Розширений пошук

32 результатів

Словник букмола 1 oppslagsord

medkjensle

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

Словник нюношка 31 oppslagsord

medkjensle

іменник жіночий

Походження

av med (2

Значення та вживання

kjensle ein har for liding, sorg eller motgang hos andre;
Приклад
  • ha medkjensle med nokon;
  • vekkje medkjensle hos andre;
  • uttrykkje si medkjensle

stakkars

прикметник

Походження

genitiv av stakkar

Значення та вживання

brukt i omtale eller tiltale for å uttrykkje medkjensle;
Приклад
  • ein stakkars gammal mann;
  • stakkars deg;
  • stakkars liten;
  • ho er eit stakkars fjols;
  • ein stakkars liten husmannsplass

stakkar

іменник чоловічий

Походження

norrønt stafkarl ‘tiggar’; opphavleg ‘kar som går med stav’

Значення та вживання

  1. hjelpelaus person eller skapnad som det er synd i
    Приклад
    • ein fattig stakkar;
    • stakkaren var livredd
  2. redd, veik og feig person
    Приклад
    • ein klønete stakkar
  3. brukt i omtale eller tiltale for å vise medkjensle eller ømheit
    Приклад
    • fekk du ikkje vere med, stakkar?
    • dei var heilt forkomne av svolt, stakkarane

ynkast

дієслово

Значення та вживання

syne medkjensle med;
ha vondt av
Приклад
  • ho ynkast den sjuke

Фіксовані вирази

  • ynkast over
    ha medynk med
    • ho ynkast over dei som har det vondt

tykkje, tykke 2

tykkja, tykka

дієслово

Походження

norrønt þykkja, samanheng med tenkje; jamfør svensk tycka om

Значення та вживання

ha som kjensle, inntrykk eller meining;
synast, meine, tenkje, føle
Приклад
  • eg tykkjer du er så bleik;
  • maten er god, tykkjer eg;
  • dei tykte ikkje det var rettferdig;
  • kva tykker du om boka?
  • eg tykte eg såg deg i går

Фіксовані вирази

  • tykkje om
    • vere glad i;
      bry seg om
      • eg tykkjer om deg
    • setje pris på;
      like
      • eg tykkjer ikkje om øl
  • tykkje synd i/på
    ha medkjensle med
    • eg tykkjer synd i deg;
    • dei tykte synd på barnet

synd

іменник жіночий

Походження

norrønt synd

Значення та вживання

  1. handling, tanke som strir mot Guds vilje
    Приклад
    • få tilgjeving for syndene sine;
    • Kristus døydde for syndene våre1. Kor 15,3;
    • tilstå syndene sine;
    • den løn synda gjev, er dødenRom 6,23
  2. urettvis, hard, hjartelaus framferd;
    Приклад
    • dei gjer synd på handei gjer han urett;
    • ho hadde inga synd for detinga skuld;
    • det var både synd og skam;
    • det er synd å seie at det er vakkertdet er uråd å seie
  3. Приклад
    • det var synd at han slapp;
    • nei, så synd!sørgjeleg, ille

Фіксовані вирази

  • leve i synd
    • leve eit syndefullt liv
    • særleg om eldre forhold: ha eit seksuelt forhold til ein person ein ikkje er gift med
  • synast synd på/i
    ha medkjensle med
    • elevane synest synd på læraren;
    • eg syntest synd i spelaren som bomma på målet
  • synast synd i
    ha medkjensle med

krokodilletåre

іменник жіночий

Значення та вживання

falsk gråt (med bakgrunn i tru frå mellomalderen på at krokodillene kunne etterlikne barnegråt for å lokke folk til seg og ete dei)

Фіксовані вирази

  • gråte krokodilletårer
    gråte falske tårer;
    hykle medkjensle eller sorg

hjarte, hjarta 1

іменник середній

Походження

norrønt hjarta

Значення та вживання

  1. muskelorgan i blodkarsystemet som pumpar blodet rundt i kroppen
    Приклад
    • ha dårleg hjarte;
    • hjartet banka hardt etter løpet
  2. om hjartet som sete for kjensler, sinnstilstandar og liknande: hug (1, sjel, sinn (1;
    Приклад
    • kjenne uro i hjartet;
    • gjere noko med lett hjarte;
    • gjere noko med tungt hjarte;
    • av alt mitt hjarte;
    • bli varm om hjartet;
    • opne hjartet sitt for ein;
    • bli så redd at hjartet står stille;
    • hjartet heldt på å breste av sorg;
    • hjartet hoppa i han av glede
  3. hjarteliknande ting av ymist slag
    Приклад
    • eit hus med hjarte i døra;
    • eit halsband med hjarte i gull
  4. inste del, kjerne
    Приклад
    • i hjartet av Oslo

Фіксовані вирази

  • granske hjarte og nyrer
    saumfare dei inste tankane
  • ha eit godt hjarte
    vere snill og miskunnsam
  • ha eit hjarte av stein
    vere hard og kjenslelaus
  • ha eit stort hjarte
    ha omtanke for andre
    • hen har eit stort hjarte for dei svake i samfunnet
  • ha hjarte for
    ha medkjensle med, vise omsut for
    • ha hjarte for andre
  • ha hjartet på rette staden
    vere godhjarta
  • ha noko på hjartet
    ha noko å fortelje
  • i hjartet
    inst inne
    • i hjartet er han venstremann
  • ikkje ha hjarte til
    ikkje få seg til å gjere noko
  • kome frå hjartet
    vere ekte og alvorleg tanke eller utsegn
  • leggje seg noko på hjartet
    innprente seg
  • lett om hjartet
    glad til sinns, utan uro i seg
  • liggje på hjartet
    kjenne trong til å tale om
    • det er noko som ligg meg på hjartet
  • med handa på hjartet
    for å vere heilt ærleg
  • med hjartet i halsen
    svært spent eller redd
  • miste hjartet til
    bli glad i (nokon)
  • på fastande hjarte
    utan å ha ete
  • skyte hjartet opp i livet
    ta mot til seg
  • varm om hjartet
    glad, rørt
    • ho blir varm om hjartet når ho tenkjer på hjelpa ho fekk

føle 1

føla

дієслово

Походження

frå lågtysk

Значення та вживання

  1. granske ved å ta på;
    Приклад
    • føle med fingrane på tøyet
  2. merke med sansane;
    Приклад
    • føle svolt;
    • føle fysisk ubehag;
    • føle seg sjuk;
    • føle nauda på kroppen
  3. merke i hugen;
    kjenne (2, 3) i sitt indre
    Приклад
    • føle på seg at det blir regn;
    • føle sorg og sakn;
    • føle ansvar;
    • føle seg glad;
    • det kan følast urettferdig

Фіксовані вирази

  • føle for
    ha lyst til
  • føle med
    ha medkjensle med (nokon)
  • føle på kroppen
    oppleve direkte, i praksis
  • føle seg fram
    prøve seg fram;
    trivle seg framover
  • til å ta og føle på
    handgripeleg, konkret;
    tydeleg, opplagd
    • spenninga er til å ta og føle på før kveldens kamp

tykkje synd i/på

Значення та вживання

ha medkjensle med;
Sjå: tykkje
Приклад
  • eg tykkjer synd i deg;
  • dei tykte synd på barnet