Розширений пошук

1980 результатів

Словник букмола 1060 oppslagsord

adjektiv

іменник середній

Походження

av latin (nomen) adjectivum ‘(navn) som blir lagt til’

Значення та вживання

ord som karakteriserer et substantiv, og som på norsk kan gradbøyes og bøyes i kjønn (4) og tall (2, 4)
Приклад
  • ‘rød’ og ‘god’ er adjektiv

-ent 2

прикметник

Походження

av latin -ens, genitiv -entis; sideform til -ant (2

Значення та вживання

etterledd brukt i adjektiv;
i ord som eminent, frekvent og resistent

forvede

дієслово

Походження

av for- (2

Значення та вживання

om plantevev: få vedstoff i celleveggene;
bli treen
Приклад
  • skuddene må forvede seg før vinteren;
  • planten forveder seg med tiden
  • brukt som adjektiv:
    • skjær aldri ned forvedede plantedeler;
    • lyngen er forvedet og gammel

svare 1

прикметник

Походження

av foreldet adjektiv svar, beslektet med svær

Значення та вживання

svær, fæl
Приклад
  • holde et svare spetakkel;
  • et svare strev
  • brukt som adverb:
    • det ble svare til velstand

-en 3

прикметник

Походження

norrønt -inn

Значення та вживання

etterledd i adjektiv som er dannet av perfektum partisipp;
i ord som voksen (2

-en 2

прикметник

Походження

norrønt -inn

Значення та вживання

etterledd i avledede adjektiv;
i ord som fælen

åndeliggjøre

дієслово

Походження

av åndelig

Значення та вживання

gjøre åndelig;
fylle med ånd
Приклад
  • åndeliggjøre den sjelløse verdenen
  • brukt som adjektiv:
    • et åndeliggjort fellesskap

vrenge

дієслово

Походження

norrønt rengja; jamfør vrang

Значення та вживання

  1. snu innsiden ut;
    vri slik at vrangsiden vender ut
    Приклад
    • vrenge genseren;
    • vrenge lommene;
    • vinden vrengte paraplyen;
    • jeg vrenger av meg de våte klærne
    • brukt som adjektiv:
      • en vrengt paraply
  2. vri eller tvinge ut av stilling eller retning;
    gjøre om
    Приклад
    • han vrengte munnen til et spydig smil;
    • hun vrenger på stemmen;
    • sjåføren vrengte bilen inn på gårdsplassen;
    • vrenge gitaren
    • brukt som adjektiv:
      • vrengte gitarriff
  3. (under press) la skjulte deler av (følelses)livet bli synlig for andre;
    Приклад
    • vrenge sjelen sin;
    • artisten fikk hele privatlivet sitt vrengt ut i offentligheten
  4. gi en gal tolkning eller et vrengebilde av noe;
    Приклад
    • vri og vrenge på alt som blir sagt;
    • vrenge på ordene;
    • de vrenger på sannheten

Фіксовані вирази

  • vrenge seg
    • vri seg så innsiden kommer ut
      • paraplyen vrengte seg
    • knytte seg av kvalme eller vemmelse
      • magen vrengte seg

skape

дієслово

Походження

norrønt skapa

Значення та вживання

  1. gi en bestemt form;
    Приклад
    • være pent skapt
  2. la oppstå, la bli til
    Приклад
    • i begynnelsen skapte Gud himmelen og jorda;
    • det er ikke mening skapt i slikt
  3. brukt som adjektiv: som er blitt til, som fins;
    tenkelig
    Приклад
    • hver skapte dag
  4. få i stand;
    frambringe
    Приклад
    • skape noe nytt;
    • de skapte seg en framtid i USA;
    • det er bra at noen skaper blest om problemet
    • brukt som adjektiv:
      • skapende virksomhet;
      • ha skapende evner;
      • en skapende kunstner
  5. være årsak til;
    Приклад
    • skape forventninger;
    • beskjeden skapte uro og forvirring

Фіксовані вирази

  • ikke det skapte grann
    absolutt ingenting
  • skape om
    omdanne, omforme;
    endre;
    forvandle
  • skape seg
    • gjøre seg annerledes enn en virkelig er;
      oppføre seg unaturlig;
      gjøre seg til
      • ikke skap deg!
    • gjøre seg umulig;
      slå seg vrang
      • treåringen hylte og skapte seg
  • skape seg til
    gjøre seg annerledes enn en virkelig er;
    gjøre seg til;
    skape seg (1)
    • de forsto at han skapte seg til
  • skape seg vrang
    gjøre seg stri og vrang (5)
  • være som skapt for/til
    passe svært godt til
    • de er som skapt for hverandre;
    • hun er som skapt til oppgaven

bestemt

прикметник

Вимова

bestemˊt

Походження

av bestemme

Значення та вживання

  1. som ikke er tilfeldig;
    Приклад
    • ved bestemte anledninger;
    • han kom i en bestemt hensikt;
    • spise til bestemte tider
  2. Приклад
    • ha bestemte meninger;
    • gå med bestemte skritt;
    • stemmen var klar og bestemt
  3. i språkvitenskap om adjektiv og substantiv: som merker eller er merket som kjent
    Приклад
    • ‘jenta’ er bestemt form av ‘jente’;
    • ‘den’ og ‘de’ er bestemte artikler

Фіксовані вирази

  • på det mest bestemte
    på det sterkeste

Словник нюношка 920 oppslagsord

adjektiv

іменник середній

Походження

av latin (nomen) adjectivum ‘(namn) som blir lagt til’

Значення та вживання

ord som uttrykkjer eigenskapar ved substantiv, som på norsk kan gradbøyast og bøyast i kjønn (4) og tal
Приклад
  • ‘raud’ og ‘god’ er adjektiv

-sk

прикметник

Походження

norrønt -skr, same ending som lågtysk -esch, tysk -isch, latin -iscus, gresk -iskos; jamfør -isk

Значення та вживання

  1. suffiks som lagar adjektiv av nemningar for innbyggjarar, nasjonalitetar og geografiske område, og visse andre substantiv;
  2. suffiks som lagar adjektiv til stamma av visse verb;
    i ord som gløymsk og spotsk
  3. suffiks som lagar adjektiv av visse adjektiv;
    i ord som heidensk og ilsk

-isk

прикметник

Походження

frå tysk og lågtysk; jamfør -sk

Значення та вживання

  1. suffiks brukt til å lage adjektiv til namn på geografisk område, innbyggjarnamn eller nasjonalitet;
  2. suffiks brukt til å danne adjektiv av andre substantiv;
    i ord som dyrisk og jordisk
  3. suffiks brukt til å lage adjektiv til lånord og framandord;

-morf

прикметник

Походження

av gresk morphe ‘form’

Значення та вживання

suffiks i adjektiv for det å vere forma slik førsteleddet seier;

voren

прикметник

Значення та вживання

  1. som er laga på ein viss måte eller har ein viss eigenskap;
    skikka, stelt
    Приклад
    • korleis er denne sleden voren sidan han går så tungt?
    • dei er ikkje slik vorne;
    • det var ille vore
  2. brukt som etterledd i samansetningar med adjektiv eller verb: med den eigenskapen som førsteleddet nemner, men ofte i mindre grad
  3. brukt som etterledd i samansetningar med substantiv: som liknar på eller minner om det som førsteleddet nemner

-aktig

прикметник

Походження

av lågtysk -achtig

Значення та вживання

suffiks som lagar adjektiv for det å minne om, men ikkje vere heilt lik det som førsteleddet nemner;
jamfør samansetningar med liknande og voren

-ar 3

прикметник

Вимова

-aˊr

Походження

av latin -ar- ‘som gjeld, som er skyld til’

Значення та вживання

etterledd som lagar adjektiv av substantiv, for det meste importord;
i ord som cellular, polar og stellar

fordreie

fordreia

дієслово

Походження

av for- (2 og dreie

Значення та вживання

gjere annleis eller ukjenneleg;
vri på
Приклад
  • fordreie røysta;
  • fordreie sanninga
  • brukt som adjektiv:
    • eit fordreidd andlet

Фіксовані вирази

  • fordreie hovudet på
    gjere nokon forelska i seg;
    gjere innbilsk

rotfeste 2

rotfesta

дієслово

Походження

av feste (2

Значення та вживання

røte seg eller feste seg;
jamfør slå rot
  • brukt som adjektiv:
    • ei rotfesta bjørk;
    • ein rotfesta skikk

rotere

rotera

дієслово

Походження

frå latin, av rota ‘hjul’

Значення та вживання

  1. svinge kring ein akse eller eit sentrum
    Приклад
    • jorda roterer
    • brukt som adjektiv:
      • roterande snøplog
  2. gå på omgang
    Приклад
    • formannskapet roterer mellom medlemslanda