Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
833 результатів

Словник букмола 400 oppslagsord

evne 2

дієслово

Значення та вживання

ha evne (1, 1) til;
være i stand til;
Приклад
  • jeg evner ikke mer
Сторінка статті

evne 1

іменник чоловічий або жіночий

Походження

norrønt efni, samme opprinnelse som emne (1; beslektet med øve

Значення та вживання

  1. egenskap til å greie noe;
    Приклад
    • ha liten evne til noe;
    • ha intellektuelle evner;
    • ha evnen til å omstille seg;
    • hun har en egen evne til å få folk til å trives;
    • han har verken evne eller vilje til å gjøre det
  2. i flertall: medfødte anlegg
    Приклад
    • evner og anlegg;
    • eleven har gode evner

Фіксовані вирази

  • etter evne
    så godt en kan
    • her må alle yte etter evne;
    • handle etter beste evne;
    • etter fattig evne
  • over evne
    mer enn en (normalt) greier
    • han presterte over evne i løpet;
    • de lever over evne
Сторінка статті

styrke 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt styrkr; sammenheng med sterk

Значення та вживання

  1. det å være fysisk sterk;
    Приклад
    • gutten har en voksen manns styrke
  2. det å være mentalt eller sjelelig sterk;
    evne til å holde ut noe
    Приклад
    • be om styrke til å holde ut;
    • hun har en enorm mental styrke
  3. Приклад
    • stormen avtok i styrke;
    • musikken stod på full styrke
  4. egenskap som gir en fordel eller et overtak;
    Приклад
    • hurtighet er lagets styrke
  5. organisert flokk;
    Приклад
    • landets væpnede styrker
  6. evne til å hefte eller være fast;

Фіксовані вирази

  • framheve med styrke
    tale sterkt og engasjert om (noe)
  • stående styrker
    tropp (2) som er i beredskap og klare til kamp
Сторінка статті

kunst

іменник чоловічий

Походження

av lavtysk, opprinnelig ‘det å kunne’

Значення та вживання

  1. oppøvd evne;
    dyktighet
    Приклад
    • lære kunsten å gå på ski;
    • trene opp dyr til å gjøre kunster;
    • han kan gjøre magiske kunster
  2. uttrykk for eller bevisst bruk av menneskelig fantasi og skaperevne til å skape verk som påvirker mottakeren følelsesmessig, estetisk eller intellektuelt
    Приклад
    • vitenskap og kunst;
    • vie sitt liv til kunsten
  3. produkt av kunstnerisk virksomhet;
    Приклад
    • han har investert i kunst
  4. Приклад
    • hun brukte alle slags kunster for å slippe å gjøre lekser
  5. brukt som forledd i sammensetninger: kunstig eller syntetisk framstilt produkt;
    til forskjell fra naturprodukt

Фіксовані вирази

  • de frie kunster
    kunnskap som en borger i middelalderen burde ha (grammatikk, dialektikk, logikk, retorikk, aritmetikk, astronomi og musikk);
    allmenndannelse
  • det er ingen kunst
    det er ikke vanskelig;
    det er ikke et problem
    • det er ingen kunst å få plantene til å trives;
    • å koke kaffe er ingen kunst;
    • å stå på skøyter? Det er jo ingen kunst!
  • det muliges kunst
    det som det er mulig eller realistisk å oppnå eller gjøre
    • byutvikling er det muliges kunst
  • etter alle kunstens regler
    nøyaktig slik noe skal gjøres;
    svært grundig
Сторінка статті

superkraft

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

  1. positiv evne eller egenskap noen eller noe har
    Приклад
    • empati er superkraften hans;
    • adrenalin er superkraften i kroppen;
    • ungdommen er landets superkraft
  2. overnaturlig og overmenneskelig kraft eller evne, typisk hos en superhelt (1)
    Приклад
    • superhelten hadde teleportering som superkraft;
    • han ønsket seg overnaturlig styrke som superkraft
Сторінка статті

syn 1

іменник середній

Походження

norrønt sýn

Значення та вживання

  1. evne til å se;
    Приклад
    • han har godt syn;
    • synet hennes begynner å bli dårlig
  2. det å se;
    Приклад
    • jeg ble glad bare ved synet av blomstene
  3. noe som en ser;
    Приклад
    • det var et trist syn;
    • det var et syn jeg aldri vil glemme
  4. noe uvanlig eller merkelig å se
    Приклад
    • hun var så vakker at det var et syn
  5. noe som viser seg for ens indre blikk;
    Приклад
    • store syn åpenbarte seg for henne
  6. øyne;
    ansikt, fjes, åsyn
    Приклад
    • sola skar i synet;
    • de fløy i synet på hverandre
  7. Приклад
    • de hadde et annet syn på saken
  8. mulighet til å se;
    Приклад
    • det var godt syn i dag

Фіксовані вирази

  • for syns skyld
    på liksom;
    for at det skal se bra ut for andre
  • få syn for sagn
    selv få se noe som en bare har hørt snakk om
  • komme til syne
    bli synlig;
    komme innenfor synsvidde
  • miste/tape av syne
    miste øyekontakt med;
    glemme ut
    • vi må ikke miste disse viktige ressursene av syne;
    • målet er ikke tapt av syne
  • se seg syn med
    se at en har mulighet til;
    se at det er noen vits i
    • jeg ser meg ikke syn med å sette meg inn i det
  • slippe av syne
    ta øynene fra;
    ikke følge med på
    • jeg tør ikke å slippe dem av syne et eneste øyeblikk
  • ute av syne, ute av sinn
    det en ikke ser eller er bevisst på, glemmer en raskt
Сторінка статті

binde

дієслово

Походження

norrønt binda

Значення та вживання

  1. feste med tau, bånd eller lignende
    Приклад
    • binde et tau rundt noe;
    • binde opp håret i en hestehale;
    • båten er bundet fast til brygga;
    • rytteren bandt hesten til et tre
  2. lage eller gjøre i stand ved å flette, knytte eller feste på annen måte
    Приклад
    • binde en not;
    • binde kranser;
    • binde inn en bok
  3. holde på plass;
    få til å feste seg
    Приклад
    • limet binder godt;
    • vann binder støvet;
    • steinene binder hverandre i muren
  4. i kjemi: være knyttet til
    Приклад
    • jern forekommer ikke fritt, men bundet til andre stoffer
  5. være, bli (fast) knyttet til eller avhengig av noe eller noen
    Приклад
    • være bundet til familien;
    • være bundet til rullestolen
  6. jamfør bindende
    Приклад
    • være bundet av taushetsplikten
  7. bringe, knytte til hverandre
    Приклад
    • veien binder bygdene sammen

Фіксовані вирази

  • binde kapital
    plassere kapital (1, 1) slik at den ikke kan brukes fritt
  • binde opp
    bestemme for en viss bruk eller virksomhet
    • binde opp ressurser for flere år;
    • han er bundet opp av et fast program
  • binde på hender og føtter
    ta ifra noen selvbestemmelsesretten eller handlefriheten
  • binde renten
    fastsette rentefot for et lån i en viss periode
  • binde seg
    1. forplikte seg
      • binde seg til et politisk program;
      • for å få stillingen måtte hun binde seg for to år;
      • han vil ikke binde seg til noen ennå
    2. oppføre seg ufritt;
      presse seg over evne
      • spillerne binder seg når de vet de må score
Сторінка статті

bidra

дієслово

Походження

etter tysk opprinnelig ‘dra, bære bort til’

Значення та вживання

yte sin hjelp;
medvirke
Приклад
  • bidra etter beste evne;
  • bidra med en artikkel til et tidsskrift;
  • bidra til at gåten blir løst;
  • brannvesenetet bidrar i leteaksjonen;
  • mange har bidratt til det endelige resultatet
Сторінка статті

potent

прикметник

Походження

av latin potens ‘mektig, sterk’

Значення та вживання

  1. kraftig, sterktvirkende
    Приклад
    • stoffene er svært potente
  2. om mann: som har evne til å utføre samleie;
    motsatt impotent (1)
Сторінка статті

potens

іменник чоловічий

Походження

fra tysk; av latin potentia ‘makt, kraft’

Значення та вживання

  1. en manns evne til å utføre samleie;
    motsatt impotens
  2. i matematikk: produkt (5) av et antall like faktorer, for eksempel det å gange tallet to med seg selv tre ganger;
    Приклад
    • to opphøyd i tredje potens er åtte (23 = 8)
  3. i overført betydning: grad, nivå
    Приклад
    • dette er oppspinn i ytterste potens
Сторінка статті

Словник нюношка 433 oppslagsord

evne 2

evna

дієслово

Значення та вживання

ha evne (1, 1) til;
vere i stand til;
Приклад
  • eg evnar ikkje meir
Сторінка статті

evne 1

іменник жіночий

Походження

norrønt efni n, same opphav som emne (1; samanheng med øve

Значення та вживання

  1. eigenskap til å greie noko;
    Приклад
    • ha stor evne til noko;
    • ha skapande evner;
    • ha evna til å omstille seg;
    • ho har ei eiga evne til å rote seg opp i vanskar;
    • han har verken evne eller vilje til å gjere det
  2. i fleirtal: medfødde anlegg
    Приклад
    • evner og anlegg;
    • eleven har gode evner

Фіксовані вирази

  • etter evne
    så godt ein kan
    • her må alle yte etter evne;
    • handle etter beste evne;
    • etter fattig evne
  • over evne
    meir enn ein (normalt) greier
    • ho presterte over evne på eksamen;
    • dei lever over evne
Сторінка статті

undervurdering

іменник жіночий

Значення та вживання

Приклад
  • ei grov undervurdering av evna til å tenkje sjølv;
  • ei undervurdering av verdien av bustaden
Сторінка статті

usynlegheit

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å vere usynleg (1)
    Приклад
    • ynskje seg evna til usynlegheit
  2. det å vere lite synleg, utstikkande eller påakta
    Приклад
    • bli kua til usynlegheit;
    • politikaren slit med usynlegheit i pressa
Сторінка статті

vilje 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt vili; samanheng med vilje (2

Значення та вживання

  1. evne til medviten gjerning eller åtferd
    Приклад
    • ha ein sterk vilje;
    • spørsmålet om mennesket har fri vilje;
    • utvikle sin eigen vilje
  2. noko ein eller nokon ynskjer;
    Приклад
    • gjere noko mot Guds vilje;
    • setje viljen sin igjennom;
    • bøye seg for viljen til fleirtalet;
    • gjere noko mot sin vilje;
    • politikarane må følgje viljen til folket
  3. noko ein har til føremål;
    Приклад
    • gjere noko med vitande og vilje;
    • det var ikkje av vond vilje eg kritiserte dei
  4. det å vere villig
    Приклад
    • ha vilje til samarbeid;
    • det er ikkje evna, men viljen det skortar på
  5. mental styrke;
    Приклад
    • klare noko på rein vilje

Фіксовані вирази

  • få viljen sin
    få det slik ein vil
    • denne gongen skal eg få viljen min;
    • jenta fekk viljen sin etter mykje masing
  • med vilje
    med medviten plan;
    med overlegg
    • eg øydela ikkje leiken med vilje;
    • gløyme att noko med vilje
  • siste vilje
    siste krav eller ynske før ein døyr
    • testamentet er hans siste vilje;
    • følgje den siste viljen til nokon
Сторінка статті

øving

іменник жіночий

Значення та вживання

  1. det å øve eller øve opp;
    Приклад
    • øving gjer meister
  2. det å meistre eit fag, ein kunst eller ein dugleik (fordi ein har øvd opp evna og halde ho ved like);
    Приклад
    • det skulle øving til dette;
    • ha øving i noko
  3. handling, prøve, omgang eller forsøk (i ei samanhengande rekkje) utført for å oppnå større dugleik
    Приклад
    • øvingar i symjing;
    • skriftlege øvingar på skulen;
    • dei hadde berre 14 dagars øving
  4. organisert verksemd der mannskap eller personale øver for å få rutine i å samarbeide om ein større operasjon
    Приклад
    • kalle inn hæren til øvingar
  5. i idrett: særskild distanse, teknikk eller disiplin som ein konkurrerer i innanfor ein idrett
    Приклад
    • alpine øvingar;
    • første øving var 110 m hekk
Сторінка статті

fornye seg

Значення та вживання

gje seg sjølv ein ny utsjånad, eit nytt innhald eller preg;
Sjå: fornye
Приклад
  • fornye seg hjå frisøren;
  • miste evna til å fornye seg;
  • bli tvinga til å fornye seg
Сторінка статті

fornye

fornya

дієслово

Походження

av for- (2 og ny (2

Значення та вживання

  1. gjere ny att;
    nye opp att;
    skifte ut med nytt
    Приклад
    • fornye kjøkenet;
    • fornye datamaskina
    • brukt som adjektiv:
      • etter fornya vurdering;
      • med fornya styrke gjekk dei på;
      • sjå på nokon med fornya interesse
  2. få i stand på nytt;
    gjere gyldig vidare;
    Приклад
    • fornye ein kjennskap;
    • fornye ein kontrakt;
    • passet må fornyast kvart tiande år

Фіксовані вирази

  • fornye seg
    gje seg sjølv ein ny utsjånad, eit nytt innhald eller preg
    • fornye seg hjå frisøren;
    • miste evna til å fornye seg;
    • bli tvinga til å fornye seg
  • få fornya tillit
    få fortsetje i same posisjon, stilling eller gruppe som før;
    bli vald igjen
    • få fornya tillit i regjering;
    • trenaren fekk fornya tillit etter førre sesong
Сторінка статті

gittercelle, gitterselle

іменник жіночий

Значення та вживання

i fleirtal: celler i tinninglappen i hjernen som er viktig for stadsansen og evna til å orientere seg
Приклад
  • gittercellene teiknar eit mentalt kart for oss;
  • oppdaginga av gittercellene førte til Nobel-prisen i 2014
Сторінка статті

utvikle

utvikla

дієслово

Походження

etter tysk auswickeln og entwickeln, som er etter fransk développer og latin evolvere

Значення та вживання

  1. få fram, skape, framstille
    Приклад
    • energi utviklar varme;
    • utvikle nye bærsortar, nye produkt, ein ny idé
    • refleksivt:
      • det har utvikla seg sopp i kjellaren
  2. endre gradvis og sakte, lage om, la vekse, mogne
    Приклад
    • utvikle kroppen med trening;
    • utvikle evna til tenking
      • pattedyra har utvikla seg frå lågare former;
      • barnet utviklar seg fort – kroppsleg, åndeleg;
      • han har utvikla seg som hoppar;
      • krisa kan utvikle seg til krig
    • i presens partisipp:
      • opphaldet verkar utviklande på deltakarane
    • i perfektum partisipp:
      • vere tidleg, seint, vel, dårleg utvikla – kroppsleg, åndeleg;
      • ha mangelfullt utvikla sjelsevner;
      • ein høgt utvikla kultur, teknikk
  3. leggje fram, greie ut om
    Приклад
    • utvikle teorien sin i ei bok
Сторінка статті