Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
22 результатів

Словник букмола 13 oppslagsord

steg

іменник середній

Походження

norrønt stig; jamfør stige (2

Значення та вживання

  1. det å flytte den ene foten foran den andre;
    Приклад
    • gå med lange steg
  2. i overført betydning: handling som ledd i virksomhet, utvikling, prosess eller lignende
    Приклад
    • ta et steg om gangen;
    • prosjektet har tatt et steg i riktig retning
  3. Приклад
    • lære seg stegene i vals
  4. avstand mellom hver fot når en går
    Приклад
    • keeperen tok et steg til høyre
  5. tverrtre til å trå på
    Приклад
    • det øverste steget i stigen
  6. grad eller punkt i en skala;
    fase eller stadium i en utvikling;
    trinn

Фіксовані вирази

Сторінка статті

stige 2

дієслово

Походження

norrønt stíga

Значення та вживання

  1. bevege seg eller flytte seg med ett eller få skritt
    Приклад
    • stige av sykkelen;
    • stige til hest;
    • vær så god, stig på;
    • han stiger opp på talerstolen;
    • de steg over gjerdet
  2. bevege seg oppover;
    bli høyere
    Приклад
    • stige til værs;
    • sola stiger dag for dag;
    • veien stiger bratt oppover;
    • vannet steg;
    • nivået har steget
  3. øke, vokse
    Приклад
    • stige i verdi;
    • larmen steg og steg;
    • prisene har steget med fire prosent;
    • temperaturen stiger
    • brukt som adjektiv:
      • i stigende grad

Фіксовані вирази

  • stige fram
    dukke opp;
    vise seg
  • stige i gradene
    rykke opp;
    avansere
Сторінка статті

hvit, kvit

прикметник

Походження

norrønt hvítr

Значення та вживання

  1. med samme farge som nyfallen snø (et fargeinntrykk som kommer fram når nesten alt lyset blir kastet tilbake)
    Приклад
    • hvit skjorte;
    • blendende hvitt tøy;
    • det hvite papiret;
    • smile med hvite tenner;
    • servere fiskeboller i hvit saus;
    • han ble helt hvit i håret på noen få måneder
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødt lys hudfarge;
    Приклад
    • hvite kvinner fra Europa;
    • den hvite befolkningen i Sør-Afrika
    • brukt som substantiv:
      • det økonomiske gapet mellom hvite og svarte i USA
  3. om person: med unormalt lys hudfarge, for eksempel på grunn av sinnsbevegelse eller anstrengelse
    Приклад
    • være hvit i ansiktet av sinne;
    • holde så hardt at knokene blir hvite
  4. om penger: tjent på lovlig vis;
    til forskjell fra svart (2, 9)
    Приклад
    • hvitt arbeid;
    • svarte og hvite penger;
    • legge til rette for hvit betaling
    • brukt som adverb:
      • betale hvitt;
      • forbrukerne bør kjøpe varer og tjenester hvitt
  5. brukt som substantiv: sjakkspiller med hvite brikker
    Приклад
    • hvit flytter kongen;
    • hvits første trekk
  6. om eldre forhold, brukt som substantiv: antirevolusjonær, antikommunistisk (etter den hvite liljen på våpenskjoldet til den franske fyrstefamilien Bourbon)
    Приклад
    • kampen mellom de røde og de hvite

Фіксовані вирази

  • det hvite i øynene
    den hvite senehinnen
    • hun var så rasende at vi bare så det hvite i øynene på henne
  • gå hvit
    om sjø eller bølger: ha skumtopper
    • sjøen går hvit
  • heise det hvite flagget
    overgi seg
  • hvit brud
    brud kledd i hvitt
    • hun skal stå hvit brud til sommeren
  • hvit elefant
    noe dyrt og unyttig
  • hvit fisk
    fisk som er hvit i kjøttet, for eksempel torsk og sei
  • hvit jul
    jul med snø
  • hvit løgn
    løgn for å spare andre for en ubehagelig sannhet;
    nødløgn
  • hvit magi
    hekseri og trolldom som ikke skader andre
  • hvit måned
    måned uten alkoholbruk
  • hvit slavehandel
    handel med personer med lys hudfarge, særlig kvinner, som selges som billig arbeidskraft eller til prostitusjon
  • hvit som et laken
    svært blek
    • hun var hvit som et laken i ansiktet
  • hvitt brød
  • hvitt flagg
  • hvitt gull
    legering av gull, kopper, sink og nikkel som er mye brukt i smykker
  • hvitt kjøtt
    kjøtt fra fjærkre, særlig kylling og kalkun
    • forbruket av hvitt kjøtt har steget kraftig
  • på det hvite lerretet
    på filmduken, ved filmen
  • skyte en hvit pinn etter
    oppgi som tapt;
    gi opp håpet om
Сторінка статті

undergrunn

іменник чоловічий

Значення та вживання

  1. sjikt under jordsmonnet
    Приклад
    • grave seg ned til undergrunnen;
    • finne levninger i undergrunnen
  2. tunnel og stasjonsområde under jorda for undergrunnsbane
    Приклад
    • store folkemasser strømmet ut av undergrunnen
  3. Приклад
    • ta undergrunnen
  4. miljø for ukonvensjonell politisk, kunstnerisk eller annen virksomhet som ofte bryter mot etablerte verdier
    Приклад
    • stilen stammer fra byens undergrunn;
    • bandet har tatt steget opp fra undergrunnen
  5. Приклад
    • verdienes religiøse undergrunn
Сторінка статті

telofase

іменник чоловічий

Походження

av gresk telos ‘slutt’ og fase (1

Значення та вживання

siste steget av en celledeling
Сторінка статті

hvitt kjøtt

Значення та вживання

kjøtt fra fjærkre, særlig kylling og kalkun;
Se: hvit
Приклад
  • forbruket av hvitt kjøtt har steget kraftig
Сторінка статті

kurs 1

іменник чоловічий

Походження

gjennom fransk; fra latin cursus ‘løp’

Значення та вживання

  1. retning (1) for bevegelse;
    Приклад
    • holde en nordlig kurs;
    • stikke ut kursen;
    • skiløperne kom ut av kurs i uværet;
    • sette kursen hjem
  2. retning for utvikling;
    Приклад
    • selskapet måtte justere kursen;
    • hun endret historiens kurs
  3. gjeldende pris på penger, verdipapirer og lignende
    Приклад
    • kursen på norske kroner er stabil;
    • aksjene har steget i kurs
  4. enkelt ledning i et elektrisk system;

Фіксовані вирази

  • legge om kursen
    1. forandre retning
      • skipet la om kursen noen grader
    2. forandre plan eller holdning
      • regjeringen må legge om kursen
  • stø kurs
    fast eller sikker retning;
    fast holdning eller plan
    • skipet holdt stø kurs;
    • laget har stø kurs mot opprykk
  • stå høyt i kurs
    være høyt verdsatt;
    være godt likt
    • fotballspilleren står høyt i kurs hos fansen
Сторінка статті

flo 2

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt floð nøytrum

Значення та вживання

  1. periodisk stigning i vannstanden i havvann;
    stigende sjø;
    til forskjell fra fjære (1, 1)
    Приклад
    • flo og fjære;
    • når er det flo?
  2. høyeste vannstand når sjøen har steget;
    til forskjell fra fjære (1, 2)

Фіксовані вирази

Сторінка статті

spotpris

іменник чоловічий

Вимова

spåtˊt-

Походження

førsteleddet fra engelsk ‘punkt’, jamfør on the spot ‘omgående’

Значення та вживання

pris på en vare (særlig i kraftmarkedet) med fysisk levering neste døgn
Приклад
  • spotprisen på nordsjøolje har steget kraftig
Сторінка статті

levekostnad

іменник чоловічий

Значення та вживання

særlig i flertall: utgifter til livsopphold
Приклад
  • levekostnadene har steget kraftig de siste årene
Сторінка статті

Словник нюношка 9 oppslagsord

stereotypisering

іменник жіночий

Походження

av stereotypisere

Значення та вживання

det å framstille noko på ein stereotyp (2, 1) måte
Приклад
  • stereotypisering er det første steget til fordomar
Сторінка статті

telofase

іменник чоловічий

Походження

av gresk telos ‘slutt’ og fase (1

Значення та вживання

siste steget av ei celledeling
Сторінка статті

sekundær

прикметник

Походження

frå latin, av secundus ‘andre’

Значення та вживання

  1. som høyrer til det andre steget (eller eit seinare steg) i ei utviklingsrekkje;
    som følgjer etter eller er avleidd av noko anna;
    motsett primær (1)
    Приклад
    • sekundære kjønnsmerke som stemmeskifte og skjegg;
    • ei sekundær ordform
  2. mindre viktig;
    Приклад
    • eit sekundært spørsmål
Сторінка статті

steg

іменник середній

Походження

norrønt stig; jamfør stige (2

Значення та вживання

  1. det å flytte ein fot framover
    Приклад
    • gå med lange steg
  2. i overført tyding: handling som ledd i verksemd, utvikling, prosess eller liknande
    Приклад
    • ta eit avgjerande steg;
    • eit steg i rett lei;
    • ta steget fullt ut
  3. Приклад
    • lære seg stega i tango
  4. avstand mellom kvar fot når ein går
    Приклад
    • ho gjekk eit steg til sida
  5. tverrtre til å trø på
    Приклад
    • det øvste steget i stigen
  6. grad eller punkt i ein skala;
    fase eller stadium i ei utvikling;
    trinn

Фіксовані вирази

  • steg for steg
    litt etter litt;
    gradvis
    • verksemda nærmar seg målet steg for steg
Сторінка статті

første, fyrste 2

прикметник

Походження

same opphav som først (3

Значення та вживання

  1. som er nummer éin i ei rekkjefølgje;
    rekkjetal til éin (1.)
    Приклад
    • for første gong;
    • ta det første steget;
    • første mai;
    • første verdskrigen;
    • i første omgang;
    • eit første steg på vegen
    • brukt som substantiv
      • ho vil støtt vere den første;
      • dei siste skal bli dei første;
      • det første som eg hugsar;
      • for det første vil eg ikkje, for det andre kan eg ikkje
  2. lengst framme, best, viktigast
    Приклад
    • kome i første rekkje;
    • reise på første klasse;
    • det første og mest grunnleggjande prinsippet

Фіксовані вирази

  • aller første
    før alt anna (i ei rekkjefølgje)
    • dette var den aller første konserten deira
  • første og beste
    som er det første ein finn utan omsyn til kvalitet
    • han valde den første og beste sykkelen han kunne finne
  • med det første
    snart; førebels
Сторінка статті

kartleggingsprøve

іменник чоловічий або жіночий

Значення та вживання

prøve for å evaluere nivået til skuleelevar i til dømes rekning, lesing, engelsk eller digitale ferdigheiter
Приклад
  • det er innført obligatoriske kartleggingsprøver på andre steget
Сторінка статті

elitelag

іменник середній

Значення та вживання

  1. lag eller gruppe som tilhøyrer eliten i si idrettsgrein eller sin disiplin (2)
    Приклад
    • spelaren tok steget opp på elitelaget
  2. lag eller gruppe som er dei fremste på sitt område
Сторінка статті

avgjerande

прикметник

Значення та вживання

  1. Приклад
    • prisen er avgjerande for folk;
    • spele ei avgjerande rolle
  2. Приклад
    • det siste, avgjerande steget mot fred
Сторінка статті

hovudfag

іменник середній

Значення та вживання

  1. viktig(aste) fag
    Приклад
    • norsk er eit hovudfag i den vidaregåande skulen
  2. om eldre forhold: viktigaste, største faget eller høgaste steget i studiet innan eit historisk-filosofisk, matematisk-naturvitskapleg eller samfunnsvitskapleg fag ved norske universitet;
    jamfør grunnfag og mellomfag
Сторінка статті