Розширений пошук

Простий пошук

Словник букмола 23 oppslagsord

låse

дієслово

Походження

norrønt læsa

Значення та вживання

stenge, feste eller sikre noe med lås (1)
Приклад
- låse døra;
- porten blir låst kl. 22;
- hun låser alltid sykkelen
- brukt som adjektiv
  en låst mobilskjerm
lukke noen eller noe inn i eller ut av bygning, rom eller annet avlukke ved hjelp av lås (1)
Приклад
- hun låser ham ut av leiligheten;
- vaktmesteren låste dem inn;
- han låste seg ute;
- låse ned papirene i en skuff

Фіксовані вирази

låse opp
åpne noe som har vært lukket eller stengt med lås
låse opp døra;
låse opp telefonen med fingeravtrykk
låse seg
1. sette seg fast;
  kile seg fast
  kjeven låste seg;
  bilen bråbremset så hjulene låste seg
2. bli stående fast;
  binde seg
  forhandlingene har låst seg;
  jeg vil ikke låse meg til et bestemt standpunkt på forhånd

Сторінка статті

til 2

прийменник

Походження

norrønt til

Значення та вживання

brukt til å uttrykke mål eller bestemmelsessted for en bevegelse
Приклад
- jeg kjørte til byen;
- vi skal reise til Tromsø;
- du må gå til tannlegen;
- jeg skal følge deg til døra;
- de dro fra sted til sted;
- hun spilte ballen til keeperen
- brukt som adverb:
  publikum strømmet til;
  mange kom til for å hjelpe
brukt om bevegelse i en viss retning eller om det å vende mot noe eller noen
Приклад
- du må ta av til venstre;
- jeg våknet til en ny dag;
- hun snudde ryggen til meg;
- han nikket til naboen;
- huset har utsikt til sjøen;
- vi stod ansikt til ansikt
brukt for å uttrykke overgang til noe nytt
Приклад
- hun kommer til å bli til noe stort;
- de så tegn til bedring;
- trollet ble til stein
- brukt som adverb:
  pasienten friskner til;
  dammen fryser til
brukt for å uttrykke tilstand
Приклад
- de står til rådighet;
- huset er til leie;
- mange var til stede
- brukt som adverb:
  butikken holder til i sentrum;
  hvordan står det til med dere?
brukt for å uttrykke et intervall
Приклад
- krigen varte fra 1940 til 1945;
- hun jobber fra ni til fem;
- vinden vekslet fra frisk bris til liten kuling;
- turen tar to til tre timer;
- barna er fra seks til åtte år
brukt for å uttrykke grense for noe
Приклад
- tomta strekker seg ned til vannkanten;
- jeg stod i vann til knærne;
- summen er avgrenset oppover til kr 70 000;
- vi lovet å elske og ære hverandre til døden skiller oss at
brukt om tid og tidspunkt
Приклад
- alt til sin tid;
- de begynner på skolen til høsten;
- jeg er ferdig til 17. mai;
- skal vi møtes i morgen til samme tid?
- jeg forstår meg ikke på ungdommen nå til dags;
- slik har det vært til alle tider
brukt for å uttrykke formål
Приклад
- studentene leste til eksamen;
- han har fått en bok til gjennomsyn;
- dette er et redskap til å grave med;
- det ringte inn til skoletimen;
- vi kledde oss til fest;
- jeg har til hensikt å dra tidlig;
- jeg prøvde å utnytte situasjonen til egen fordel
brukt for å uttrykke evne eller mulighet
Приклад
- denne døra er til å låse;
- snart er han i stand til å sykle alene;
- heldigvis hadde hun mot til å si ifra
brukt for å uttrykke årsak
Приклад
- han hadde god grunn til å gråte;
- slurv var årsaken til ulykken;
- hun var til stor glede for foreldrene
brukt for å uttrykke forbindelse
Приклад
- du hører til hos oss;
- han knyttet seg til stefaren;
- hun er veldig bundet til bestemoren;
- de tar gjerne en dram til maten;
- det ligger til slekta
brukt for å uttrykke sammenligning
Приклад
- du er for liten til å være oppe så lenge;
- maten er for god til å kastes;
- han er flink til å være nybegynner
brukt for å uttrykke eiendomsforhold og tilhørighet
Приклад
- har du nøkkel til kontoret?
- han er far til to;
- det er hunden til naboen
brukt i en del i faste uttrykk med genitiv
Приклад
- det er på tide å gå til sengs;
- vi satt lenge til bords;
- i påsken skal vi til fjells;
- vi klarer ikke å gjøre alle til lags;
- de har bare maskinen til låns;
- hytta er til salgs;
- kjøretøyet gikk like godt både til lands og til vanns;
- dette får vi ha til gode;
- heldigvis kom brillene mine til rette

Фіксовані вирази

få til
greie, lykkes med, oppnå
slippe til
få plass;
få være med
han slipper ikke til på kjøkkenet
slumpe til
hende tilfeldig
selv dårlige spillere kan slumpe til å få et mål
slå til
1. gi noe eller noen et slag
  han slo til meg
2. gripe (hardt) inn;
  gå til aksjon
  politiet slo til mot demonstrantene
3. hende plutselig;
  inntreffe
  det slo til med kulde
4. gjøre noe på en (uventet) flott måte
  han slo til med tre mål på ni minutter
5. akseptere et tilbud;
  godta, si ja
  vi slo til og kjøpte huset
6. gå i oppfyllelse;
  bli som ventet
  prognosene har slått til
7. gi godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
  fisket slo til
ta til
begynne, starte
ta til med hogsten;
det tok til å regne
vise til
peke på;
oppgi (som kilde eller lignende)
jeg viser til mitt brev fra 5. mars;
de kunne vise til svært gode resultater;
han viser til Fønhus’ bøker
være til
finnes, eksistere;
forekomme
reglene er til for å følges;
bøkene er bare til pynt;
gleden over bare å være til

Сторінка статті

WC 1, wc

іменник середній

Вимова

ve´-seˊ eller veˋ -seˊ

Походження

fra engelsk, forkorting for water closet ‘vannklosett’

Значення та вживання

vannklosett
Приклад
- installere nytt WC
rom med WC (1, 1);
toalett (2)
Приклад
- låse døra til WC

Сторінка статті

stenge 2

дієслово

Походження

norrønt stengja, av stang

Значення та вживання

lukke igjen (og låse)
Приклад
- stenge døra
bli lukket (2 og låst
Приклад
- kafeen stenger klokka 20
blokkere, hindre, sperre
Приклад
- stenge for utsynet;
- kryssere stengte havneinnløpet
fange fisk i steng (1)
Приклад
- stenge 70 hl sild

Фіксовані вирази

stenge av
1. skru av (strøm, vann eller lignende)
2. skille ut og sperre tilgang
  branntomta er stengt av
stenge inne
sperre inne;
isolere
bli stengt inne i en celle;
flere biler ble stengt inne etter jordraset;
stenge inne følelsene
stenge ned
avslutte virksomhet
hotellet må stenge ned
stenge ute
skape hindringer for
bli stengt ute fra arbeidslivet;
stenge ute konkurrenter

Сторінка статті

låse opp

Значення та вживання

åpne noe som har vært lukket eller stengt med lås;

Se: låse

Приклад

låse opp døra;
låse opp telefonen med fingeravtrykk

Сторінка статті

låse seg

Значення та вживання

Se: låse

sette seg fast;
kile seg fast
Приклад
- kjeven låste seg;
- bilen bråbremset så hjulene låste seg
bli stående fast;
binde seg
Приклад
- forhandlingene har låst seg;
- jeg vil ikke låse meg til et bestemt standpunkt på forhånd

Сторінка статті

opp

прислівник

Походження

norrønt upp

Значення та вживання

fra lavere til høyere sted, grad, trinn eller lignende;
motsatt ned (1)
Приклад
- klatre opp på taket;
- dra opp i åsen;
- kom hit opp!
- løfte noe opp;
- gå opp til eksamen;
- saken skal opp i retten
- brukt som preposisjon
  løpe opp trappa
til sittende eller stående stilling
Приклад
- sette seg opp;
- stå opp tidlig
fra et punkt under en overflate og gjennom den;
fram i lyset, til syne
Приклад
- grave opp;
- dukke opp;
- ugjerningen kom opp til slutt;
- lete opp noen;
- finne opp noe nytt
fra kysten, innover i landet;
nordover
Приклад
- reise opp til Tromsø
- brukt som preposisjon
  seile opp elva;
  de kjørte opp dalen
brukt i uttrykk for at noe øker eller stiger
Приклад
- svelle opp;
- gå opp i vekt;
- prisene går opp;
- varme opp huset;
- lade opp før konkurransen;
- dette blir dobbelt opp
brukt i uttrykk for at noe har retning fram mot noe eller er tett ved det
Приклад
- gå opp til talerstolen;
- båten kom opp på siden av oss;
- legge skuta opp mot vinden
om tid: fram
Приклад
- helt opp til vår tid
brukt i uttrykk for at noe går fra lukket til åpen tilstand eller at noe blir oppløst eller splittet
Приклад
- lukke opp døra;
- sperre opp øynene;
- låse opp skrinet;
- løse opp en knute;
- rive opp arket;
- skjære opp brødet
brukt i uttrykk for at noe blir samlet i en hop eller kommer i en viss rekkefølge eller orden
Приклад
- hope seg opp;
- legge seg opp penger;
- elevene stilte opp;
- han ropte opp navnene;
- måle opp avstanden
brukt i uttrykk for at en prosess blir ført helt til endes
Приклад
- spise opp maten;
- huset brant opp;
- rydde opp;
- bygge opp gården igjen

Фіксовані вирази

opp og ned
1. fram og tilbake (på)
  gå opp og ned på gulvet;
  vandre opp og ned gatene
2. fra en tilstand til en annen
  det går opp og ned her i livet
rett opp og ned
1. i rett, oppreist stilling
2. urørlig, uten å foreta seg noe
  de stod rett opp og ned og ventet på beskjed
se opp til
sette høyt;
beundre
sette seg opp mot
gjøre motstand eller opprør mot
de satte seg opp mot politiet
være opp til noen
brukt for å uttrykke at noen har rett (og makt) til, eller ansvar for, å avgjøre noe
det er ikke opp til henne å bestemme dette;
hadde det vært opp til meg, ville vi gått rett hjem

Сторінка статті

ned

прислівник

Походження

norrønt niðr

Значення та вживання

fra høyere til lavere grad, nivå, trinn eller lignende;
motsatt opp (1)
Приклад
- komme ned fra fjellet;
- huke seg ned;
- brette ned skjorteermene;
- sette ned prisene;
- en feil som trekker ned;
- dette har vart ned til vår tid;
- lynet slo ned;
- laget rykket ned;
- sige lenger ned
ut til kysten;
sørover
Приклад
- dra ned til Frankrike
brukt i uttrykk for at noe blir oppbevart eller lignende
Приклад
- fryse ned matvarer;
- låse ned verdipapirer
brukt i uttrykk for at noe dekkes til
Приклад
- støve ned;
- grave noe ned;
- hytta snødde nesten ned
brukt i uttrykk for at noe eller noen blir undertrykt, ødelagt, tilintetgjort eller lignende
Приклад
- slå ned all motstand;
- bli kjørt ned;
- ned med tyrannen!
- rive ned en bygning;
- slakte ned buskapen;
- stemme ned et forslag;
- huset brant ned;
- bilen står og ruster ned;
- stenge ned;
- legge ned en bedrift
brukt i uttrykk for at en handling er utført
Приклад
- leiligheten er vasket ned
brukt som preposisjon: nedover (1)
Приклад
- gå ned trappa;
- kjøre ned slalåmbakken

Фіксовані вирази

ned i
om bevegelse: i retning nedover
falle ned i et hull
ned på
om bevegelse: i retning nedover
ta en tur ned på stranda
nord og ned
til helvete;
svært dårlig
dømme noen nord og ned;
det går nord og ned med alt
opp og ned
1. fram og tilbake (på)
  gå opp og ned på gulvet;
  vandre opp og ned gatene
2. fra en tilstand til en annen
  det går opp og ned her i livet

Сторінка статті

lukke 2

дієслово

Походження

fra dansk; jamfør norrønt lykja og norrønt lúka

Значення та вживання

ha igjen;
motsatt åpne
Приклад
- kan du lukke vinduet?
- jeg glemte å lukke igjen døra;
- de hadde pakket så mye at det var vanskelig å lukke kofferten;
- hun lukket bøkene for kvelden
stenge (2, 1), låse (1)
Приклад
- butikken lukker klokka 17;
- han har lukket seg inne i seg selv
brukt som adjektiv: stengt
Приклад
- en lukket dør;
- hun er en veldig lukket person;
- saken ble diskutert i et lukket møte;
- han er med i en lukket gruppe

Фіксовані вирази

for lukkede dører
uten adgang for publikum
møtet gikk for lukkede dører
lukke munnen på
få til å tie
resultatene lukket munnen på kritikerne
lukke opp
åpne
vil du lukke opp for meg?
lukke ørene for
late som en ikke hører eller merker noe
de lukket ørene for alle advarslene
lukke øynene for
late som en ikke ser eller merker (noe)
lukke øynene for problemene
lukket ansikt
ansikt som ikke røper noe;
mørkt eller uttrykksløst ansikt
lukket avdeling
del av for eksempel fengsel eller psykiatrisk sykehus der dørene er låst, slik at beboerne ikke kan gå ut uten tilsyn
lukket bil
bil med fast tak;
til forskjell fra kabriolet (1)
lukket land
1. land en ikke fritt kan reise til
2. fagområde en ikke forstår
  moderne malerkunst er et lukket land for meg
lukket studium
studium med begrenset opptak

Сторінка статті

unødvendig

прикметник

Значення та вживання

som ikke trengs;

som ikke er nødvendig

Приклад

unødvendige tiltak;
det er unødvendig å låse døra

Сторінка статті

Словник нюношка 27 oppslagsord

låse

låsa

дієслово

Походження

norrønt læsa

Значення та вживання

stengje, feste eller sikre noko med lås (1)
Приклад
- låse døra;
- bommen er låst om natta;
- ho låser alltid bilen
- brukt som adjektiv
  ein låst mobilskjerm
lukke nokon eller noko inn i eller ut av bygning, rom eller anna avlukke ved hjelp av lås
Приклад
- ho låser han ut av huset;
- vaktmeisteren låste dei inn;
- ho låste seg ute;
- låse ned papira i ei skuffe

Фіксовані вирази

låse opp
opne noko som har vore lukka eller stengt med lås (1)
låse opp døra;
ho låste opp telefonen med fingeravtrykket
låse seg
1. setje seg fast;
  kile seg fast
  kjeven låste seg;
  bilen bråbremsa så hjula låste seg
2. bli ståande fast;
  binde seg
  konflikten mellom partane har låst seg;
  eg vil ikkje låse meg til noko fast tidspunkt

Сторінка статті

til 3

прийменник

Походження

norrønt til

Значення та вживання

brukt til å uttrykkje mål eller sluttpunkt for ei rørsle
Приклад
- ho køyrde ungane til skulen;
- dei reiste til Arendal;
- du må gå til dokteren;
- han følgde henne til døra;
- dei drog frå stad til stad;
- han spelte ballen til spissen
- brukt som adverb:
  folk strøymde til;
  mange kom til for å hjelpe
brukt om rørsle i ei viss retning eller det å vende mot noko eller nokon
Приклад
- ta av til høgre ved det gule huset;
- dei veik til sides;
- eg vakna til ein ny dag;
- dei synte til ei tidlegare sak;
- ho smilte til kollegaen;
- han snudde ryggen til dei;
- huset har utsyn til sjøen;
- brått stod vi andlet til andlet
brukt til å uttrykkje overgang til noko nytt
Приклад
- vinden auka frå liten kuling til full storm;
- han vil bli til noko stort;
- dei såg teikn til betring;
- trollet vart til stein
- brukt som adverb:
  pasienten frisknar til;
  isen frys til
brukt for å uttrykkje tilstand
Приклад
- kontoret står til rådvelde;
- huset er til leige;
- mange var til stades
- brukt som adverb:
  det står bra til med henne;
  dei held til i kjellaren
brukt for å uttrykkje eit intervall
Приклад
- han arbeidde frå sju til tre;
- det kostar frå fem til ti tusen;
- vi har budd her frå 2013 til i dag;
- kontoret er ope frå ti til to;
- reisa tek to til tre timar;
- deltakarane er frå åtte til tolv år
brukt for å uttrykkje grense for noko
Приклад
- åkeren når ned til elva;
- eg stod i vatn til knea;
- eg vil bli hos deg til døden skil oss
brukt om tid og tidspunkt
Приклад
- alt til si tid;
- vi blir ferdige til våren;
- dei flyttar inn til jul;
- kan du vente til seinare?
- dei møttest til same tid kvar dag;
- eg skjønar meg ikkje på ungdomen no til dags;
- slik har det vore til alle tider
brukt for å uttrykkje føremål
Приклад
- ho fekk boka til gjennomsyn;
- eg treng ein reiskap til å grave med;
- vi kledde oss til fest;
- har du pengar til taxi?
- dei ordna alt til eigen fordel
brukt for å uttrykkje evne, høve eller utveg
Приклад
- kommoden har ein skuff til å låse;
- er du i form til å sykle?
brukt for å uttrykkje årsak
Приклад
- episoden var opphav til mykje krangling;
- han hadde god grunn til å gråte;
- ho var til stor glede for foreldra
brukt for å uttrykkje samband
Приклад
- eg høyrer til her;
- eleven knytte seg til læraren;
- ho er veldig bunden til bestemora;
- vi drikk vatn til maten;
- han blir rekna til familien;
- det ligg til slekta
brukt for å uttrykkje samanlikning
Приклад
- du er ikkje gammal nok til å vere med;
- jakka er for god til å kaste;
- ho er klok til å vere så lita
brukt for å uttrykkje eigedomstilhøve
Приклад
- har du nøkkelen til huset?
- ho er mor til jenta;
- det er hunden til naboen
Приклад
- han ligg til sengs med influensa;
- no må de setje dykk til bords;
- det kom framande til gards;
- vi reiser til fjells i helga;
- vi har hytta til låns;
- bilen er til sals;
- eg har løn til gode;
- heldigvis kom dei til rette;
- flekken kom til syne i dagslys

Фіксовані вирази

få til
greie, lykkast med, oppnå
får du til reknestykka?
sleppe til
få plass;
få vere med
han slepp ikkje til på kjøkenet
slumpe til
hende tilfeldig
ein tidlegare kjærast ho slumpa til å møte att
slå til
1. gje noko eller nokon eit slag
  ho slo til han
2. gripe (hardt) inn;
  gå til aksjon
  ranarar slo til mot kiosken i natt
3. hende plutseleg;
  inntreffe
  det slo til med rekordvarme i helga
4. gjere noko på ein (uventa) flott måte
  bassisten slo til med glitrande spel
5. akseptere eit tilbod;
  godta, seie ja
  vi slo til og kjøpte båten
6. gå i oppfylling;
  bli som venta
  spådomane har slått til
7. gje godt resultat (i jordbruk, jakt eller fiske)
  avlinga slo til i år
ta til
byrje
det tok til å mørkne
vere til
finnast, eksistere
reglane er til for at vi skal følje dei;
frukten var berre til pynt;
gleda over berre å vere til
vise til
peike på;
gje opp (som kjelde eller liknande)
dei viste til særs gode resultat;
han viser til statistikk

Сторінка статті

stengje, stenge 2

stengja, stenga

дієслово

Походження

norrønt stengja; av stong

Значення та вживання

late att (og låse)
Приклад
- stengje døra
bli lukka (3 og låst
Приклад
- kafeen stengjer klokka 20
hindre, sperre, blokkere
Приклад
- stengje for utsynet;
- krigsskip stengde fjordmunningen
fange fisk i steng (1)
Приклад
- stengje 70 hl sild

Фіксовані вирази

stengje av
1. skru av (straum, vatn eller liknande)
2. skilje ut og sperre tilgang
  stengje av eit område
stengje inne
sperre inne;
isolere
stengje inne katten;
bli stengd inne i arresten
stengje ned
avslutte verksemd
stengje ned produksjonen
stengje ute
lage hindringar for
stengje ute konkurrentar

Сторінка статті

opp

прислівник

Походження

norrønt upp

Значення та вживання

frå lågare til høgare stad, grad, steg eller liknande;
motsett ned (1)
Приклад
- klatre opp på taket;
- dra opp i åsen;
- kom hit opp;
- lyfte noko opp;
- vatnet steig opp til merket;
- brette opp skjorteermane;
- gå opp til eksamen;
- saka skal opp i retten
- brukt som preposisjon
  gå opp bakken
til sitjande eller ståande stilling
Приклад
- reise seg opp;
- stå opp om morgonen
frå eit punkt under ei overflate og gjennom henne;
fram i lyset, til syne
Приклад
- grave opp ein skatt;
- dukke opp;
- leite opp bortkomne ting;
- ugjerninga kom til slutt opp;
- finne opp noko
frå kysten, innover i landet;
nordover
Приклад
- reise opp til Finnmark
- brukt som preposisjon
  segle opp elva;
  dei er på veg opp dalen
brukt i uttrykk for at noko aukar eller stig
Приклад
- svelle opp;
- eg har gått opp to kilo;
- prisane gjekk opp;
- varme opp maten;
- lade opp bilen;
- lære opp elevane;
- dobbelt opp
brukt i uttrykk for at noko har retning fram mot noko eller er tett ved det
Приклад
- gå opp mot scena;
- leggje båten opp mot vinden;
- stå opp med veggen
om tid: fram
Приклад
- heilt opp til våre dagar
brukt i uttrykk for at noko går frå lukka til open tilstand eller at noko blir oppløyst eller splitta
Приклад
- late opp døra;
- låse opp;
- få opp auga;
- få opp ein knute;
- løyse opp sukkeret;
- rive opp arket;
- skjere opp steika
brukt i uttrykk for at noko blir samla i ein hop eller kjem i ei viss rekkjefølgje eller ein viss skipnad
Приклад
- dunge opp;
- setje opp ein rekneskap;
- dei stilte seg opp;
- telje opp varene;
- rope opp
brukt i uttrykk for at ein prosess blir ført heilt til endes
Приклад
- ete opp maten;
- brenne opp noko;
- vaske opp;
- rydde opp;
- pusse opp

Фіксовані вирази

opp og ned
1. att og fram (på)
  gå opp og ned på stovegolvet;
  gå opp og ned hovudgata
2. frå ein tilstand til ein annan
  det går opp og ned på børsen
rett opp og ned
1. i rak, oppreist stilling
2. stiv, rådvill
  ho sat rett opp og ned og stirte framfor seg
setje seg opp mot
gjere motstand mot
dei set seg opp mot tradisjonen
sjå opp til
setje høgt;
beundre, dyrke (2, 4)
vere opp til nokon
brukt for å uttrykkje at nokon har rett (og makt) til, eller ansvar for, å avgjere noko
hadde det vore opp til meg, ville vi utsett reisa;
no var det berre opp til henne

Сторінка статті

ned

прислівник

Походження

norrønt niðr

Значення та вживання

frå høgare til lågare stad, grad, steg eller liknande;
motsett opp (1)
Приклад
- kome ned frå fjellet;
- huke seg ned;
- hoppe ned i dumpa;
- brette ned ei skjorteerm;
- setje ned prisane;
- ein feil som dreg ned;
- dette har vart ned til vår tid;
- lynet slår ned;
- betale ned eit lån;
- sige lenger ned
ut til kysten;
sørover
Приклад
- fare ned til Frankrike
brukt i uttrykk for at noko blir teke vare på eller liknande
Приклад
- fryse ned matvarer;
- låse ned verdipapir
brukt i uttrykk for at noko blir dekt til
Приклад
- støve ned;
- grave noko ned;
- bilen er snødd ned
brukt i uttrykk for at noko eller nokon blir kua, øydelagt, gjort til inkjes eller liknande
Приклад
- slå ned all motstand;
- rive ned ein bygning;
- slakte ned buskapen;
- røyste ned eit framlegg;
- huset brann ned;
- bilen kjem til å ruste ned
brukt i uttrykk for at ei handling er utført
Приклад
- bustaden er vaska ned
brukt som preposisjon: nedover (1)
Приклад
- gå ned trappa;
- køyre ned slalåmbakken

Фіксовані вирази

ned i
om rørsle: i retning nedover
ho flytta ned i dalen
ned på
om rørsle: i retning nedover
eg skal ned på skulen
nord og ned
til helvete;
svært dårleg
døme nokon nord og ned;
det gjekk nord og ned med dei
opp og ned
1. att og fram (på)
  gå opp og ned på stovegolvet;
  gå opp og ned hovudgata
2. frå ein tilstand til ein annan
  det går opp og ned på børsen

Сторінка статті

lukke 3

lukka

дієслово

Походження

frå dansk; jamfør norrønt lykja og norrønt lúka

Значення та вживання

late att;
ha att;
motsett opne (1)
Приклад
- lukke att vindauget;
- kan du lukke døra etter deg?
- han lukka pc-en for dagen
stengje (1), låse (1)
Приклад
- dei fleste butikkane i senteret lukkar klokka 18
brukt som adjektiv: stengt
Приклад
- eit lukka vindauge;
- saka vart drøfta i eit lukka møte;
- han er ein heller lukka person;
- ho er medlem i ei lukka foreining

Фіксовані вирази

for lukka dører
utan tilgjenge for publikum
møtet gjekk for lukka dører
lukka andlet
andlet som ikkje røper noko;
mørkt eller uttrykkslaust andlet
lukka avdeling
del av til dømes fengsel eller psykiatrisk sjukehus der dørene er låste, slik at bebuarane ikkje kan gå ut utan tilsyn
lukka bil
bil med fast tak;
til skilnad frå kabriolet (1)
lukka land
1. land ein ikkje fritt kan reise til
2. fagområde ein ikkje skjøner
  moderne målarkunst er eit lukka land for meg
lukka studium
studium med avgrensa opptak
lukke auga for
låst som ein ikkje ser eller ansar (noko);
late att auga for
lukke auga for problema
lukke munnen på
få til å teie
resultata lukka munnen på kritikarane
lukke opp
late opp;
opne
lukke opp grinda
lukke øyra for
låst som ein ikkje høyrer eller legg merke til noko
dei lukka øyra for alle åtvaringar

Сторінка статті

fryse 2

frysa

дієслово

Походження

norrønt frjósa

Значення та вживання

bli til is, bli dekt av is, stivne av frost;
bli frostskadd, lage tele
Приклад
- vatnet fraus til is;
- elva har frose att;
- vassrøyra kan fryse sund
få til å fryse (2, 1);
kjøle ned noko til temperatur under frysepunktet til konservering;
djupfryse
Приклад
- fryse ned fisken
i overført tyding: stoppe noko, halde i ei uendra stode;
leggje på is
Приклад
- fryse fast prisane;
- fryse kapitalen;
- fryse avtala inntil vidare
bli plaga av kulde, vere frosen (2)
Приклад
- fryse på føtene;
- hutre og fryse;
- fryse seg i hel;
- fryse fingrane blå
i overført tyding: skjelve som av kulde, grøsse
Приклад
- eg frys når eg tenkjer på det

Фіксовані вирази

fryse biletet
om film: stogge, setje på pause
fryse biletet og analysere omgjevnadene
fryse fast
låse seg fast, ikkje vere til å endre; jamfør fastfrosen
hjula fraus fast i bakken;
skriket fraus fast i halsen
fryse inne
verte omringa av is, særleg om båt
fryse på
gå mot frost (ute);
bli tele eller rim (på bakken)
fryse til
1. bli heilt dekt med is eller bli stiv som is
  vatnet fraus til
2. i overført tyding: bli heilt urørleg
  han fraus til da dei ropte på han
fryse ut
vere kjølig og avvisande mot nokon
dei fraus henne fullstendig ut
når helvete frys til is
aldri eller med svært lite sannsyn
dei reiser nok ikkje heim før helvete frys til is

Сторінка статті

etter 2

прийменник

Походження

norrønt eptir, eftir

Значення та вживання

seinare enn;
ved utgangen eller fullføringa av
Приклад
- etter jul;
- ete middag rett etter jobb;
- eg er ledig etter klokka fem;
- etter eit år;
- etter mykje strev
- brukt som adverb
  året etter;
  dei reiste heim ei stund etter
brukt for å vise at noko er lenger vekke eller ligg bakanfor noko anna;
bak;
attanfor (1)
Приклад
- ho følgde etter meg;
- stille opp elevane etter kvarandre
- brukt som adverb
  sakke etter
brukt for å vise at ei handling er ein konsekvens av ei tidlegare hending;
som følgje av
Приклад
- tørke opp etter uhellet;
- rydde etter måltidet;
- vaske hendene etter dobesøket;
- låse døra etter seg;
- vere sliten etter reisa;
- skadane etter ulykka
med grunnlag eller utgangspunkt i;
i samsvar med;
i høve til
Приклад
- etter ordre frå sjefen;
- etter reglane;
- spele etter notar;
- teikne etter minnet;
- herme etter nokon;
- spille etter tur;
- etter beste evne;
- dømme etter utsjånaden;
- betale etter vekt;
- vere stor etter alderen
i same retning som;
langsmed
Приклад
- fare etter elva;
- fram etter vegen
brukt i uttrykk for målretta handling for å få tak i eller oppnå noko
Приклад
- springe etter ein;
- gripe etter boka;
- rope etter ein;
- leite etter orda;
- gå etter ved;
- skrive heim etter pengar;
- jakte etter rein;
- vere ute etter å vinne;
- vere grådig etter pengar;
- politiet er etter meg
- brukt som adverb
  tenkje nøye etter
som kjem frå eller har opphav i
Приклад
- finne spor etter hare;
- arve pengar etter far sin;
- enka etter bror min
brukt for å indikere ei ubroten rekke;
i tillegg til
Приклад
- dag etter dag;
- mil etter mil;
- den eine etter den andre;
- ho sprang runde etter runde
ved å halde i;
ved hjelp av
Приклад
- bere bytta etter hanken;
- henge etter hendene
brukt som adverb: på nytt;
så det blir fullt, heilt eller fullstendig (igjen)
Приклад
- jamne etter;
- fylle etter med bensin på bilen
brukt som adverb: att, igjen, til overs
Приклад
- det vart mykje etter;
- gløyme noko etter
som adverb: hen (2
Приклад
- kor skal du etter?
- kor er han etter?

Фіксовані вирази

etter måten
forholdsvis
dei oppnådde eit etter måten dårleg resultat;
det regna etter måten kraftig
gje etter
1. om underlag: svikte (1)
  planken gav etter
2. om person: føye seg eller vike
  gje etter for krava;
  dei gav etter for presset
litt etter litt
litt om gongen;
gradvis;
smått om senn
ta etter
herme etter;
etterlikne, kopiere

Сторінка статті

dør 1

іменник жіночий

Походження

norrønt dyr(r) fleirtal

Значення та вживання

rørleg plate til å opne og stengje ein inngang til eit skap, eit rom eller eit hus
Приклад
- ringje på døra;
- opne døra;
- late att døra til klesskapet;
- kan du lukke døra etter deg?
- hugs å låse døra når du går!
opning i vegg for gjennomgang;
døropning
Приклад
- gå ut gjennom døra;
- stå i døra;
- gå ut i døra

Фіксовані вирази

feie for eiga dør
ordne sine eigne saker før ein bryr seg med andre
ho bør feie for eiga dør før ho kritiserer meg;
fei for di eiga dør!
for lukka dører
utan tilgjenge for publikum
møtet gjekk for lukka dører
for opne dører
med tilgjenge for publikum
rettssaka gjekk for opne dører
gå frå dør til dør
gå frå hus til hus
dei gjekk frå dør til dør og samla inn pengar
gå stilt i dørene
fare varsamt fram;
teie
her er det best å gå stilt i dørene
halde døra open
la ei moglegheit vere open
dei held døra open for å ta opp att samarbeidet seinare
ikkje gje ved dørene
ikkje la nokon kome lett til noko
laget har ikkje tenkt å gje ved dørene i den viktige kampen
kaste på dør
kaste ut;
vise bort
pressa vart kasta på dør da møtet tok til
kroken på døra
slutten på noko;
det å avslutte ei verksemd
avgifta vart kroken på døra for verksemda;
setje kroken på døra av økonomiske årsaker
møte seg sjølv i døra
seie eller gjere noko som ikkje er i samsvar med noko ein har sagt eller gjort før
politikaren møtte seg sjølv i døra da ho vart statsråd
renne ned dørene hos
plage med stadige besøk
naboungane renner ned dørene hos oss
setje stolen for døra
tvinge til å ta eit val;
gje ultimatum
ho sette han stolen for døra
slå inn opne dører
kjempe for noko det alt er semje om
partiet slår inn opne dører med dette framlegget
stryke på dør
springe ut av huset
ho kledde raskt på seg og strauk på dør
stå for døra
vere i kjømda
snart står påska for døra
vise nokon døra
sende ut;
jage vekk
sjefen viste han døra etter å ha oppdaga underslaget

Сторінка статті

unødvendig

прикметник

Значення та вживання

som ikkje trengst;

ikkje naudsynt;

uturvande

Приклад

unødvendige åtgjerder;
det er unødvendig å låse døra

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник букмола 23 oppslagsord

låse

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

til 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

WC 1I, wc

Вимова

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

stenge 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

låse opp

Значення та вживання

Приклад

låse seg

Значення та вживання

Приклад

Приклад

opp

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

ned

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

lukke 2II

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

unødvendig

til 2

WC 1, wc

stenge 2

lukke 2

til 3

stengje, stenge 2

lukke 3