Розширений пошук

34 результатів

Словник букмола 0 oppslagsord

Словник нюношка 34 oppslagsord

fiendtleg, fiendsleg

прикметник

Значення та вживання

  1. merkt av fiendskap;
    Приклад
    • ei fiendtleg handling;
    • fiendtlege haldningar;
    • vere fiendtleg mot motstandaren
    • brukt som adverb
      • vere fiendtleg innstilt mot noko
  2. som gjeld, høyrer til eller går ut frå fienden i krig
    Приклад
    • ein fiendtleg hær;
    • fiendtlege flåtar

kald

прикметник

Походження

norrønt kaldr

Значення та вживання

  1. med låg temperatur;
    Приклад
    • friskt og kaldt vatn;
    • kjøle seg ned med kald drikke;
    • eg er kald på føtene;
    • maten blir kald;
    • i dag er det tre grader kaldt ute;
    • det var kaldare i går enn det er i dag;
    • det var den kaldaste sommaren på 50 år
    • brukt som adverb:
      • blåse kaldt
  2. Приклад
    • eit kaldt smil;
    • kalde auge
    • brukt som adverb:
      • han lo kaldt;
      • ho såg kaldt på meg
  3. Приклад
    • spelaren er kald framfor mål

Фіксовані вирази

  • få ei kald skulder
    møte lite forståing
  • få kalde føter
    vilje dra seg unna
    • ho fekk kalde føter og ville bryte samarbeidet
  • gå kaldt nedetter ryggen på
    kulse, grøsse
    • filmen fekk det til å gå kaldt nedetter ryggen på meg
  • halde hovudet kaldt
    tenkje klart eller bevare dømekrafta, særleg i ein vanskeleg situasjon
  • helle/slå kaldt vatn i blodet på nokon
    dempe sterke kjensler hos nokon
  • kald fisk
    hard og omsynslaus person
  • kald krig
    spent og fiendtleg tilhøve mellom to eller fleire statar, men utan våpenbruk
  • kalde fargar
    fargar som inneheld mest blått (som verkar kalde)
  • med kaldt blod
    utan skruplar;
    roleg og med overlegg

tverre 1

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. Приклад
    • stå på tverra
  2. retning til sides

Фіксовані вирази

  • på tverra
    • på tvers (meir eller mindre) av lengderetninga
      • vinden kjem på tverra;
      • bilen stod på tverra i vegen
    • i fiendtleg forhold
      • han la seg på tverra;
      • dei er på tverra med naboen

krig

іменник чоловічий

Походження

lågtysk krich ‘strev, strid’

Значення та вживання

  1. stor konflikt med våpenkampar mellom to eller fleire statar eller folkegrupper
    Приклад
    • føre krig;
    • falle i krigen;
    • det vart ein blodig krig;
    • under krigen var det rasjonering;
    • etter krigen byrja gjenreisinga
  2. hard strid utan at ein bruker våpenmakt;
    sterk usemje
    Приклад
    • det var full krig mellom brørne
  3. sterk konkurranse;
    jamfør priskrig
  4. stor innsats mot noko uynskt;
    Приклад
    • krig mot svolt og naud

Фіксовані вирази

  • heilag krig
    krig som blir ført av religiøse grunnar
    • kalifen erklærte heilag krig mot dei vantru
  • kald krig
    spent og fiendtleg tilhøve mellom to eller fleire statar, men utan våpenbruk
  • krig på kniven
    skarp motsetnad;
    kamp utan skånsel

kamp 1

іменник чоловічий

Походження

gjennom lågtysk; frå latin campus ‘(slag)mark’

Значення та вживання

  1. fiendtleg samanstøyt;
    slag, strid
    Приклад
    • vere i kamp;
    • ein kamp på liv og død;
    • rundt 1000 soldatar fall i kamp;
    • kampane ved Verdun
  2. slagsmål
    Приклад
    • det vart ein kamp på tørre nevane
  3. i idrett: konkurranse, kappestrid
    Приклад
    • ein kamp mellom Viking og Brann
  4. krafttak for å oppnå noko eller vinne over noko eller nokon;
    konflikt eller motsetnad mellom stridande interesser
    Приклад
    • kjempe ein kamp for å bli trudd;
    • det er kamp om studieplassar;
    • kampen mot fattigdom;
    • mane til kamp mot korrupsjon;
    • mange gjev opp utan kamp;
    • ein kamp mellom by og land

Фіксовані вирази

  • gje opp kampen
    gje opp å kjempe
  • i kampens hete
    i ein opphissa situasjon der ein slåss for eigne saker og meiningar
    • det var mykje som kom fram i kampens hete
  • kamp på kniven
    hard kamp
    • det er ein kamp på kniven for å halde på lokalsjukehusa
  • kampen for tilværet
    kampen for å overleve
  • ta opp kampen
    begynne å kjempe

ille 1

прислівник

Походження

norrønt illa

Значення та вживання

  1. vondt, fælt;
    motbydeleg
    Приклад
    • det lukta ille;
    • det såg ille ut;
    • vere ille tilreidd
  2. uheldig, dårleg, elendig
    Приклад
    • vere ille til mote;
    • fare ille;
    • det stod ille til i landet;
    • det var trass alt ikkje så ille stelt med dei
  3. vondt, fiendtleg
    Приклад
    • tykkje ille om noko;
    • handle ille mot nokon
  4. brukt forsterkande: i høg grad, særs
    Приклад
    • katten vart ille skremd
  5. brukt som adjektiv: stygg, fæl, dårleg;
    Приклад
    • barn som har fått ille medfart i livet

Фіксовані вирази

  • ille ute
    i store vanskar;
    i stor fare
    • bøndene var ille ute når innhaustinga slo feil
  • ille ved
    brydd;
    nedstemd
    • kjenne seg ille ved;
    • han vart fortvila og ille ved
  • ta noko ille opp
    forstå noko i vond meining;
    bli støytt av noko
    • ho var redd det ville bli teke ille opp at ho ikkje kom

blank

прикметник

Походження

frå lågtysk ‘skinande kvit’; samanheng med blakk

Значення та вживання

  1. om luft, himmel og liknande: lys, klar
    Приклад
    • blank himmel;
    • midt på blanke dagen
  2. glatt, skinande
    Приклад
    • ein blank buksebak;
    • ein blank spegel;
    • bli blank i auga av glede
  3. om væske: ublanda, klar
    Приклад
    • ein blank drope
  4. som ikkje er til å misforstå;
    tydeleg
    Приклад
    • blank løgn;
    • få blankt avslag
    • brukt som adverb
      • nekte blankt
    • saman med tal: utan desimal
      • 100-meteren gjekk på 10 blank
  5. om papir: som det ikkje er skrive eller prenta på
    Приклад
    • to røystesetlar var blanke;
    • legg inn ei blank linje
  6. utan kunnskapar
    Приклад
    • vere heilt blank i eit fag

Фіксовані вирази

  • blanke ark
    • ark utan påskrift, teikningar eller anna
      • ei notatblokk med blanke ark
    • i overført tyding: nye moglegheiter
      • begynne, starte med blanke ark
  • blanke våpen
    • stikk- og hoggvåpen til å bruke i nærstrid
    • ærlege, heiderlege middel
      • kjempe med blanke våpen i media
  • gje blanke i
    ikkje bry seg
  • levere blankt
    levere ei oppgåve utan å ha svart på ho
  • stemme blankt
    levere stemmesetel utan å ha merkt av for ein av valmoglegheitene
  • trekkje blankt
    • dra sabelen, sverdet e l or slira
    • vise fiendtleg innstilling;
      gå til åtak verbalt

kald krig

Значення та вживання

spent og fiendtleg tilhøve mellom to eller fleire statar, men utan våpenbruk;
Sjå: kald, krig

trekkje blankt

Значення та вживання

Sjå: blank
  1. dra sabelen, sverdet e l or slira
  2. vise fiendtleg innstilling;
    gå til åtak verbalt

bruhovud

іменник середній

Значення та вживання

  1. ende av ei bru (1)
  2. militært fotfeste til vidare framstøytar etter at ein styrke har brote seg gjennom ei fiendtleg forsvarslinje
  3. i overført tyding: institusjon, bedrift eller person som knyter kontaktar og syrgjer for ekspansjon for eigne produkt