Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
305 результатів

Словник букмола 144 oppslagsord

oppe

прислівник

Походження

norrønt uppi; jamfør opp

Значення та вживання

  1. på et sted som ligger høyere enn et annet;
    motsatt nede (1)
    Приклад
    • oppe på taket;
    • oppe i lufta;
    • der oppe sitter de;
    • snøen rakk til midt oppe på leggen;
    • sola er oppe
  2. plassert høyt på en skala, i et hierarki eller i en rekkefølge
    Приклад
    • høyt oppe på rangstigen;
    • være langt oppe i tenårene
  3. stående
    Приклад
    • han falt, men var straks oppe igjen
  4. stått opp fra senga;
    ikke i seng
    Приклад
    • være tidlig oppe om morgenen;
    • sitte oppe hele natta
  5. inne eller nede i noe (som har åpningen i den øverste delen)
    Приклад
    • oppe i et fat
  6. Приклад
    • døra stod oppe
  7. på et sted lenger framme
    Приклад
    • oppe ved scenen
  8. lenger inn i landet;
    nord
    Приклад
    • oppe i dalen;
    • bo oppe i Finnmark
  9. til diskusjon eller behandling
    Приклад
    • saken har ikke vært oppe ennå
  10. involvert i en virksomhet, hendelse eller situasjon
    Приклад
    • være oppe til eksamen;
    • stå midt oppe i julebaksten;
    • de er oppe i en akutt krise
  11. på normalt (godt) nivå;
    ved like
    Приклад
    • holde folketallet oppe;
    • holde produksjonen oppe;
    • de holdt motet oppe
  12. i funksjon
    Приклад
    • mobilnettet er snart oppe igjen

Фіксовані вирази

  • høyt oppe
    i svært godt humør;
    veldig glad;
    euforisk
  • høyt oppe og langt nede
    med vekslende sinnsstemning
Сторінка статті

mørk

прикметник

Походження

norrønt myrkr

Значення та вживання

  1. som er uten lys;
    lite eller ikke opplyst;
    motsatt lys (2, 2)
    Приклад
    • mørke høstkvelder;
    • det blir tidlig mørkt;
    • det var stummende mørkt i kjelleren;
    • jeg må gå før det blir mørkt;
    • det ble brått mørkere ute;
    • de var ute til himmelen var på sitt mørkeste
  2. om farge: som nærmer seg svart
    Приклад
    • hun har mørkt hår og grønne øyne;
    • alle var kledd i mørke klær;
    • han hadde mørk dress i bryllupet;
    • det er mørke skyer på himmelen
    • brukt som adverb:
      • han er mørk blond;
      • gardinene har en mørk rød farge
  3. om lyd: som ligger lavt på toneskalaen;
    Приклад
    • hun har en mørk stemme;
    • instrumentet har en mørk klang
  4. Приклад
    • mørke utsikter;
    • et mørkt punkt i vår historie;
    • forskeren tegnet et mørkt bilde av framtiden;
    • vi prøver å holde motet oppe, selv i de mørkeste stundene
    • brukt som adverb:
      • det ser mørkt ut for henne;
      • de så mørkt på situasjonen
  5. Приклад
    • den mørke middelalderen

Фіксовані вирази

  • et mørkt kapittel
    en ubehagelig hendelse eller sak
    • et mørkt kapittel i norsk og samisk felles historie;
    • sesongen startet med et mørkt kapittel for klubben
Сторінка статті

støttekjøp

іменник середній

Значення та вживання

kjøp for å holde oppe pris på vare eller valuta
Приклад
  • støttekjøp av norsk valuta
Сторінка статті

stø 4, støe

дієслово

Походження

norrønt stǿða

Значення та вживання

  1. holde oppe, oppreist eller på plass;
    Приклад
    • stø pasienten til senga;
    • jeg stødde henne over golvetu;
    • stø seg på albuen
  2. lene (2 mot noe stabilt;
    Приклад
    • stø seg på rekkverket;
    • eleven stødde hodet mot hendene;
    • stø ryggen mot en stein;
    • jeg må stø meg på noe for å gå trygt
  3. slutte seg til eller være enig i;
    Приклад
    • stø streiken;
    • jeg stør en god sak
  4. bygge på eller finne støtte i
    Приклад
    • stø seg på ny forskning

Фіксовані вирази

  • stø opp
    sette noe oppunder for å gi støtte
    • stø opp veiskulderen
Сторінка статті

støtte 2

дієслово

Походження

fra lavtysk

Значення та вживання

  1. holde oppe, oppreist eller på plass;
    Приклад
    • taket blir støttet av stolper;
    • den syke måtte støttes
  2. lene (2 mot noe stabilt;
    holde
    Приклад
    • støtte hodet i hendene;
    • han støttet ryggen mot en stein;
    • han ble støttet opp av puter
  3. slutte seg til eller være enig med;
    gi tilslutning til;
    yte hjelp
    Приклад
    • støtte en god sak;
    • vi må støtte de streikende;
    • vi støtter forslaget

Фіксовані вирази

  • støtte opp om
    hjelpe;
    gi tilslutning til
    • takk til alle som har støttet opp om prosjektet
  • støtte seg
    lene (2 seg mot noe stabilt;
    hvile mot
    • han støtter seg mot rekkverket;
    • jeg må støtte meg til deg
  • støtte seg til
    1. finne hjelp i
      • hun støttet seg til familien i den vanskelige tiden;
      • jeg støtter meg til notatene
    2. bygge på som grunnlag for mening, syn eller lignende
      • støtte seg til de siste forskningsresultatene
  • tre støttende til
    hjelpe til
    • i kriser behøver vi at noen trer støttende til
Сторінка статті

spille 3, spelle

дієслово

Походження

av lavtysk spelen, spillen

Значення та вживання

  1. Приклад
    • sola spilte i snøkrystallene
  2. drive med eller delta i lagspill eller lignende
    Приклад
    • spille fotball;
    • de spilte mot et utenlandsk lag;
    • vi spiller bra om dagen;
    • laget har spilt tre hjemmekamper på rad
  3. delta i spill med kort, terninger eller lignende
    Приклад
    • spille bridge
  4. satse penger;
    vedde
    Приклад
    • spille på travbanen;
    • ha noen kroner å spille for
  5. frambringe musikk
    Приклад
    • de spilte en sonate;
    • gjengen har spilt plater hele kvelden;
    • hun spiller på fiolin;
    • spille i korps
  6. utføre en teaterrolle, filmrolle eller lignende;
    oppføre
    Приклад
    • spille revy;
    • spille en rolle godt;
    • teateret spiller nå Peer Gynt
  7. opptre som, te seg som;
    Приклад
    • spille idiot
  8. om fugl: frambringe paringslyd
    Приклад
    • orrhanen spiller oppe i åsen

Фіксовані вирази

  • spille ballen over til
    overlate neste trekk til
    • staten spiller her ballen over til kommunene
  • spille en rolle
    ha en betydning;
    påvirke
    • landet har spilt en viktig rolle i prosessen med å skape fred;
    • det spilte ingen rolle om hun trodde på ham
  • spille et høyt spill
    ta en stor sjanse
  • spille fallitt
    mislykkes
    • prosjektet har spilt fallitt
  • spille for galleriet
    opptre falskt og hyklersk for å gjøre andre til lags
  • spille inn
    1. ta opp, lage (en film eller lignende)
      • spille inn en plate
    2. gi inntekt ved framvisning (av film, teaterstykke eller lignende)
      • filmen har spilt inn store summer
    3. ha noe å si
      • beløpets størrelse vil spille inn;
      • andre hensyn kan spille inn;
      • økonomiske forhold vil spille inn
  • spille med
    være delaktig i;
    ha innvirkning på
    • spille med i et nettverk;
    • politikerne må spille med
  • spille med åpne kort
    ikke skjule noe
  • spille noen et puss
    lure eller narre noen
  • spille noen ut over sidelinja
    sette noen ut av spill;
    gjøre noen maktesløs
  • spille opp
    begynne å spille musikk
    • spille opp til dans
  • spille på lag
    samarbeide
  • spille på mange strenger
    være allsidig
  • spille på noe
    utnytte noe
    • regissøren spiller bevisst på våre forventninger
  • spille sine kort godt
    utnytte mulighetene på beste måte
  • spille ut
    ha utspillet
  • spille ut mot
    sette opp mot (hverandre)
Сторінка статті

sitte

дієслово

Походження

norrønt sitja

Значення та вживання

  1. hvile setet eller bakdelen med overkroppen mer eller mindre oppreist
    Приклад
    • sitte på en stol;
    • katten sitter ute på trappa;
    • sitte til hest;
    • bare bli sittende!
    • gjestene satt i sofaen;
    • nei, nå har jeg sittet for lenge
  2. sette seg
    Приклад
    • vil du ikke sitte?
  3. være plassert
    Приклад
    • sitte øverst ved bordet
  4. være i virksomhet eller holde på med noe i sittende stilling
    Приклад
    • sitte og arbeide
  5. stå rolig, være i hvilestilling
    Приклад
    • hønene sitter på vaglet;
    • fuglene satt i rekker på telefonledningene;
    • det sitter en flue i taket
  6. bo, befinne seg, være
    Приклад
    • hun satt på gården så lenge hun levde;
    • sitte i fengsel;
    • han sitter hjemme hele dagen;
    • hun satt igjen med mange barn;
    • nå sitter du der, i klemma;
    • det sitter et godt hode på henne;
    • nøkkelen sitter i låsen;
    • lua satt på snei
  7. være fast
    Приклад
    • slå i en spiker så den sitter;
    • sykdommen satt lenge i;
    • jeg vil ikke ha mistanken sittende på meg
  8. utøve en viss virksomhet
    Приклад
    • sitte med makten;
    • sitte på Stortinget;
    • sitte i en komité;
    • sitte i billettluka
    • brukt som adjektiv:
      • den sittende regjering
  9. ha rett størrelse;
    passe
    Приклад
    • dressen sitter som støpt
  10. slite ved sitting
    Приклад
    • sitte hull på buksa;
    • sitte ned en sofa

Фіксовані вирази

  • sitte ... i det
    være i en viss økonomisk situasjon
    • hun sitter godt i det;
    • familen satt dårlig i det
  • sitte i hell
    stadig ha hell med seg
  • sitte igjen
    måtte bli igjen på skolen etter skoletid som straff
  • sitte inne
    være i fengsel
  • sitte langt inne
    være vanskelig å oppnå
    • seieren satt langt inne
  • sitte med
    ha eller disponere noe
  • sitte med armene i kors
    forholde seg passiv
  • sitte modell
    posere
  • sitte ned
    sette seg
  • sitte oppe
    være våken om natta
  • sitte på
    1. sitte inne med, ha
    2. tviholde på noe
    3. få skyss
  • sitte som et skudd
    passe perfekt;
    være en fulltreffer
    • kjolen sitter som et skudd;
    • forestillingen satt som et skudd
Сторінка статті

svive

дієслово

Походження

norrønt svífa

Значення та вживання

  1. snu seg i en ring;
    gå rundt;
    dreie seg
    Приклад
    • hjulet begynte å svive
  2. gli til siden
    Приклад
    • bilen sveiv i svingen
  3. holde seg oppe i lufta uten å falle;
  4. Приклад
    • gå og svive

Фіксовані вирази

  • svive for en
    stå vagt for en
    • det sviver for meg at vi var der for lenge siden
  • svive og gå
    gå smått og sakte;
    fortsette uforandret;
    rusle og gå
    • takk, det sviver og går
Сторінка статті

tradisjon

іменник чоловічий

Походження

fra latin

Значення та вживання

  1. det som særlig muntlig blir videreført fra generasjon til generasjon, for eksempel folkeminner, sagn og troer;
    jamfør folklore (1)
    Приклад
    • ifølge tradisjonen er haugen en jernaldergrav;
    • julemarkedet har lange tradisjoner
  2. sed og skikk;
    hevdvunnen sedvane
    Приклад
    • det ble tradisjon å møtes første lørdag i måneden;
    • julefeiringen rommer tradisjoner fra hedensk tid;
    • tradisjonen tro satt de oppe hele valgnatta;
    • for mange er det tradisjon å gå i kirken julaften
  3. overlevert kunnskap om et fagområde;
    Приклад
    • hans dikttolkning skapte tradisjon

Фіксовані вирази

  • tradisjonen tro
    i samsvar med tradisjonen
    • tradisjonen tro ble møtet avsluttet med sang
Сторінка статті

behandling

іменник жіночий або чоловічий

Вимова

behanˊdling

Походження

av behandle

Значення та вживання

  1. medisinsk tiltak for å helbrede noen eller redusere et helseproblem;
    Приклад
    • få behandling for ryggplager;
    • behandling av kreftpasienter;
    • gå til behandling hos psykolog;
    • være under behandling av lege;
    • bli frisk etter behandling med antibiotika
  2. vurdering og/eller drøfting av en sak som leder fram til en avgjørelse, et vedtak eller lignende
    Приклад
    • saken er oppe til behandling i Stortinget
  3. måte en handler og opptrer overfor et annet menneske eller dyr på;
    Приклад
    • få god behandling;
    • urettferdig behandling
  4. bearbeiding av en gjenstand på en bestemt måte
    Приклад
    • gulvet har fått ny behandling med lakk
  5. det å betjene eller håndtere noe
    Приклад
    • behandling av maskiner og annet utstyr
Сторінка статті

Словник нюношка 161 oppslagsord

oppe

прислівник

Походження

norrønt uppi; jamfør opp

Значення та вживання

  1. på ein stad som ligg høgare enn ein annan;
    motsett nede (1)
    Приклад
    • oppe på taket;
    • oppe i lufta;
    • oppe under mønet;
    • her oppe;
    • eit vindauge langt oppe på veggen;
    • sola er oppe
  2. plassert høgt på ein skala, i eit hierarki eller i ei rekkjefølgje
    Приклад
    • langt oppe på rangstigen;
    • ho var godt oppe i 30-åra
  3. ståande
    Приклад
    • han datt, men var snart oppe att
  4. stått opp frå senga;
    ikkje i seng
    Приклад
    • vere tidleg oppe om morgonen;
    • dei sit lenge oppe om kvelden
  5. inne eller nede i noko (som har opninga i den øvste delen)
    Приклад
    • oppe i eit fat
  6. Приклад
    • døra stod oppe
  7. på ein stad lenger framme
    Приклад
    • stå oppe ved scena
  8. lenger inn i landet;
    nord
    Приклад
    • oppe i dalen;
    • bu oppe i Finnmark
  9. til drøfting eller handsaming
    Приклад
    • saka har ikkje vore oppe ennå
  10. involvert i ei verksemd, hending eller ein situasjon
    Приклад
    • vere oppe til eksamen;
    • stå midt oppe i arbeidet;
    • partiet er oppe i ein krevjande situasjon
  11. på eit normalt (godt) nivå;
    ved like
    Приклад
    • halde folketalet oppe;
    • halde interessa oppe;
    • dei heldt motet oppe
  12. i funksjon
    Приклад
    • mobilnettet er snart oppe igjen

Фіксовані вирази

  • høgt oppe
    i svært godt humør;
    veldig glad;
    euforisk
  • høgt oppe og langt nede
    med skiftande sinnsstemning
Сторінка статті

flå 1

іменник жіночий

Походження

norrønt flá, opphavleg ‘avflådd barkstykke’; samanheng med flå (5

Значення та вживання

stykke av kork, tre eller liknande festa til fiskegarn for å halde det oppe;
Сторінка статті

fløytline

іменник жіночий

Значення та вживання

flyteline (halden oppe med fløyt (3, 2))
Сторінка статті

fløytgarn

іменник середній

Значення та вживання

flytegarn (halde oppe med fløyt (3, 2))
Сторінка статті

tisle

tisla

дієслово

Значення та вживання

  1. snakke lågt;
  2. lage ein svak og ubestemmeleg lyd
    Приклад
    • det tisla oppe i treet
Сторінка статті

streikebrytar

іменник чоловічий

Значення та вживання

person som gjer arbeidet til tilsette som streikar
Приклад
  • fagrørsla meinte selskapet brukte streikebrytarar for å halde drifta oppe under streiken
Сторінка статті

varm

прикметник

Походження

norrønt varmr

Значення та вживання

  1. som har høg temperatur;
    som gjev varme;
    Приклад
    • varmt og kaldt vatn;
    • rykande varm suppe;
    • omnen var gloande varm;
    • vere sveitt og varm;
    • varmt i vêret;
    • reise til varmare strøk;
    • det er to grader varmare enn normalen;
    • måndag blir den varmaste dagen denne veka
    • brukt som substantiv:
      • servere litt varmt til kvelds
  2. som held godt på varmen
    Приклад
    • ein varm genser
  3. fersk, ny
    Приклад
    • følgje eit varmt spor
  4. om farge: som inneheld nyansar av raudt eller gult og gjev inntrykk av varme
    Приклад
    • måle himmelen i varme fargar
  5. prega av sterke kjensler
    Приклад
    • bli opphissa og varm
    • brukt som adverb:
      • gå varmt føre seg
  6. hjarteleg, kjenslefylt
    Приклад
    • ein varm smil;
    • varme ord;
    • ei varm røyst;
    • arbeide for eit varmare samfunn
    • brukt som adverb:
      • tale varmt for noko

Фіксовані вирази

  • bli varm i trøya
    venje seg til forholda
  • gå ei kule varmt
    bli ein oppheita situasjon;
    kome til ein konfrontasjon med høg temperatur
    • når det vart for mykje stress, kunne det gå ei kule varmt
  • gå varm
    bli overoppheita
    • maskinen gjekk varm
  • halde ei sak varm
    halde interessa oppe for ei sak
  • smi medan jernet er varmt
    nytte eit lagleg høve når det byr seg
  • varm om hjartet
    glad, rørt
    • ho blir varm om hjartet når ho tenkjer på hjelpa ho fekk
Сторінка статті

mørk

прикметник

Походження

norrønt myrkr

Значення та вживання

  1. som er utan lys;
    lite eller ikkje opplyst;
    motsett lys (2, 2)
    Приклад
    • mørke haustkveldar;
    • det blir tidleg mørkt;
    • det var stummande mørkt i kjellaren;
    • eg må gå før det blir mørkt;
    • midtvinters er dagen på sitt mørkaste
  2. om farge: som nærmar seg svart
    Приклад
    • ho hadde mørkt hår og brune auge;
    • eg vil ha bakgrunnen litt mørkare;
    • dei fleste hadde mørke dressar i gravferda;
    • det kjem mørke skyene inn frå vest
    • brukt som adverb:
      • han er mørk blond;
      • vi har kjøpt ein mørk grøn sofa
  3. om lyd: som ligg lågt på toneskalaen;
    Приклад
    • mørke og lyse tonar;
    • han har ei mørk røyst
  4. Приклад
    • mørke utsikter;
    • eit mørkt punkt i historia;
    • forskaren teikna eit mørkt bilete av framtida;
    • vi prøver å halde motet oppe, sjølv i dei mørkaste stundene
    • brukt som adverb:
      • det såg mørkt ut for henne;
      • dei såg mørkt på framtida i bransjen
  5. Приклад
    • den mørke mellomalderen

Фіксовані вирази

  • eit mørkt kapittel
    ei vond hending eller sak
    • eit mørkt kapittel i kolonihistoria;
    • sesongen vart eit mørkt kapittel for laget
Сторінка статті

brak

іменник середній

Походження

norrønt brak; som førsteledd frå svensk

Значення та вживання

  1. sterk og knakande lyd av noko som fell, eksploderer eller liknande;
    braking;
    Приклад
    • velte bordet med dunder og brak;
    • ho vakna av bulder og brak oppe i fjellsida;
    • isen brast med knak og brak
  2. brukt som førsteledd i samansetningar: med kraftig verknad;

Фіксовані вирази

  • med eit brak
    1. med høg lyd
      • slå døra igjen med eit brak
    2. i overført tyding: brått og ettertrykkeleg
      • vakne med eit brak;
      • ein forfattar som slo gjennom med eit brak
Сторінка статті

støttekjøp

іменник середній

Значення та вживання

kjøp for å halde oppe prisen på ei vare eller ein valuta
Приклад
  • støttekjøp av norsk valuta
Сторінка статті