inn under’

Значення та вживання

  1. i filosofi: det erkjennende jeg;
    motsatt objekt (1)
  2. i grammatikk: setningsledd som verbalet sier noe om, og som betegner det som er eller gjør noe i aktive setninger, og det som handlingen rettes mot i passive setninger
    Приклад
    • ‘mannen’ er subjekt i ‘mannen kjører bil’ og ‘bilen’ er subjekt i ‘bilen ble kjørt av mannen’

Фіксовані вирази

  • formelt subjekt
    ord, vanligvis ‘det’, som står på subjektsplassen i en setning der det egentlige subjektet kommer senere eller der verbet ikke krever subjekt
    • i setningen ‘det stod en bil i veien’ er ‘det’ formelt subjekt
  • logisk subjekt
    setningsledd som betegner den eller det handlende, men som ikke nødvendigvis er identisk med det grammatiske subjektet
Сторінка статті

sammenligning

іменник чоловічий або жіночий

sammenlikning

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. det å sammenligne;
    Приклад
    • finne ut noe ved sammenligning;
    • trekke en sammenligning;
    • uten sammenligning for øvrig
  2. talefigur der to setningsledd blir stilt sammen, oftes med som eller enn;
    Приклад
    • 'være dum som en gås' og 'han er er større enn meg' er eksempler på sammenligning

Фіксовані вирази

  • i sammenligning med
    jamført med
  • tåle sammenligning med
    kunne måle seg med;
    være like god som
    • hans prestasjoner tåler ikke sammenligning med konkurrentenes
  • uten sammenligning
    helt sikkert;
    uten tvil
    • hun er uten sammenligning den flinkeste
Сторінка статті

objekt

іменник середній

Походження

fra latin, av objicere ‘kaste, sette noe foran en’

Значення та вживання

  1. i filosofi: ting som ligger til grunn for en forestilling;
    til forskjell fra subjekt (1)
  2. gjenstand for en handling eller virksomhet
  3. i grammatikk: setningsledd som betegner den eller det som handlingen er rettet mot, for eksempel ‘avisen’ i ‘far leser avisen’

Фіксовані вирази

  • direkte objekt
    setningsledd som uttrykker den eller det som umiddelbart berøres av den handlingen eller prosessen som verbalet uttrykker
    • i setningen ‘han gav katten mat’ er ‘mat’ direkte objekt
  • formelt objekt
    trykklett ‘det’ som fungerer som objekt i en setning
    • i setningen ‘du må ta det med ro’ er ‘det’ formelt objekt
  • indirekte objekt
    setningsledd som angir hvem eller hva som har nytte eller skade av verbalhandlingen
    • i setningen ‘jeg gav gutten en bok’ er ‘gutten’ indirekte objekt
Сторінка статті

Словник нюношка 43 oppslagsord

setningsledd

іменник середній

setningsled

іменник чоловічий

Значення та вживання

kvart av dei grammatiske ledda som ei setning er bygd opp av (subjekt, verbal, objekt osv.)
Сторінка статті

tidsbestemming

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. (det å bestemme (3) eller rekne ut og gje eit) uttrykk for nøyaktig tid
  2. setningsledd som uttrykkjer tid
Сторінка статті

nominal 2

прикметник

Походження

frå latin; jamfør nomen (1

Значення та вживання

i grammatikk: som fungerer som eit nomen (1;
som lagar eit nomen
Приклад
  • eit nominalt setningsledd;
  • nominale suffiks
Сторінка статті

valens

іменник чоловічий

Походження

frå latin ‘styrke’, av valere ‘vere verd, sterk’

Значення та вживання

  2. i språkvitskap: uttrykk for kor mange og kva for setningsledd eit verb må og kan knyte til seg for å lage grammatiske setningar
Сторінка статті

syndese

іменник чоловічий

Походження

av gresk syn- og deein ‘binde’

Значення та вживання

i språkvitskap: sambinding av to ord, setningsledd eller setningar med hjelp av ein konjunksjon (1)
Сторінка статті

predikativ 1

іменник середній

Вимова

prediˊkativ eller  predikˊkativ

Походження

av latin praedicativus

Значення та вживання

i grammatikk: setningsledd som skildrar eit subjekt eller objekt med hjelp av eit usjølvstendig verb;
Приклад
  • i ‘huset er stort’ er ‘stort’ predikativ
Сторінка статті

predikat

іменник середній

Походження

av latin praedicatum

Значення та вживання

  1. i logikk: det som blir sagt om subjektet i ei utsegn
  2. i grammatikk: setningsledd som seier noko om subjektet, og som er sett saman av verbalet (1 og moglege utfyllingar, som objekt, predikativ eller adverbial
    Приклад
    • i ‘eg gav eplet til bror min’ er ‘gav eplet til bror min’ predikat
  3. i språkvitskap: eldre nemning for verbal (1
  4. tillagd eigenskap, nærare karakteristikk (1)
    Приклад
    • eit guddomleg predikat
Сторінка статті

subjekt

іменник середній

Походження

frå latin, av subjicere ‘leggje inn under’

Значення та вживання

  1. i filosofi: sansande, tenkjande, viljande eg;
    motsett objekt (1)
  2. i grammatikk: setningsledd som verbalet (1 seier noko om, og som nemner det som er eller gjer noko i aktive setningar, og det som handlinga blir retta mot i passive setningar
    Приклад
    • 'jenta' er subjekt i setninga ‘jenta lo’

Фіксовані вирази

  • formelt subjekt
    ord, vanlegvis ‘det’, som står på subjektsplassen i ei setning der det eigenlege subjektet kjem seinare eller der verbet ikkje krev subjekt
    • i setninga ‘det er kaldt’ er ‘det’ formelt subjekt
  • logisk subjekt
    setningsledd som står for den eller det handlande, men som ikkje treng vere identisk med det grammatiske subjektet
Сторінка статті

utfylling

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å fylle eit tomrom, ei opning, eit hol eller liknande;
    noko som fyller ut eit tomrom, ei opning eller liknande
    Приклад
    • utfyllingane skal utvide hamna
  2. det å skrive i dei tomme felta på eit skjema eller liknande;
    Приклад
    • utfylling av blankettar
  3. det å gjere noko meir fullstendig;
  4. i grammatikk: setningsledd som eit anna setningsledd krev for at setninga skal vere velforma
    Приклад
    • verbet krev ei utfylling
Сторінка статті

samanlikning

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å samanlikne;
    Приклад
    • finne ut noko gjennom ei samanlikning;
    • utan vidare samanlikning
  2. talefigur der to setningsledd blir stilte saman, oftast med som eller enn;
    Приклад
    • 'vere dum som ei gås' og 'han er større enn meg' er døme på samanlikning

Фіксовані вирази

  • i samanlikning med
    jamført med
  • tole samanlikning med
    kunne måle seg med;
    vere like god som
    • trommeslagaren toler samanlikning med kven det skulle vere;
    • denne bana toler ikkje samanlikning med bana på Byrkjelo
  • utan samanlikning
    heilt sikkert;
    utan tvil
    • det er utan samanlikning den største sigeren
Сторінка статті